Chậm và lơ là
Thứ Bảy, 13.3.2010 | 08:26 (GMT + 7)
Cái gì cũng... khó
Đến nay, Việt Nam đã xây dựng và ban hành được hai luật quan trọng gồm Luật Viễn thông và Luật Tần số vô tuyến điện. Bên cạnh đó, hàng loạt nghị định và văn bản pháp lý về các vấn đề để quản lý Internet, tin nhắn rác, quản lý thuê bao di động trả trước... Tuy nhiên từ chính sách pháp luật đến đời sống, dường như vẫn tồn tại khoảng cách dài do bản thân các cơ quan có trách nhiệm vẫn chưa nỗ lực thực hiện.
Một ví dụ rõ ràng nhất là trong năm 2009 và tiếp tục trong năm 2010, Hà Nội một lần nữa quyết tâm dọn rác quảng cáo dán trên tường nhà, hè phố, cây cối... với chế tài xử lý cứng rắn được đưa ra là cắt thuê bao điện thoại vi phạm. Thế nhưng cho đến nay, khi đại lễ 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội đến gần thì biện pháp này dường như cũng đang... chìm dần. Những vi phạm tiếp tục tái diễn.
Điều đáng nói là trước đó, Hà Nội cũng đã từng... quyết tâm nhưng đã thất bại. Hay như vấn đề ngầm hoá các tuyến cáp, xử lý vi phạm quy chuẩn trong việc treo cáp viễn thông đến nay vẫn chỉ là “tiếng trống” gióng lên mà dùi đã... bỏ đâu mất.
Sự kiện nóng tồn tại dai dẳng từ tháng 3.2009 đến nay là mâu thuẫn giữa EVN và các DN viễn thông trong việc tăng phí treo cáp. Sau một năm ròng, với sự vào cuộc của 3 Bộ TTTT, Công thương, Tài chính, thậm chí là cũng đã qua 2 lần “hạn chót” và “tối hậu thư”; thế nhưng mâu thuẫn vẫn căng thẳng và nỗ lực của 3 bộ, “thiện chí” hợp tác của các DN vẫn chỉ là vô ích.
Thêm một vấn đề nữa là câu chuyện quản lý thuê bao trả trước và tín nhắn rác, tin nhắn lừa đảo. Sau 2 năm chính sách có hiệu lực cùng với hàng loạt văn bản pháp quy ban hành; thế nhưng cho đến nay, chính sách này vẫn chưa được thực hiện rốt ráo. Tình trạng mua sim di động mà không cần khai bao vẫn... vô tư; trong khi đó tin nhắn rác và tin nhắn lừa đảo vẫn liên tục hoành hành.
Tại một cuộc họp báo có đại diện của VNCERT và Bộ Công an, hai cơ quan này thừa nhận là... quá khó để chống tin nhắn lừa đảo và tin nhắn rác. Còn bản thân DN di động thì... đối phó với chính sách khi không dám mạnh tay cắt thuê bao vi phạm.
Cần mạnh tay thắt chặt
Có thể nói với bấy nhiêu văn bản quy phạm pháp luật, đã quá đủ để có thể thực hiện áp dụng quản lý. Tuy nhiên, với bấy nhiêu hiện tượng được nêu ra và tồn tại dai dẳng trong xã hội, cũng đủ để thấy việc thực thi chính sách pháp luật liên quan đến lĩnh vực viễn thông đang có vấn đề.
Một chuyên gia tư vấn luật cho biết: Ở các quốc gia phát triển, dù vi phạm ở bất cứ hình thức nào đều sẽ bị xử phạt nghiêm túc. Điều đó thật... “quá khác biệt” so với ở Việt Nam khi mà sự vi phạm quá nhiều đến nỗi trở thành... bình thường. Chuyên gia này nhận xét: Thực tế là các cơ quan thực thi pháp luật đã không xử lý vi phạm; chứ nếu muốn xử lý thì vi phạm về quảng cáo, vi phạm quy định về tin nhắn rác, tin nhắn lừa đảo và quy định về thuê bao trả trước nhan nhản ra đó, có phải là quá khó khăn để điều tra đâu.
Một khía cạnh khác liên quan đến vấn đề này là cơ chế phối hợp giữa các cơ quan. Dù đã gióng rả khá lâu, song đến nay Bộ Công thương vẫn chưa thể ban hành văn bản pháp quy liên quan đến việc khuyến mại trong lĩnh vực di động. Hay như sau 2 năm ròng, Bộ TTTT cũng như đơn vị quản lý vẫn chưa thể kết nối dữ liệu với cơ quan công an để kiểm tra, đối chiếu thông tin cá nhân thuê bao cho chính xác để quản lý...
Cá biệt như mâu thuẫn xung quanh phí treo cáp giữa EVN và DN viễn thông thì dường như đây vẫn chỉ là câu chuyện... của riêng DN. Rõ ràng, việc thiếu cơ chế phối hợp chặt chẽ đã vô hình chung tạo nên một khoảng trống trong thực thi chính sách pháp luật. Tận dung khoảng trống này, các DN và cá nhân vẫn đang vi phạm. Tất nhiên, hệ luỵ là cả xã hội và không ít người tiêu dùng phải gánh chịu.