Báo laodong điện tử tin tức thời sự cập nhật liên tục

Thứ trưởng Bộ TN-MT Trần Hồng Hà đồng tình nhìn nhận hệ thống pháp lý - nhất là pháp lý về bảo vệ môi trường - còn nhiều lỗ hổng trong khi trình độ quản lý của các cơ quan hữu quan chưa theo kịp nhu cầu thực tiễn.

"Chúng ta phải thừa nhận một thực tế là lâu nay mình chỉ chú trọng phát triển kinh tế hơn là quan tâm bảo vệ môi trường. Và vì từ đầu Nhà nước không quan tâm nên doanh nghiệp cũng phớt lờ trách nhiệm bảo vệ môi trường mà vụ Vedan vừa qua là một bài học" - ông Đặng Như Hiển, giám đốc Sở TN-MT tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, nói.

Theo ông Hiển, ở Bà Rịa - Vũng Tàu trong vòng ba năm nay vấn đề ô nhiễm môi trường đã vượt qua vấn đề đất đai về độ "nóng". Tại kỳ họp HĐND tỉnh vừa qua, giám đốc Sở TN-MT phải giải trình đầu tiên và không ai hỏi cấp giấy chủ quyền đất đai ra sao mà toàn chất vấn về vấn đề ô nhiễm môi trường. Hiện trong sáu khu công nghiệp (KCN) đang hoạt động trên địa bàn tỉnh chỉ có duy nhất KCN Mỹ Xuân A2 có hệ thống xử lý nước thải tập trung với quy mô 2.500m3/ngày.

"Nếu kiểm tra 117 doanh nghiệp trong sáu KCN, chắc chắn rờ tới đâu là gặp sai phạm tới đó. Nhưng nói thật, để xảy ra tình trạng này lỗi đầu tiên là thuộc về chính quyền chứ không thể đổ hết cho doanh nghiệp" - ông Hiển nói.

Mạnh tay đình chỉ
 
Tương tự, ông Nguyễn Đức Dục - giám đốc Sở TN-MT tỉnh Đắc Lắc - cho biết các tỉnh Tây nguyên lâu nay cũng ưu tiên kêu gọi đầu tư càng nhiều càng tốt nên có tình trạng các khu công nghiệp cứ mở ra để đón nhà máy vào trước rồi mới đầu tư hạ tầng nên tình trạng ô nhiễm môi trường không kiểm soát được.

"Để xảy ra ô nhiễm môi trường lỗi đầu tiên thuộc về chính quyền chứ không thể đổ hết cho doanh nghiệp" - ông Đặng Như Hiển (giám đốc Sở Tài nguyên - Môi trường tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu). "Các khu công nghiệp cứ mở ra để đón nhà máy vào trước rồi mới đầu tư hạ tầng sau, nên ô nhiễm môi trường không kiểm soát được" - Ông Nguyễn Đức Dục (giám đốc Sở Tài nguyên - Môi trường tỉnh Đắc Lắc) "Như vụ Vedan vừa rồi, vi phạm cỡ đó mà phạt hành chính vài trăm triệu đồng thì cũng chỉ là gãi ngứa" - ông Nguyễn Thành Tài -  Phó chủ tịch thường trực UBND TP.HCM.

Ông Nguyễn Thành Tài - phó chủ tịch thường trực UBND TP.HCM - khẳng định gần đây cả bộ máy của TP đã có nhận thức trở lại và huy động cao nhất nhân lực, tài chính cho công tác bảo vệ môi trường. Điển hình là việc xử lý ô nhiễm kênh Ba Bò, sau suốt nhiều năm không chuyển biến, vừa qua lãnh đạo Thành ủy, HĐND, UBND tích cực làm việc với tỉnh Bình Dương và Quân đoàn 4 thì công trình đã được khởi công.

