Báo laodong điện tử tin tức thời sự cập nhật liên tục

Cùng hoà trong dòng người ấy, tôi cảm nhận niềm tự hào, thiêng liêng và cả những bất cập trong một cảm xúc chưa trọn vẹn...

Chuyện vãn dọc đường

Đền Hùng, trung tâm của vùng đất Tổ, toạ lạc trên đỉnh Nghĩa Lĩnh, một ngọn núi có hình đầu rồng, hướng về ngã ba Hạc Trì, xanh um cỏ cây, oai hùng như một con rồng ngẩng cao đầu nhìn trời. Tục truyền, đền nguyên là ngôi miếu thờ 18 Vua Hùng, sau tới đời Vua Tự Đức (1874) đã được xây dựng quy mô hơn thành một quần thể đền, chùa thờ cúng 18 đời Vua Hùng cho đến ngày nay.

Vào ngày cuối tuần nhằm tiết trời dịu mát, khô ráo nên dòng người đổ về đền Hùng khá đông. Để đi vào được tới đền chính tính từ ngoài cổng vào hơn 1km, đi bộ phải mất chừng 20 phút, quanh co theo đường chân núi, hơi nắng, không có cây to, nghe mấy người bán quán dọc đường nói, trước đây mát lắm, nhưng hồi năm ngoái Ban quản lý khu di tích đã cho chặt hết rừng cây xà cừ và bạch đàn trồng từ năm 1960 để làm vườn hoa?

Nhưng nếu khách không muốn lãng phí thời gian đi bộ thì nhảy lên xe điện của Ban quản lý Khu di tích lịch sử văn hoá đền Hùng dùng để chở khách vào viếng đền. Cả thảy có 8 chiếc, mỗi chiếc chở tối đa 15 khách với giá vé 10.000đ/người, nếu đi 2 người thì xe vẫn phục vụ với giá vé 30.000đ/người, 4-6 người thì giá vé giảm còn 20.000đ.

Đặc biệt ở đây có một đội quân xe ôm giá đồng loạt 10.000đ/lượt/người. Đường ngắn, chỉ có xe điện, xe công an tuần tra bảo vệ, nên các bác xe ôm thường chở 2 người và tất cả đều không mũ bảo hiểm.

5 phút hơn đi xe ôm, qua vài cái thủy đình, sân khấu múa rối nước vừa được xây mới còn nguyên màu gỗ và ximăng, qua một cái cầu kiểu “thượng gia, hạ kiều”- nhưng đúc bằng bêtông có mái che cũng mới được xây trong năm 2009, là tới sân bằng gạch và tráng ximăng rộng thênh thang, thêm khoảng 20 bậc thang là bắt đầu bước vào đại môn - cổng lớn, để lên núi tới lần lượt các đền Hạ, Trung, Thượng, đền Mẫu Âu Cơ, đền Lạc Long Quân, lăng mộ Vua Hùng thứ sáu...

Nghỉ chân hỏi chuyện chị bán nước ngay gần trụ sở ban quản lý khu di tích. Chị tên Hương, là nhân viên của Trung tâm Dịch vụ khu di tích, làm ở đền Hùng từ năm 2006, ngoài việc hướng dẫn khách, chị và gia đình “được” 1 suất bán giải khát, đồ lưu niệm, viết sớ... và cả bán thẻ sim điện thoại ở đây như phần đông các nhân viên khác. Chị bảo năm nay chưa vào chính hội nhưng du khách tới khá đông, cả ngày thường. Chả bù cho mọi năm, ngoại trừ mùng 1, rằm và lễ Giỗ Tổ là đông, sau đó rất vắng khách, chủ yếu là khách du lịch ở nơi xa và cũng chỉ có người Việt, rất hiếm khách nước ngoài.

Theo thống kê của Ban quản lý Khu di tích lịch sử văn hoá đền Hùng, từ sau Tết Canh Dần đến rằm giêng đã có hơn 100.000 lượt du khách viếng thăm đền, trung bình mỗi ngày có trên 7.000 người, cao điểm có ngày lên đến 12.000 người tới dâng hương.

