Báo laodong điện tử tin tức thời sự cập nhật liên tục

Qua đó, các đại biểu sẽ xem xét việc nên hay không ban hành một nghị quyết riêng về môi trường.

Ô nhiễm: Rất đáng lo ngại!
 
Có thể nói, chưa bao giờ vấn đề môi trường lại được quan tâm như hiện nay. Để chuẩn bị cho kỳ họp lần này, nhiều đại biểu HĐND, đặc biệt là Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND TP đã có hàng loạt cuộc khảo sát, tham vấn ý kiến người dân, tổ chức hội thảo... nhằm nhận diện rõ hơn tình trạng ô nhiễm môi trường.

Kết quả các đợt khảo sát đã cho thấy một thực trạng đáng lo ngại. Phường Bình Hưng Hòa A (quận Bình Tân) có diện tích 425 ha, với 87.000 dân nhưng có đến 156 cơ sở sản xuất kinh doanh gây ô nhiễm môi trường; có 3 chợ tư nhân, khu nghĩa trang Bình Hưng Hòa với 70.000 ngôi mộ, bãi rác Gò Cát tuy đã đóng cửa nhưng nguồn nước rỉ từ rác vẫn đang gây ô nhiễm đến cuộc sống người dân xung quanh...

Chỉ có khoảng 20% hộ dân trên tổng số 16.000 hộ dân của phường được cung cấp nước sạch, số còn lại phải sử dụng nước giếng khoan.

Tại Khu xử lý rác Đa Phước (xã Đa Phước, huyện Bình Chánh) - nơi tiếp nhận và xử lý 3.000 tấn rác/ngày đêm, người dân các vùng lân cận cho rằng nơi đây tập trung khá nhiều nguồn có nguy cơ gây ô nhiễm như khu xử lý rác, khu xử lý hầm cầu, khu xử lý bùn, nghĩa trang Đa Phước...

Trong khi các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương lại thiếu quan tâm thực hiện các biện pháp hạn chế ô nhiễm. Cụ thể, theo quy hoạch, quanh bãi rác phải có dải phân cách bằng cây xanh có chiều rộng 300m, chiều dài trên 4km, thế nhưng bãi rác, nghĩa trang... đã đi vào hoạt động, còn dải cây xanh vẫn chưa thấy tăm hơi.

Toàn thành phố có khoảng 30.000 xí nghiệp có sử dụng hóa chất, hợp chất có những đặc tính nguy hiểm. Mỗi ngày, các xí nghiệp này thải ra khoảng 217 tấn chất thải nguy hại dạng rắn và dạng lỏng chứa các hợp chất rất nguy hại cho môi trường. Tuy nhiên, hầu hết các chất thải nguy hại trên chưa được thu gom xử lý riêng theo quy định mà vẫn được trộn lẫn với rác thải sinh hoạt đem chôn ở các bãi rác như Phước Hiệp (huyện Củ Chi), Đa Phước (huyện Bình Chánh)... gây nhiều nguy cơ không đảm bảo an toàn cho môi trường.
 
Đến nay, mới có khoảng 600 trong số 30.000 đơn vị trên đăng ký chủ nguồn chất thải nguy hại với cơ quan chức năng ở địa phương để được quản lý, xử lý nguồn chất thải nguy hại theo đúng quy định. Ngoài ra, hiện nay mỗi ngày các bệnh viện trên địa bàn TPHCM cũng chỉ mới xử lý được khoảng 1 tấn rác thải độc hại bằng phương pháp thiêu hủy, còn lại khoảng từ 7 đến 9 tấn rác thải rắn khác từ các bệnh viện.

Trong đó có nhiều loại rác thải y tế còn chứa nhiều chất độc hại được chôn lấp chung với rác sinh hoạt thay vì phải được chôn lấp riêng. Toàn thành phố hiện có trên 159 bệnh viện, cơ sở y tế, trung tâm y tế... mỗi ngày tổng lượng nước thải y tế khoảng 27.000m³, nhưng chỉ có 90 cơ sở có hệ thống xử lý nước thải tập trung trong đó chỉ 48 cơ sở đạt chuẩn.

