Báo Lao Động xin trích đăng bài tham luận này (tít, tựa trong bài do tòa soạn đặt).

Đồng chí Đặng Ngọc Tùng - Uỷ viên BCH Trung ương Đảng, Chủ tịch Tổng LĐLĐVN: Xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam vững mạnh, xứng đáng là giai cấp tiên phong trong sự nghiệp đẩy mạnh CNH - HĐH
Đồng chí Đặng Ngọc Tùng - Uỷ viên BCH Trung ương Đảng, Chủ tịch Tổng LĐLĐVN: Xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam vững mạnh, xứng đáng là giai cấp tiên phong trong sự nghiệp đẩy mạnh CNH - HĐH

Giai cấp công nhân là động lực phát triển đất nước

Từ ngày thành lập đến nay, Đảng ta luôn quan tâm lãnh đạo giai cấp công nhân và tổ chức Công đoàn Việt Nam đồng hành cùng toàn thể dân tộc đấu tranh giành độc lập, tự do, xây dựng và bảo vệ tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Đường lối xây dựng GCCN đã được thể hiện trong nhiều nghị quyết của Đảng. Đặc biệt, Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khoá X) đã ban hành Nghị quyết 20/NQ-TW về “Tiếp tục xây dựng GCCN Việt Nam thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước”. Đây là nghị quyết quan trọng, khẳng định quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, tạo động lực mạnh mẽ trong toàn xã hội về chăm lo xây dựng GCCN xứng tầm với sứ mệnh lịch sử và trách nhiệm vẻ vang của GCCN trong tiến trình lịch sử dân tộc.

25 năm thực hiện đường lối đổi mới do Đảng khởi xướng và lãnh đạo, GCCN Việt Nam không ngừng lớn mạnh cả về số lượng và chất lượng, đang có mặt trong tất cả các ngành nghề, các thành phần kinh tế, là lực lượng quan trọng, đi đầu trong sự nghiệp CNH - HĐH đất nước. GCCN VN đang ngày đêm lao động cần cù, sáng tạo, sản xuất ngày càng nhiều sản phẩm hàng hóa, dịch vụ cho xã hội và xuất khẩu với chất lượng và hiệu quả ngày càng cao. Với số lượng chỉ chiếm 21% tổng số lao động và 11% dân số cả nước, nhưng GCCN VN đã đóng góp hơn 60% tổng sản phẩm xã hội và 70% ngân sách nhà nước.

Tuy nhiên, đời sống người công nhân hiện còn rất nhiều khó khăn. Hiện nay, GCCN Việt Nam đang đứng trước những thách thức to lớn: Yêu cầu cao của sự nghiệp CNH - HĐH đất nước và hội nhập quốc tế, trong điều kiện khoa học công nghệ ngày càng phát triển nhanh, cạnh tranh gay gắt, tình hình thế giới có những thay đổi nhanh chóng, âm mưu “diễn biến hoà bình” của các thế lực thù địch đối với nước ta vẫn còn phức tạp. Tác động mặt trái của kinh tế thị trường và sự du nhập của các luồng văn hoá độc hại đang từng ngày, từng giờ tác động đến tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội nói chung, đến GCCN nói riêng. Việc làm của CN, lao động không ổn định; thời gian làm việc kéo dài và cường độ làm việc cao, điều kiện làm việc ít được cải thiện, nên nguy cơ tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp vẫn gia tăng.

Mặc dù Đảng đã có Nghị quyết về tiếp tục xây dựng GCCN thời kỳ đẩy mạnh CNH - HĐH, nhưng việc thể chế hóa nghị quyết thành chính sách, pháp luật chưa được thực hiện. Vì vậy, trên thực tế, nhiều vấn đề bức xúc của GCCN chưa được giải quyết thỏa đáng. Hàng vạn công CNLĐ ở các KCN, KCX phải thuê nhà ở trong điều kiện tạm bợ thiếu thốn và không đảm bảo các điều kiện sống tối thiểu. Ở nhiều KCN, tình trạng nữ công nhân lao động không lập được gia đình có xu hướng gia tăng, nhà trẻ, trường mầm non thiếu trầm trọng. Tiền lương, thu nhập của người lao động chưa tương xứng với cường độ và thời gian lao động, có nơi lương công nhân không đủ để tái tạo sức lao động, nên đời sống vật chất và tinh thần của CNVCLĐ gặp rất nhiều khó khăn, thiếu thốn. CNLĐ không có thời gian, điều kiện sinh hoạt học tập nâng cao nhận thức chính trị và trình độ chuyên môn nghiệp vụ. Do vậy, trình độ học vấn, chuyên môn nghề nghiệp của một bộ phận công nhân còn thấp, chưa đáp ứng được yêu cầu CNH - HĐH đất nước; ý thức tổ chức kỷ luật, tác phong công nghiệp, ý thức chính trị, hiểu biết pháp luật còn hạn chế.

