Báo laodong điện tử tin tức thời sự cập nhật liên tục

>>> Bài 1 - Heiligendamm căng như trái bóng
>>> Bài 2 - Những người biểu tình muốn gì?
>>> Bài 3 - Làm báo ở "Ji ết"

Đoàn tàu Molli

Rút kinh nghiệm lần trước, ngay khi có thông tin về cuộc gặp giữa các nguyên thủ G8 với giới trẻ, tôi có mặt ở sân ga trước 3 tiếng đồng hồ. Sau khi được kiểm tra an ninh, chúng tôi ra ga tàu chuẩn bị rời Kuhlungsborn để tới Heiligendamm.

Bất ngờ đầu tiên đập vào mắt tôi là chiếc đầu máy hơi nước to sù, đen trũi, thở phì phì nằm lừng lững trên sân ga. Đã lâu lắm rồi, tôi không còn thấy chiếc đầu máy tương tự ở Hà Nội. Các toa tàu trang trí như thời... trung cổ. Chiếc tàu đã mang lại sự thích thú cho hầu hết các nhà báo ở G8. Một đồng nghiệp chỉ đám khói lớn của tàu và tò mò: "Không biết tàu hơi nước và tàu diesel, tàu nào thải nhiều khí CO2 hơn?". Tới G8, hình như ai cũng thường trực trong đầu về vấn đề khí thải?

Chiếc tàu xù xì rúc một hồi còi dài và nặng nề rời sân ga Kuhlungsborn. Một tiếp viên mặc váy xoè đỏ, đội mũ kiểu quý tộc giới thiệu với chúng tôi: Đây là đoàn tàu và tuyến đường sắt cổ xưa nhất của Châu Âu vẫn còn hoạt động. Con tàu có tên gọi Molli, chạy hàng ngày tới 3 ga là Bad Doberan, Heiligendamm và Kuhlungsborn. Khổ đường ray của nó chỉ có 900mm, trong khi đường ray tàu ở VN là 1.000mm.

Ngồi trên đoàn tàu, qua các đường phố nhỏ hẹp rợp bóng cây, đôi khi tôi quên mất mình đang chuẩn bị vào một trong những nơi được bảo vệ nghiêm ngặt nhất trên thế giới. Chỉ khi nhìn xuống đường ray được rào chắn kỹ bằng hai lớp hàng rào dây thép gai, tôi mới giật mình rụt cổ để tránh nguy cơ bị trúng... gạch, như lời cảnh báo của vài đồng nghiệp Đức.

Mấy ngày qua, người biểu tình liên tục phong toả đường tàu này. Buổi chiều, khi tôi muốn trở về Heiligendamm, tàu đã không thể chạy được. Chúng tôi được bố trí đi bằng canô của hải quân. Người Đức vốn rất chu đáo trong khâu tổ chức. Nhưng có lẽ phương án vận chuyển nhà báo và đại biểu bằng canô là điều mà chính họ cũng không ngờ tới. Vài lúng túng và trục trặc nhỏ đã xảy ra. Chưa năm nào ở G8, người biểu tình lại dữ tợn như năm nay.

Thất vọng và... liều lĩnh

Con tàu hơi nước

Khi chúng tôi vừa tới Heiligendamm, truyền hình từ phòng họp báo đã phát trực tiếp cảnh đuổi bắt ngoạn mục như trong phim giữa 5 canô cảnh sát và một xuồng cao tốc của các thành viên tổ chức Hoà bình Xanh. Không hiểu bằng cách nào mà chiếc xuồng nhỏ chở 4 thành viên Hòa bình Xanh "xuyên thủng" được qua hàng rào an ninh gồm 9 tàu chiến và hàng chục canô tuần tiễu và tiến thẳng vào vùng cấm. Chiếc xuồng cao tốc chạy vùn vụt, với một tấm biển màu xanh bay phấp phới đề dòng chữ "G8 Act Now" (Tạm hiểu là G8 cần hành động ngay để bảo vệ môi trường).

Thông điệp của tổ chức Hòa bình Xanh được cả thế giới biết đến qua truyền hình, do cách biểu tình liều lĩnh của họ. Sau 10 phút, canô của cảnh sát bắt kịp chiếc xuồng. Cảnh sát không ngần ngại tông thẳng canô vào chiếc xuồng máy nhỏ. 4 người ở trên rơi xuống nước và được đưa lên bờ an toàn.

Cuộc biểu tình của Hoà bình Xanh diễn ra khi các nguyên thủ G8 vừa tuyên bố "đạt được bước tiến mới" về vấn đề biến đổi khí hậu. Thủ tướng Đức - bà Merkel - cho biết, G8 đồng ý "xem xét nghiêm túc" việc cắt giảm 50% lượng khí thải CO2 vào năm 2020. Tuy nhiên, 8 "ông lớn" lại không đặt ra bất cứ mục tiêu cụ thể nào cho kế hoạch này. Tổng thống Mỹ G.Bush, Thủ tướng Anh Tony Blair đều gọi đây là một "bước tiến lớn". Nhưng nhiều tổ chức như Hoà bình Xanh, Oxfam tỏ ra thất vọng. Không biết có phải đó là nguyên nhân dẫn tới hành động liều lĩnh của họ?

