Báo laodong điện tử tin tức thời sự cập nhật liên tục

Tồn đọng thép do tái xuất?

Báo cáo của UBND TPHCM cho biết: Đến ngày 28.5.2008, lượng sắt thép còn tồn tại các cảng ở TP là 339.505 tấn. Trong đó, cảng Tân Thuận 134.472 tấn, cảng Bến Nghé 61.707 tấn, cảng Tân Thuận Đông 11.883 tấn, cảng Lotus 131.442 tấn và cảng ICD Phước Long 2.690 tấn. Tới ngày 4.6, con số trên đã giảm xuống còn 208.979 tấn. Song, hiện trạng tại các cảng vẫn  ngổn ngang sắt thép, phôi thép, mà số DN giải toả mặt hàng này vẫn hết sức... chậm rãi.

Ngay trong cuộc họp với các DN, do UBND TPHCM tổ chức ngày 4.6, ông Lê Thái Sâm - Chủ tịch HĐQT Cty thép Cửu Long- đã trần tình rằng: "Lý do nào làm những DN nhập khẩu thép như chúng tôi phải để ứ đọng hàng trăm ngàn tấn thép ngổn ngang tại cảng? Nguồn cơn từ chỗ DN khan hiếm vốn mà thôi. Ngân hàng siết chặt nguồn vay, DN không có tiền để thanh toán... Mang hàng về chất đầy kho cũng dở, mà để hàng dồn ứ ở cảng cũng không xong.

Hàng mang về không bán được, giá thép giảm, sắt thép đang đóng băng... Cuối cùng, đành bỏ hàng ở cảng, chờ tái xuất là phương án tốt nhất". Thật vậy, thời gian qua, Cty Cửu Long nhập về 70.000 tấn sắt thép, thì Cty đã phải xuất ngược đi bán ở xứ người 20.000 tấn; còn 30.000 tấn đang tồn ứ ở kho Cty và 20.000 tấn đang nằm ngổn ngang ở cảng.

Một lãnh đạo Cty thép khác bật mí, theo quy định tại một cảng, hàng DN nhập khẩu về được miễn phí lưu kho 7 ngày đầu. Từ ngày thứ 8 trở đi, mỗi tấn hàng lưu kho ở cảng, DN phải trả 1,6USD/tấn. DN được quyền lưu kho tại cảng trong vòng 60 ngày. Chính vì quy tắc dễ dãi này mà gần đây, nhiều DN nhập hàng về, chấp nhận trả phí thêm, đủng đỉnh không giải toả hàng trong... 60 ngày, càng gây sức ép nặng nề lên các cảng.

Ông Đỗ Văn Thanh - TGĐ Cty thép Đình Vũ - cho biết: "Những khó khăn trong tiêu thụ hàng ở thị trường nội địa đã đẩy DN vào tình thế thiếu tiền trầm trọng. Bởi vậy, bắt buộc các DN thép sản xuất phôi thép trong nước hay lỡ nhập phôi thép về, cũng phải tính chuyện xuất khẩu". Từ nay đến hết tháng 6.2008, Cty Đình Vũ có kế hoạch xuất 31.000 tấn sang Thái Lan, Philiipines và Đài Loan, với giá xuất 874 USD/tấn.

Mới đây, Cty thép Nguyên Minh cũng buộc phải tái xuất 20.000 tấn, sau quyết định của ngân hàng cắt hạn mức tín dụng cho vay đối với các DN. Theo ông Phạm Chí Cường - Chủ tịch Hiệp hội Thép VN, trong năm 2007, VN nhập khẩu 2,1 triệu tấn phôi thép. Vì lo giá phôi thế giới tăng cao, nên ngay từ đầu năm, hàng loạt DN nhập phôi về ào ạt nhằm dự trữ cho sản xuất.

Khoảng 1,7 triệu tấn phôi đã được DN nhập về trong 5 tháng đầu năm 2008. Việc nhập ào ạt này cũng có lợi khi giá phôi thép thế giới đang cao hơn VN, càng khiến cho nhiều DN nhập hàng về cảng, lại muốn nằm kéo dài cho hết... 60 ngày theo quy định, để giá phôi lên cao và tái xuất ra các nước. Tuy nhiên, sự trây ỳ này lại gây ra ùn tắc hàng trăm ngàn tấn thép tại các cảng.

Cách nào để hạn chế tái xuất?

Không thể ngăn chặn các DN lúc này tái xuất thép, phôi thép để có tiền trang trải chi phí, nhưng các bộ ngành trung ương vẫn không khỏi lo lắng, thời điểm nào đó, nhu cầu thị trường trong nước tăng cao, thiếu phôi cho sản xuất thép, thiếu sắt thép cho xây dựng, xảy ra "sốt" thép sẽ không tránh khỏi? Song cách nào để chặn tái xuất hoặc điều tiết tái xuất sao cho khoa học, không dẫn tới hiện tượng xuất khẩu phôi thép quá nhiều làm khan hiếm thép trong nước?

Tới nay, vẫn chưa có phương án nào cụ thể từ các cơ quan chức năng để kiểm soát vấn đề này, ngoài một đề nghị mới đây của UBND TPHCM với Chính phủ là không cho tái xuất sắt thép... Theo ông Nguyễn Thành Biên - Thứ trưởng Bộ Công Thương thì bộ vừa chỉ đạo Hiệp hội Thép VN rà soát và báo cáo lại toàn bộ số lượng phôi dự trữ hiện nay, tình hình tài chính của các nhà máy; sau đó mới có thể đưa ra những giải pháp khắc phục tình trạng tái xuất thép, phôi thép.

"Theo chúng tôi, một trong những giải pháp tốt nhất để khắc phục hiện tượng xuất khẩu sắt thép, phôi thép dẫn tới tồn đọng hàng trăm ngàn tấn sắt thép, phôi thép tại các cảng ở TPHCM, là hệ thống ngân hàng phải tăng hạn mức tín dụng, có cơ chế vay thông thoáng nhất cho DN. Từ đó mới giải toả các khó khăn tài chính cho DN; đồng nghĩa sẽ hạn chế việc tái xuất hàng ngược ra nước ngoài và giải phóng hàng ở các cảng" - ông Biên nói.

Thế nhưng, trong cuộc họp với các DN vừa qua, ông Hồ Hữu Hạnh - GĐ Ngân hàng Nhà nước VN - chi nhánh TPHCM - lại cho biết: "Hiện nay, dù nỗ lực thu hút vốn hết mức, nhưng nguồn vốn ở các ngân hàng vẫn hết sức eo hẹp, hạn chế... Trong khi đó, việc siết chặt cho vay với các DN đang là chủ trương của Chính phủ. Các ngân hàng không thể "hào phóng" cho vay như trước đây nữa". Rốt cuộc, lối thoát cho vấn đề dồn ứ hàng trăm ngàn tấn sắt, thép tại các cảng ở TPHCM và việc xuất khẩu ngược phôi thép, sắp thép lỡ nhập ra nước ngoài, sẽ vẫn còn nhiều nan giải.