Leo 225 bậc thang xây bằng gạch là tới đền Hạ và Thiên Quang Tự. Trước cửa đền có cây thiên tuế, nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh trên đường về tiếp quản thủ đô 10.1954,khi dừng chân nghỉ ở đây, đã nói chuyện với chiến sĩ Đại đoàn quân Tiên Phong, câu nói mãi mãi được các thế hệ người Việt Nam sau này ghi nhớ: ”Các Vua Hùng đã có công dựng nước. Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”.

Xe điện chở khách.

Tiếp theo 168 bậc thang tới đền Trung - Hùng Vương Tổ Miếu. Tương truyền là nơi vua Hùng Vương thứ 6 truyền ngôi cho con trai Lang Liêu sau khi hoàng tử dâng Vua bánh chưng, bánh giày.

Thêm 102 bậc thang nữa là tới đền Thượng - Kính Thiên Lĩnh Điện (điện cầu trời), nơi các Vua Hùng làm lễ tế trời, đất, thần núi và thần lúa.Trong đền có bức Đại tự “Nam Việt Triệu Tổ”- Tổ khai sáng nước Việt Nam.

Khói hương nghi ngút, mâm lễ ken dày, tiền cúng tổ tràn ngập khắp bệ tượng, người chen qua kẻ chen lại chật cứng. Ai cũng như rất thành tâm hướng về tổ mà chẳng quản khó nhọc vất vả, để báo công, để hứa hẹn công đức, để cầu xin sự bình an, no ấm, hạnh phúc của mình và của gia tộc, của đất nước...

Lễ giỗ tổ 2010 hoà vào đại lễ 1.000 năm

Theo kế hoạch, Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng năm 2010 được tổ chức với quy mô cấp quốc gia, kéo dài 10 ngày từ 14 đến 23.4 (ngày 1-10.3 âm lịch) với quy mô lớn nhất từ trước đến nay. Tiền tu bổ, tôn tạo cơ sở hạ tầng hàng trăm tỉ đồng, tiền tổ chức quốc giỗ năm nay gần 30 tỉ đồng và 63 tỉnh, thành cả nước cùng góp giỗ.

Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng năm nay có nhiều điểm nhấn quan trọng như lễ khai mạc được gắn với Ngày hội văn hoá, thể thao, du lịch các tỉnh Đông Bắc lần thứ 7; hoạt động hướng tới kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội với chủ đề: Kinh đô Văn Lang - Thăng Long - Hà Nội ngàn năm tỏa sáng; lễ dâng hương và các vật phẩm của các tỉnh thành trong cả nước dâng cúng tế Tổ Hùng Vương; các hoạt động văn hoá như triển lãm ảnh “Các vùng kinh đô Việt Nam”, triển lãm ảnh tư liệu về Lễ hội đền Hùng xưa và nay,trưng bày hiện vật cổ thời Hùng Vương, tổ chức biểu diễn các loại hình dân ca truyền thống, các trò chơi dân gian và nhiều hoạt động văn hoá nghệ thuật khác...

Để chuẩn bị cho lễ giỗ tổ được chu đáo và quy mô, ngay từ đầu năm 2010 toàn thể các sở, ban, ngành của tỉnh với phân công cụ thể công việc, chung tay hợp lực thực hiện những hạng mục công trình xây dựng kịp tiến độ, các kịch bản lễ hội có tầm nghệ thuật cao, công tác tài chính, công tác tổ chức, nhân sự, công tác bảo vệ... đáp ứng được yêu cầu của lễ giỗ tổ.

Tất cả để nhằm tạo ra những ngày lễ hội khó quên, đặc biệt trong một mong muốn của UBND tỉnh Phú Thọ là làm sao không gian văn hoá đất tổ Hùng Vương trở thành di sản văn hoá thế giới được UNESCO công nhận vào năm 2015.