Căng thẳng

Trên đường về, khi đi ra cầu cảng, chúng tôi gặp Thủ tướng Italia Romano Prodi đang mặc quần đùi chạy thể dục dọc bờ biển (vào giờ nghỉ). Không rõ ông Prodi cảm thấy cần thư dãn thực sự sau các cuộc họp hay muốn gửi thông điệp gì. Trông ông có vẻ mãn nguyện lắm.

Tại hội nghị lần này, các nguyên thủ có nhiều giây phút đi bộ thư thái bên nhau, từ phòng họp ra bãi cỏ để chụp ảnh, hoặc ra cầu cảng để ngắm cảnh biển. Đôi lúc, vài người trong số họ ngồi thư dãn, uống bia và nói chuyện ở ngay hành lang bên ngoài một lâu đài ở Heiligendamm (chứ không phải lúc nào cũng ở trong nhà với kính chống đạn).

Tôi để ý thấy, năm nay, Tổng thống Bush và Tổng thống Putin chẳng bao giờ đi cạnh nhau. Hai ông tỏ ra khá hờ hững với nhau. Sáng 7.8, hai người vừa tiến hành cuộc gặp song phương được chú ý nhất tại G8. Tại đây, Tổng thống Putin bất ngờ đề nghị ông Bush lắp đặt hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ ở Azerbaijan.

Ông Putin cho biết, Nga sẽ không chĩa tên lửa vào Châu Âu nếu Mỹ lập hệ thống phòng thủ tại nước cộng hoà thuộc Liên Xô cũ giáp biển Caspian này. Mỹ muốn đặt hệ thống radar ở CH Czech và tên lửa đánh chặn ở Ba Lan. Việc này khiến Nga tức giận. Ông Putin giải thích rằng, nếu để ở Azerbaijan, hệ thống phòng thủ Mỹ sẽ bao phủ cả Châu Âu, và mảnh vỡ tên lửa bị phá huỷ sẽ rơi xuống đại dương thay vì đất liền. Làm như vậy, Nga sẽ yên tâm và không lắp đặt tên lửa ở biên giới với Châu Âu. Đề nghị của ông Putin khiến Tổng thống Mỹ bất ngờ. Ông Bush đáp lại rằng, đó là một gợi ý "thú vị". "Hãy để các chuyên gia của tôi xem xét thêm" - ông Bush nói. Tổng thống Putin cứng rắn: "Trong khi các cuộc thương thuyết đang diễn ra thì Mỹ không nên tiếp tục kế hoạch như đã định".

Tiếng nói của giới trẻ

Trong chương trình làm việc của G8 năm nay, có "mục" mới là các nguyên thủ đối thoại với thanh niên. 8 bạn trẻ đến từ 8 nước G8 được ngồi cạnh lãnh đạo của mình còn đại diện đến từ nước Châu Phi Tanzania ngồi với Chủ tịch Liên minh Châu Âu, để bày tỏ nguyện vọng.

Gleb Nikitin - đến từ Pskov, Nga - kêu gọi G8 quan tâm hơn nữa tới Châu Phi. "Cần tập trung vào cơ sở hạ tầng xã hội ở Châu Phi. Có như vậy mới giúp cải thiện kinh tế và thu hút đầu tư" - Gleb đề nghị. Isaya Yunge (Tanzania) thiết tha: "G8 hãy hành động ngay để giúp Châu Phi". Bạn giải thích, vấn đề lớn nhất mà Châu Phi đối mặt là nghèo đói. "Chỉ có tập trung vào giáo dục mới giúp cải thiện tình hình. Tỉ lệ người nhiễm  HIV cao cũng là do thiếu giáo dục". Ellen McCloy Smith (Anh) băn khoăn: "Hình như G8 chưa nỗ lực giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu?".

Tổng thống Mỹ G.Bush đáp lại rằng, ông nhận thức rõ tình trạng nghèo đói ở Châu Phi và sẽ quan tâm hơn tới khu vực này, đặc biệt là Nam và Trung Phi. Về vấn đề môi trường, ông Bush hài hước: "Đến khi các bạn già như tôi và ông Sarkozy (Tổng thống Pháp), các bạn sẽ có xe ôtô chạy bằng khí hydro và có nhiên liệu methanol. Chúng ta đang chi nhiều tiền để đạt được mục tiêu đó. Các bạn sẽ được chứng kiến một thế giới hoàn toàn khác. Lúc ấy, hãy nghĩ tới những gì ông già này nói vào năm 2007".

Tổng thống Putin cho hay, một số chủ đề mà các bạn trẻ nêu ra như thách thức của kinh tế toàn cầu, trách nhiệm xã hội và vấn đề bản quyền là những gì ông muốn thảo luận với các nhà lãnh đạo trong buổi sáng nhưng không đủ thời gian. Ông rất vui vì vấn đề đó lại được đề cập ở đây. Ông gợi ý rằng, mỗi công ty đầu tư ở nước ngoài cần phải có trách nhiệm xã hội đối với đất nước mà họ đầu tư.

Các bạn trẻ đã rất phấn khởi khi được nêu câu hỏi và nhận được câu trả lời thẳng thắn của các nguyên thủ. Vui nhất là  Isaya Yunge. Không chỉ được chụp ảnh chung với các nguyên thủ, Isaya còn nhiều lần được Tổng thống Bush khoác vai và trò chuyện. Kết thúc phiên đối thoại, Thủ tướng Đức Merkel hóm hỉnh: "Chúng tôi muốn chụp ảnh chung với các bạn. Bây giờ là lúc để mọi người thấy sự khác biệt tuổi tác là như thế nào".