Công nhân khai thác đá ở Quảng Trị đối mặt với nhiều hiểm nguy, nhưng thu nhập thấp. Ảnh: L.C.C
Đừng “ngoài cuộc” trước nỗi đau của người lao động
Vẫn còn trên 30% số NLĐ tại Quảng Trị chưa được tham gia các loại hình BHXH, BHYT... tính đến cuối tháng 6.2012; vẫn còn hàng chục trường hợp CNLĐ bị tai nạn lao động nhưng không được hoặc chậm được hưởng chế độ BHXH theo quy định; BHYT cũng gây không ít phiền nhiễu...
Trao đổi với phóng viên Lao Động về vấn đề này, ông Nguyễn Thế Lập – Phó Chủ tịch LĐLĐ tỉnh Quảng Trị – cho biết:
- Số liệu thống kê chưa đầy đủ hiện toàn tỉnh có gần 80 DN ngừng sản xuất, phá sản, trên 260 DN khác thua lỗ, nợ nần, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc làm, thu nhập và đời sống của CNLĐ. Một số DN vi phạm các chế độ chính sách đối với NLĐ như vi phạm chế độ hợp đồng LĐ, trốn đóng hoặc nợ đọng BHXH, BHYT, BHTN làm ảnh hưởng đến việc giải quyết các chế độ của NLĐ.
Việc thực hiện quy chế dân chủ cơ sở một số nơi vẫn còn hình thức, các con số chỉ mới 71/117 DN ngoài nhà nước (có tổ chức CĐ) tổ chức hội nghị người LĐ và cũng chỉ mới có 98 đơn vị (cả hai khu vực DNNN và ngoài NN) thực hiện ký thoả ước lao động tập thể (TƯLĐTT) cho thấy tiến trình phát huy vai trò làm chủ của NLĐ một cách thực chất vẫn luôn là một thách thức.
Tại một số nơi, tổ chức CĐ kiểm tra phát hiện nội dung của thoả ước LĐ có nhiều điều khoản gây ảnh hưởng thiệt thòi cho quyền lợi NLĐ so với các quy định hiện hành. Các hoạt động về ATVSLĐ mặc dù có nhiều cố gắng, nhưng chuyển biến theo hướng tốt, tích cực còn chậm, hiệu quả thấp; sáu tháng đầu năm 2012, tại Quảng Trị xảy ra 5 vụ TNLĐ làm 7 người chết và bị thương...
Thưa ông, rõ ràng tổ chức CĐ các cấp cũng phải “chịu trách nhiệm” trước thực trạng đó, và LĐLĐ tỉnh Quảng Trị sẽ làm gì để giúp NLĐ bớt đi những tâm tư, bức xúc?
- Ban Thường vụ LĐLĐ tỉnh đã kiểm điểm nghiêm túc về những tồn tại, thiếu sót trong quá trình chỉ đạo hoạt động, tăng cường vai trò trách nhiệm và tính hiệu quả của tổ chức CĐCS.
Một số CĐCS chưa thực sự chủ động, có đủ bản lĩnh và khả năng để làm tốt vai trò chăm lo, bảo vệ quyền lợi NLĐ. Tổ chức CĐ cấp tỉnh chủ trương tham gia vào một số vấn đề, vụ việc lớn, nổi cộm để từ đó mở ra cho các CĐ cấp dưới, cấp cơ sở những cách nhìn, hướng đi có tính định hướng với quyết tâm cao trong bảo vệ chăm lo NLĐ.
Chẳng hạn, trong bối cảnh vô cùng khó khăn của DN toàn quốc, LĐLĐ tỉnh đã chủ động nắm bắt thông tin, phối hợp kiểm tra, điều tra số liệu về thực trạng DN, việc làm, đời sống NLĐ; để rồi từ những con số cụ thể về nạn phá sản và thất nghiệp, tổ chức CĐ có tiếng nói với chính quyền các cấp trong việc quan tâm, hỗ trợ, ban hành chính sách cứu DN và NLĐ.
Hoặc mới đây nhất, từ thông tin đơn lẻ về một số đoàn viên CĐ ở các DN bị TNLĐ đã lâu nhưng không được hưởng chế độ BHXH theo quy định, LĐLĐ tỉnh đã vào cuộc, phối hợp mở rộng xác minh và thông tin rộng rãi, đã có thêm hàng chục trường hợp NLĐ bị TNLĐ cùng chịu chung cảnh ngộ đó được phát hiện, kiến nghị giải quyết chế độ.
Liên quan đến BHXH, nhiều DN, NLĐ rất than phiền về tình trạng sách nhiễu, làm khó. Ông nghĩ sao?
- Tới đây, LĐLĐ tỉnh sẽ chủ trì một chương trình đối thoại công khai để cho các DN, người sử dụng LĐ, NLĐ nói rõ những băn khoăn, bức xúc của họ về những vấn đề liên quan đến BHXH. Tôi cho rằng cần tăng cường đối thoại, lắng nghe với tinh thần đó chính là “nỗi đau của chính mình”, “vấn đề của chính mình” để có những điều chỉnh, trên tiêu chí phải phục vụ, đáp ứng ngày càng hoàn hảo hơn những đòi hỏi chính đáng của người “mua” BHXH.
- Xin cảm ơn ông!