Còn tại các KCN, KCX trên địa bàn TPHCM, mặc dù theo báo cáo của các cơ quan chức năng, hầu hết đều có hệ thống xử lý nước thải, thế nhưng thực tế thì môi trường quanh đó đều bị ô nhiễm. Thậm chí có nơi đã được xếp vào loại báo động "đỏ" như quanh KCN Lê Minh Xuân, Tân Phú Trung...

Thiếu cơ chế hay thiếu quyết tâm?

TP.HCM hiện chỉ có 4 công ty có chức năng xử lý chất thải nguy hại nên chỉ xử lý được rất ít so với số lượng rác cần xử lý. Một nguyên nhân khác là các doanh nghiệp thiếu ý thức trong việc xử lý các chất thải nguy hại do cơ sở mình thải ra, cộng với công tác phân loại rác tại đầu nguồn chưa tốt dù TP đã bỏ ra hàng tỷ đồng thực hiện thí điểm việc này từ năm 2006.

Theo báo cáo của Sở TN-MT TP tại một hội thảo về môi trường mới đây, gần 200 doanh nghiệp nằm trong các KCN, KCX chưa đấu nối nước thải vào hệ thống thu gom của KCX, KCN. Như vậy, vô hình trung, hệ thống xử lý nước thải tập trung tại các nơi này chưa phát huy hết tác dụng.

Những vi phạm về môi trường và cách xử lý Công ty cổ phần Thuộc da Hào Dương (Công ty Hào Dương) cho thấy sự lúng túng trong cơ chế cũng như thiếu kiên quyết của các ban ngành chức năng TP. Công ty này ngang nhiên vi phạm, tái phạm nhiều lần và mặc dù có rất nhiều văn bản đề nghị thu hồi giấy chứng nhận đầu tư, cắt điện, cắt nước... nhưng rốt cục vẫn là "giơ cao đánh khẽ".

Một ví dụ khác cũng cho thấy sự thiếu kiên quyết, thậm chí có phần "nương tay" với những doanh nghiệp vi phạm về môi trường là chương trình di dời 1.402 đơn vị sản xuất gây ô nhiễm môi trường. Khởi động từ năm 2002, kết thúc năm 2006 với 1.261 đơn vị thực hiện tốt. Các hoạt động của "hậu" chương trình đến tháng 10.2008 đã nâng thêm 88 đơn vị được xử lý và hiện còn 53 đơn vị chưa xử lý xong. Trong đó có đến 19 "pháo đài" vẫn cố thủ chưa có kế hoạch để di dời và các cơ quan chức năng vẫn đang bàn biện pháp để xử lý những đơn vị này.

Nói về nguyên nhân dẫn đến thực trạng môi trường thành phố như hiện nay, ông Nguyễn Minh Hoàng, Trưởng ban KT-NS HĐND TPHCM, cho rằng nguyên nhân chủ quan như bộ máy còn yếu và sự phối hợp chưa tốt, chưa quy định rõ trách nhiệm của từng ngành, từng cấp và cơ chế phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan chức năng liên quan.

Mặt khác, các quy định về bảo vệ môi trường chưa phù hợp với đặc điểm các TP lớn, trong đó có TPHCM. Đặc biệt, các chế tài chưa đủ sức răn đe các đối tượng vi phạm pháp luật.

Trong hội nghị chuyên đề về môi trường, Chủ tịch HĐND TPHCM Phạm Phương Thảo cho rằng chính quyền TP cần có quyết tâm chính trị cao, đề ra những giải pháp trước mắt và dài hạn, các biện pháp phải đồng bộ, hoàn thiện hệ thống pháp lý... Một nghị quyết riêng cho vấn đề môi trường để các cơ quan ban ngành chức năng TP nâng cao quyết tâm và trách nhiệm là điều mà người dân TP đang mong chờ.