Công tác phát triển Đảng trong công nhân chưa thực sự được quan tâm, nên ở khu vực kinh tế ngoài nhà nước, có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), tỉ lệ DN có tổ chức cơ sở Đảng rất thấp. Hiện nay, cả nước mới có 1,2% số DN tư nhân, Cty TNHH, Cty cổ phần và DN FDI có chi bộ Đảng, với số đảng viên chỉ bằng 0,84% tổng số đảng viên của cả nước. Từ năm 2006 đến nay, tỉ lệ đảng viên là CN trong số đảng viên mới kết nạp chưa năm nào vượt quá 10%. Với trách nhiệm của mình, Đảng đoàn Tổng LĐLĐVN đã kiến nghị tại Điều 4 của Điều lệ Đảng: Công đoàn cơ sở có quyền giới thiệu đoàn viên ưu tú của mình đứng trong hàng ngũ của Đảng để phát triển Đảng ngày càng vững mạnh.

Cần nâng cao hơn nữa nhận thức chính trị trong công nhân (ảnh minh hoạ). Ảnh: kỳ anh
Cần nâng cao hơn nữa nhận thức chính trị trong công nhân (ảnh minh hoạ). Ảnh: kỳ anh

Chính sách đối với CNVCLĐ chưa được thực hiện nghiêm túc

Nguyên nhân cơ bản của tình hình trên là do sự lãnh đạo của một số cấp ủy Đảng địa phương chưa được quyết liệt, sát sao; chính sách, pháp luật của Nhà nước đối với CNVCLĐ chưa được thực hiện nghiêm túc; vai trò, trách nhiệm của tổ chức Công đoàn chưa được phát huy đầy đủ; sự phối kết hợp của cả hệ thống chính trị đối với việc xây dựng GCCN, chăm lo đến đời sống chưa đạt hiệu quả cao; chưa thường xuyên quan tâm tổ chức các cuộc tiếp xúc, gặp gỡ và đối thoại trực tiếp giữa cán bộ của Đảng, Nhà nước với CNLĐ; ít có hình thức tôn vinh CNLĐ tiêu biểu, nhằm kịp thời động viên những người lao động trực tiếp làm ra của cải vật chất cho đất nước. Hệ thống cơ chế, chính sách đối với GCCN chưa đồng bộ, có những chủ trương chính sách không còn phù hợp, nhưng chậm được sửa đổi, bổ sung kịp thời, v.v...

Tình trạng người sử dụng lao động vi phạm pháp luật lao động vẫn còn diễn ra phổ biến nhưng chưa được xử lý nghiêm. Sự phân hoá giàu nghèo giữa CNLĐ với cán bộ quản lý trong DN và một số giai tầng trong xã hội ngày càng tăng. Một số địa phương chỉ chú trọng đưa ra các cơ chế, chính sách ưu đãi kêu gọi đầu tư, mà chưa chú ý đúng mức đến sự phát triển bền vững, bảo vệ môi trường, chăm lo đời sống, thu nhập, nhà ở, cải thiện môi trường sống, điều kiện lao động cho CN... nên đã xảy ra nhiều vụ tranh chấp lao động, đình công, ngừng việc tập thể trong thời gian qua.

Công tác đào tạo bồi dưỡng, nâng cao trình độ CNLĐ, đào tạo cán bộ xuất thân từ CN ưu tú, công tác phát triển Đảng trong CNLĐ - nhất là trong CNLĐ khu vực kinh tế ngoài nhà nước cũng chưa được quan tâm đúng mức. Nhận thức của các cấp ủy Đảng ở một số địa phương về vai trò CN và Công đoàn Việt Nam chưa đầy đủ, trong khi nhiều CNLĐ trình độ còn thấp, ý thức tổ chức kỷ luật còn hạn chế, quan hệ lao động còn có diễn biến phức tạp; việc thu hút, tập hợp người lao động tham gia các tổ chức chính trị - xã hội trong doanh nghiệp còn khó khăn.