Đôi điều băn khoăn

Theo Nghị quyết số 181/2009/NQ-HĐND của HĐND tỉnh Phú Thọ, thì từ 1.9.2009 thực hiện thu phí tham quan Khu di tích lịch sử văn hoá đền Hùng. Đối tượng thu phí áp dụng cho tất cả khách đến tham quan, thống nhất bằng đồng VN với mức phí ấn định đối với người từ 16 tuổi trở lên là 10.000đ/lượt/người, từ 10 -16 tuổi là 5.000đ/lượt/người, từ 10 tuổi trở xuống được miễn.

Nhưng chính vì điều này mà nhiều khách hành hương về đất tổ cảm thấy không vui. Họ nói đất tổ là nơi linh thiêng, người Việt nào cũng mong được ít nhất một lần trong đời tới viếng thăm đất tổ như một nghi lễ tâm linh hướng về tổ tiên nguồn cội, nhưng thu phí họ cảm thấy như bị ép buộc, không thoải mái. Có người sắm lễ vàng hương lên cúng tổ, khi bắt buộc phải mua vé vào đã quay về, nhất là những người dân trong vùng. Nên chăng xem xét lại việc thu phí sao hợp lý hơn.

Công đức ở đền, chùa là chuyện bình thường, nhưng ở đền Hùng, chỉ trong phạm vi 5 đền Hạ, Trung, Thượng, đền Mẫu Âu Cơ, đền Lạc Long Quân, ngoài vô số những hòm công đức được đặt dưới các bệ thờ thì phía ngoài sân mỗi đền có từ 2-3 quầy trưng bảng “Quầy ghi công đức tu bổ di tích đền Hùng”, tổng cộng là 14 quầy. Có lẽ Ban quản lý nên xem xét lại có cần đặt nhiều quầy công đức như thế trong không gian chung về mỹ quan, tâm linh?

Bảo vệ một quần thể phức tạp như Khu di tích đền Hùng, rộng về diện tích, mở ở nhiều không gian cao, thấp, có rừng,núi, suối, ao hồ..., nhiều di tích tâm linh, hạng mục công trình, du khách khắp nơi hàng ngày tới thăm viếng số lượng đông... Nên rất cần phải có lực lượng bảo vệ chuyên nghiệp và Công an tỉnh Phú Thọ đã lập hẳn một cơ quan an ninh bảo vệ riêng khu đền Hùng với khoảng 120 cán bộ chiến sĩ, chia làm 3 đội: Cơ động, bảo vệ trên núi, soát vé.

Có một chút băn khoăn, ngay trước đại môn chuẩn bị lên núi viếng các đền, những bóng dáng sắc phục đầy đủ quân hàm, quân hiệu của các cán bộ chiến sĩ an ninh soát vé khách có gì đó chưa ổn lắm. Có thể thay thế bằng những người trong ban quản lý khu di tích làm công việc đó có lẽ hợp lý hơn?

Và xin nói thêm chút cảm xúc riêng khi đến vùng đất thiêng này. Đây là vùng đất thấm đẫm chất huyền thoại dựng nước, giữ nước của 18 đời Vua Hùng, vừa lãng mạn vừa hào hùng. Nhưng ở khu vực dưới núi, không gian rộng, thoáng, song trống trải, khô cứng, những bậc thềm gạch lạnh lùng, các thủy đình giản đơn thô mộc, cây cỏ ít tạo dáng thế, chưa kể rất ít những hình ảnh mô phỏng các sự tích, huyền thoại của các đời Hùng Vương theo kiểu điêu khắc tượng bằng nhiều chất liệu...

Và thêm nữa, những hàng quán bán đồ lưu niệm gần như ngoài mấy bưu thiếp ảnh mà chất lượng nghệ thuật, in ấn còn nhiều nhược điểm, thì không có gì gọi là dấu ấn của đền Hùng... Tất cả cộng lại làm cho cảm xúc của tôi không được trọn vẹn khi về nơi đất tổ.