Còn bà Phạm Thị Hương, giám đốc Sở TN-MT tỉnh Tây Ninh, cho biết năm qua tỉnh đã mạnh tay đình chỉ hoạt động 34 doanh nghiệp gây ô nhiễm, trong đó có chín doanh nghiệp sản xuất thép. "Khi sở trình phương án xử lý cho UBND tỉnh cũng có ý kiến này nọ, thậm chí có doanh nghiệp nước ngoài kiện tới cơ quan ngoại giao nhưng chúng tôi vẫn kiên quyết giữ quan điểm" - bà Hương nói.

Thôi "mạnh ai nấy làm"

Đại diện các tỉnh kiến nghị Bộ TN-MT tham mưu Chính phủ ban hành quy định xử lý vi phạm trong lĩnh vực môi trường kiên quyết hơn, mạnh hơn để đủ tính răn đe, ngăn ngừa các doanh nghiệp vi phạm.

Ông Đặng Như Hiển cho biết ô nhiễm môi trường hiện không còn là vấn đề riêng của tỉnh nào mà đòi hỏi phải có chiến lược liên vùng, tránh tình trạng tỉnh này không cấp phép nhưng tỉnh kia mời vào, cấp phép cho dự án ô nhiễm ở hạ nguồn tỉnh này nhưng lại là thượng nguồn của tỉnh khác dẫn đến ô nhiễm kéo dài không có khả năng giải quyết.

Các địa phương cũng đề nghị Bộ TN-MT khẩn trương làm việc với Bộ Công an để xây dựng quy chế phối hợp giữa lực lượng cảnh sát môi trường và thanh tra TN-MT. Tuy đã thành lập hơn hai năm nhưng lực lượng cảnh sát môi trường chưa có chức năng xử phạt vi phạm, chỉ kiểm tra phát hiện rồi chuyển hồ sơ cho ngành TN-MT ra quyết định xử phạt, do đó không phát huy được hiệu lực xử lý.

Ông Trần Hồng Hà - Thứ trưởng Bộ TN-MT - ghi nhận những kiến nghị của các địa phương và cho biết sắp tới sẽ tổ chức những hội nghị giao ban vùng theo từng nhóm lĩnh vực cụ thể như đất đai, môi trường, quản lý khai thác khoáng sản để chia sẻ kinh nghiệm và kịp thời khắc phục những lỗ hổng, bất cập trong công tác quản lý.

Ông Hà lưu ý các tỉnh Tây nguyên đặc biệt quan tâm đánh giá và ứng phó những tác động môi trường từ những dự án lớn sẽ triển khai trên quy mô toàn vùng như khai thác bôxit, chuyển đổi rừng tự nhiên sang rừng kinh tế, phát triển cây cao su...

Hầu hết đơn kêu tới Thủ tướng là có cơ sở Theo báo cáo của thanh tra Bộ TN-MT, những năm qua tình hình khiếu kiện tại các tỉnh Đông Nam bộ và Tây nguyên diễn ra rất phức tạp, chỉ xếp sau khu vực Tây Nam bộ. Trong đó, chủ yếu là khiếu nại về tranh chấp đất đai, bồi thường giải tỏa, kiện đòi lại đất đã được Nhà nước giao cho các nông trường, lâm trường quản lý. Ông Lê Quốc Trung, chánh thanh tra Bộ TN-MT, cho biết cơ quan bộ ít nhận đơn khiếu nại - tố cáo đông người nhưng trên thực tế lượng đơn thư gửi vượt cấp lên các cơ quan trung ương là rất lớn, nhất là từ TP.HCM, Tây Ninh, Đồng Nai. Hiện nay khiếu tố đông người được tổ chức rất chặt chẽ, có người dẫn đầu mang băngrôn, khẩu hiệu, có người khiếu tố dài ngày đã nhận tiền của các đối tượng chính trị nên có hành vi quá khích. Theo thanh tra Bộ TN-MT, nguyên nhân dẫn đến khiếu tố vượt cấp có phần do các địa phương chậm giải quyết khiếu nại cho người dân hoặc phương án giải quyết không được người dân đồng tình. Việc công dân gửi đơn kêu đến Thủ tướng hầu hết có cơ sở. Trong số 19 vụ việc Thủ tướng giao bộ giải quyết năm 2008 có đến mười vụ bộ chưa thống nhất với nội dung giải quyết của địa phương.