4 kiến nghị với đại hội

Để xây dựng GCCN vững mạnh, xứng đáng là giai cấp tiên phong trong sự nghiệp đẩy mạnh CNH - HĐH đất nước, làm cơ sở xã hội, chỗ dựa vững chắc cho Đảng, Nhà nước và khối đại đoàn kết toàn dân tộc, chúng tôi có 4 kiến nghị với đại hội như sau:

Một là, Đảng cần tiếp tục kiên định lập trường GCCN, tăng cường và giữ vững bản chất GCCN của Đảng; xây dựng và lãnh đạo thực hiện có hiệu quả chiến lược về GCCN gắn với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội thời kỳ CNH - HĐH; xây dựng GCCN vững mạnh, xứng đáng là giai cấp lãnh đạo cách mạng, thông qua đội tiên phong của mình là Đảng Cộng sản Việt Nam; làm cho GCCN thực sự là nòng cốt của liên minh công nhân - nông dân - trí thức, nền tảng của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, làm thất bại mọi âm mưu diễn biến hoà bình, đòi thành lập công đoàn độc lập chia rẽ GCCN, đòi đa nguyên, đa đảng. Ban Chấp hành Trung ương Đảng cần chỉ đạo các cấp, các ngành, các địa phương triển khai quyết liệt, đồng bộ và có hiệu quả Nghị quyết 20-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khoá X); phải sử dụng tổng hợp các biện pháp thực sự đưa nghị quyết của T.Ư Đảng vào cuộc sống, làm cho CNVCLĐ cảm nhận được những thay đổi tích cực khi thực hiện nghị quyết.

Hai là, Đảng lãnh đạo Chính phủ phát huy mạnh mẽ hiệu lực quản lý của Nhà nước trong việc xây dựng, thực hiện các chính sách đối với CNLĐ; Nhà nước sớm thể chế hoá những quan điểm, chủ trương lớn đã được thể hiện trong nghị quyết của Đảng thành cơ chế chính sách cụ thể, nhằm giải quyết có hiệu quả những vấn đề bức xúc, cấp bách của GCCN, tạo chuyển biến mạnh mẽ và rõ rệt trong việc nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của CNVCLĐ tương xứng với những thành quả của công cuộc xây dựng, phát triển đất nước và những đóng góp của GCCN. Trước mắt, cần giải quyết những bức xúc hiện nay đối với công nhân như: Nhà ở, nhà trẻ tại các khu công nghiệp, tiền lương và thu nhập, bảo hiểm xã hội, nơi sinh hoạt văn hoá, an toàn vệ sinh lao động và bảo vệ môi trường.

Quan tâm lãnh đạo sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện pháp luật có liên quan trực tiếp tới người lao động và tổ chức Công đoàn, nhất là Bộ luật Lao động, Luật Công đoàn, Luật Bảo hiểm xã hội. Việc sửa đổi, bổ sung các luật trên vừa phải đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng, vừa phải tạo điều kiện để tổ chức Công đoàn năng động, tự chủ và sáng tạo trong hoạt động, thực sự trở thành người đại diện tin cậy, bảo vệ được quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của NLĐ - đối tượng yếu thế nhất trong quan hệ lao động. Tăng cường hơn nữa công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện pháp luật lao động, xử lý nghiêm những vi phạm pháp luật làm ảnh hưởng đến quyền lợi NLĐ, không vì thu hút đầu tư mà xem nhẹ NLĐ - yếu tố có tính quyết định đến sự tồn tại và phát triển của DN, nhằm xây dựng quan hệ lao động hài hoà, tiến bộ trong DN.

