Trong hành trình đi tìm dấu tích thành Trường An xưa giữa thành phố Tây An hiện đại, đông đúc ngày nay, điểm dừng đầu tiên chúng tôi chọn không phải là những di tích lăng tẩm, đền đài nổi tiếng của 13 triều đại Trung Hoa đã đóng đô ở đây, mà là ngôi tháp Đại Nhạn.
 |
| Đại Nhạn tháp khi chiều buông. |
Bởi ngôi tháp hơn 1.300 năm tuổi này gắn liền với con đường thỉnh kinh Tây Trúc của Đường Tam Tạng và là nơi lưu giữ những áng kinh Phật cổ.
Thành phố Tây An (tỉnh Thiểm Tây, Trung Quốc) vào thứ bảy người đông như kiến, xe cộ đi lại như mắc cửi. Chiếc taxi chở chúng tôi sau gần 30 phút len lỏi trên những con đường đông nghịt, cuối cùng cũng kẹt cứng giữa một biển xe cộ và đành thả chúng tôi xuống quảng trường phía sau tháp Đại Nhạn. Xa xa, bóng ngôi tháp cao vươn trên nền trời xanh.
Chúng tôi hối hả đi, đi mãi, đến lúc chân đã mỏi, mới thấy bức tượng Đường Tam Tạng bằng đồng sừng sững giữa quảng trường. Bóng tượng nghiêng nghiêng đổ về phía trước in trên nền trời đang dần nhạt nắng, khiến bước chân lại phấn chấn hẳn lên.
Chúng tôi cũng như nhiều du khách khác lần đầu tới đây, đều đứng lặng người chiêm bái bức tượng lớn của Đại Đường Tam Tạng. Đường Tam Tạng gương mặt tự tại, bình an, tay trái khép trước ngực như đang lần tràng hạt, tay phải cầm cây tích trượng, bước chân sải dài cuốn bay tà áo cà sa. Không thấy nét khắc khổ, phong trần của con người đã vượt bao hiểm nguy, trắc trở trên con đường mười vạn tám nghìn dặm đi Tây Trúc thỉnh kinh ròng rã 17 năm trời.
Sau lưng Đường Tam Tạng là bóng Đại Nhạn tháp mờ xa. Năm 645, sau khi trở về từ Ấn Độ, Đường Tam Tạng đã lập một khu dịch thuật khổng lồ để dịch kinh Phật từ tiếng Phạn sang chữ Hán. Tháp Đại Nhạn được xây năm 652, dùng để chứa bản dịch kinh Phật của Đường Tam Tạng. Ngôi tháp 5 tầng, tầng cuối cùng làm theo hình con chim nhạn, nên được gọi là Nhạn Tháp, là một trong bốn tháp Phật giáo nổi tiếng nhất Trung Quốc.
Nhưng ngôi tháp ban đầu xây bằng đất nhồi, bề mặt bằng đá đã bị sập sau gần nửa thế kỷ và được Võ Tắc Thiên cho xây lại, thêm 5 tầng mới vào năm 704. Trong trận động đất ở Thiểm Tây năm 1556, ngôi tháp bị hư hại nặng nề, sụt mất 3 tầng, còn lại 7 tầng như ngày nay. Tháp còn được đại tu vào thời nhà Minh (1368–1644) và được phục chế một lần nữa vào năm 1964.
 |
| Cảnh nhạc nước ở quảng trường phía sau Đại Nhạn tháp. |
Chúng tôi thong thả bước qua tam quan, ngước mắt nhìn ngọn tháp vươn cao uy nghi trên nền trời lững lờ những đám mây đang dần nhuốm sắc hồng của ánh chiều tà. Bước chân lững thững qua những khoảng sân rộng đã hơi mỏi, nhưng ai cũng cố leo lên tháp, để được ngắm toàn cảnh thành phố Tây An, mong tìm lại dấu tích thành Trường An xưa.
Mới lên đến tầng thứ ba của tháp, chúng tôi đã phải dừng lại, nép bên ô cửa sổ để nghỉ chân. Ô cửa sổ chói lòa ánh sáng ấy đã mở ra cảnh nhạc nước tưng bừng ở quảng trường phía sau Đại Nhạn tháp. Giữa tiếng nhạc réo rắt, hàng trăm người đứng quanh đài phun nước, vẽ những chấm màu xanh đỏ vui mắt vào màu nước trắng xóa phun cao.
Rời khỏi tháp thì trời đã xế chiều, mọi người ra về gần hết. Thế lại hay, vì lúc ấy, Đại Từ Ân tự phía sau Đại Nhạn tháp mới đúng là một ngôi chùa, vắng vẻ, yên tĩnh. Chúng tôi cứ thong thả dạo bước dọc những hành lang nối các toà ngang, dãy dọc, rồi khẽ khàng bước vào gian phòng trưng bày, mê mải ngắm những bộ kinh Phật đồ sộ, những bức tranh khắc gỗ miêu tả con đường thỉnh kinh gian nan, hiểm nguy của Đường Tam Tạng, trong ánh sáng mờ ảo xiên xiên.
Ngoài kia, chỉ bước qua cánh cửa bằng đồng nặng trịch được chạm khắc tỉ mỉ, ánh hoàng hôn đang nhuộm vàng rực rỡ ngôi tháp cổ và những mái ngói cong vút nằm trong vòng thành trải dài miên man của Đại Từ Ân tự. Vài ba người khách muộn ngồi im lặng dưới mái hiên, nhìn bóng chiều dần buông trên Đại Nhạn tháp, luyến tiếc chẳng muốn rời đi.
Khi ánh mặt trời rực rỡ dần lặn xuống chân ngọn tháp, bầu trời ngả màu xanh đậm, thì những ngọn đèn dần sáng lên. Những ngọn đèn dần dần hắt ánh vàng ấm áp, lung linh lên những mái chùa cong cong và 7 tầng tháp Đại Nhạn cao vút. Vài chú tiểu trẻ lục tục chưa muốn đóng cửa chùa, để những người khách cuối cùng vẫn nấn ná ngắm nhìn ngôi Đại Nhạn tháp lung linh ánh đèn giữa trời đêm.