Báo laodong điện tử tin tức thời sự cập nhật liên tục

PV Lao Động đã phỏng vấn PGS-TS Trần Chủng - Cục trưởng Cục Giám định nhà nước về chất lượng công trình xây dựng (Bộ Xây dựng). Ông Chủng cho biết:

- Đối với những công trình nhà cao tầng (theo quy định từ 9 tầng trở lên), trong thiết kế xây dựng nhà thầu ngoài việc tính toán tải trọng của bản thân công trình (tải trọng đứng), còn phải tính toán 2 loại tải trọng nữa vô cùng quan trọng là tải trọng của gió bão và tải trọng động đất (tải trọng ngang).

Đây được xem như là một trong những yêu cầu bắt buộc không thể thiếu và là yêu cầu quan trọng nhất khi thiết kế các công trình cao tầng. Do đó, bất kỳ công trình xây dựng nào nằm ở vùng có phân vùng tác động gió thì phải tính toán tải trọng gió, phân vùng về động đất phải tính toán tải trọng động đất. Ở VN, năm 2006, Bộ Xây dựng đã chính thức ban hành Tiêu chuẩn để tính toán kháng chấn (ký hiệu TCXDVN 375:2006) để các chủ đầu tư làm căn cứ thực hiện khi xây dựng các toà nhà cao tầng. 

Thưa ông, các toà nhà cao tầng ở HN (nơi vừa xảy ra dư chấn động đất) liệu đã tính toán khả năng kháng chấn ở mức tối đa có thể chưa?

- Đây là yêu cầu bắt buộc đối với các công trình nhà cao tầng xây dựng ở trong phân vùng có động đất. Theo bản đồ phân vùng động đất của Viện Vật lý địa cầu, thông thường ở HN động đất được dự báo ở cấp 7, một số nơi cấp 8. Căn cứ vào Tiêu chuẩn TCXDVN 375:2006, các nhà thầu thiết kế sẽ phải tính toán công trình để chịu được điều kiện động đất ở cấp cao nhất tại khu vực đó.

Trong khoảng 5 năm trở lại đây, HN mọc lên khá nhiều nhà cao tầng, tuy nhiên việc tính toán thiết kế kiến trúc đều do các Cty được cấp chứng chỉ hành nghề thiết kế và có kinh nghiệm thiết kế các toà nhà cao tầng đảm nhiệm. Phần lớn các công trình cao tầng hiện nay đều được tính toán theo tiêu chuẩn kháng chấn của Mỹ (UBC), bởi vì tiêu chuẩn này có phương pháp tính đơn giản, không phức tạp như tiêu chuẩn của Liên Xô (cũ) trước đây và đều cho một đáp số cuối cùng.

Có thể khẳng định các công trình nhà cao tầng ở HN hiện nay đều đã được tính toán với động đất cấp 7 và một số khu vực đã ở mức cấp 8. Tuy nhiên, đây cũng là bài toán kinh tế kỹ thuật. Nếu công trình nằm trên vùng động đất cấp 8 mà chỉ thiết kế chịu được cấp 7 thì toà nhà sẽ bị đổ, nhưng nếu nằm trên vùng chỉ động đất cấp 7 thôi mà tính cấp 8 thì giá thành sẽ đắt lên rất nhiều. 

Hiện đơn vị nào chịu trách nhiệm việc giám sát thực hiện đối với những công trình nhà cao tầng buộc phải có thiết kế về kháng chấn?

- Trước hết, việc tính toán kháng chấn và chịu trách nhiệm về chất lượng thiết kế là nhà thầu thiết kế công trình. Tiêu chuẩn để chọn nhà thầu thiết kế của chủ đầu tư căn cứ vào các quy định của Bộ Xây dựng. Cơ quan quản lý nhà nước chịu trách nhiệm kiểm tra, giám sát là các sở xây dựng các địa phương.

Sở xây dựng phải có trách nhiệm kiểm tra xem công trình xây dựng trên địa bàn đã thực hiện đúng các quy định hay chưa: Chủ đầu tư thuê tư vấn thì tư vấn có đủ năng lực không, nhà thầu thiết kế đã có tính toán kháng chấn chưa và nếu tính toán thì dựa theo tiêu chuẩn nào? Sau khi làm rõ các vấn đề nêu trên, nếu cơ quan quản lý hoặc kể cả chủ đầu tư vẫn cần xác định thêm có thể thuê đơn vị tư vấn độc lập để thẩm tra lại thiết kế này.

Chẳng hạn, Viện Khoa học - Công nghệ xây dựng vừa thẩm tra nhiều thiết kế công trình nhà cao tầng và đều khẳng định chất lượng thiết kế tốt. Khoảng quý I/2008, viện sẽ đưa vào hoạt động chính thức phòng thí nghiệm trọng điểm nghiên cứu về kháng chấn cho các công trình xây dựng ở VN. Còn hiện nay, khi chưa có phòng thí nghiệm đạt chuẩn, việc kiểm định chất lượng thiết kế vẫn chủ yếu xem xét trên những tiêu chuẩn quy định đối với nhà thầu và kinh nghiệm của nhà thầu. 

Theo ông, việc khuyến cáo không nên xây dựng các công trình nhà cao tầng tại HN là không cần thiết?

- Đúng thế, sao lại phải hạn chế, sắp tới HN sắp có toà nhà xây dựng tới 84 tầng. Vấn đề quan trọng là mình tính toán để lường hết những tác động xấu có thể xảy ra, và trong lĩnh vực công nghệ xây dựng hiện nay, chúng ta gần như đã hoàn toàn làm chủ.