Ba là, cần triển khai một cách có hiệu quả chủ trương từng bước trí thức hoá GCCN. Chất lượng GCCN có vai trò quyết định đến năng suất, chất lượng, hiệu quả sản xuất kinh doanh, nâng cao khả năng cạnh tranh của DN và sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Vì vậy, cần đầu tư mạnh hơn cho đào tạo, đào tạo lại và bồi dưỡng nâng cao trình độ học vấn, chuyên môn, kỹ năng nghề cho CN, đặc biệt là CN trẻ, CN xuất thân từ nông dân, CN nữ, nhằm phát triển về số lượng, nâng cao về chất lượng, hợp lý về cơ cấu.

Chú trọng hơn nữa công tác bồi dưỡng, phát triển Đảng trong CN, thành lập tổ chức cơ sở Đảng và các tổ chức chính trị - xã hội trong các loại hình DN, nhất là DN khu vực kinh tế ngoài nhà nước. Có cơ chế, chính sách đẩy mạnh việc tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng những cán bộ ưu tú xuất thân từ CN, nhất là CN trực tiếp sản xuất, tăng dần tỉ lệ cán bộ xuất thân từ CN trong bộ máy lãnh đạo các cấp, góp phần tăng cường bản chất GCCN của Đảng. Quan tâm tạo điều kiện về mọi mặt cho công đoàn các cấp, đặc biệt là công đoàn cơ sở hoạt động có hiệu quả. Đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng và tạo cơ hội phát triển cho cán bộ công đoàn trẻ có trình độ, đạo đức tốt, xuất thân từ CN.

Bốn là, Đảng cần quan tâm bồi dưỡng nâng cao trình độ chính trị, ý thức giai cấp, tinh thần dân tộc cho CNLĐ, để họ luôn gắn bó với sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc, có ý chí vươn lên thoát khỏi nghèo nàn, lạc hậu, tinh thần phấn đấu vươn lên trong điều kiện phát triển kinh tế tri thức và hội nhập quốc tế; xây dựng tác phong công nghiệp và kỷ luật lao động, lương tâm nghề nghiệp.

Tăng cường sự lãnh đạo của các cấp uỷ Đảng với hoạt động của tổ chức Công đoàn trong công tác tuyên truyền, giáo dục CNLĐ, đảm bảo định hướng thống nhất nội dung và nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, giáo dục từ trung ương đến cơ sở, nhằm tăng cường quan hệ mật thiết giữa Đảng với CN và công đoàn. Nhà nước cần đầu tư và có chính sách ưu đãi đầu tư xây dựng thiết chế văn hóa và tổ chức hoạt động của các nhà văn hoá lao động, câu lạc bộ công nhân, hệ thống truyền thông đại chúng, tạo môi trường lành mạnh để xây dựng đời sống văn hóa trong CNLĐ, góp phần xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Đồng lòng, quyết tâm thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XI

Với niềm tin tưởng tuyệt đối vào sự lãnh đạo của Đảng và thành công của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI, Tổng LĐLĐVN sẽ chủ động, tích cực thực hiện tốt các chức năng, nhiệm vụ của mình đã được quy định trong Hiến pháp và pháp luật, triển khai có hiệu quả nghị quyết của Đảng; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của NLĐ và lợi ích của đất nước, góp phần xây dựng quan hệ lao động hài hòa và tiến bộ. Các cấp công đoàn tích cực tham gia xây dựng Đảng, giới thiệu nhiều đoàn viên, CN ưu tú để Đảng bồi dưỡng, xem xét, kết nạp; tích cực tuyên truyền, giáo dục CNVCLĐ nâng cao ý thức giác ngộ giai cấp, thực hành dân chủ, nêu cao cảnh giác, chủ động đấu tranh chống âm mưu diễn biến hoà bình và tự diễn biến, bảo vệ Đảng, bảo vệ nhà nước xã hội chủ nghĩa.

Dưới sự lãnh đạo của Đảng, cán bộ, CN, viên chức, lao động và tổ chức Công đoàn cả nước quyết tâm phát huy truyền thống cách mạng vẻ vang của Đảng và GCCN, nêu cao ý chí tự lực, tự cường, đoàn kết đồng lòng, quyết tâm thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI; cùng toàn Đảng, toàn dân đẩy mạnh sự nghiệp CNH - HĐH, xây dựng đất nước Việt Nam đàng hoàng hơn, to đẹp hơn như Bác Hồ vô vàn kính yêu của chúng ta hằng mong muốn.   

Chí Tùng ghi