Báo laodong điện tử tin tức thời sự cập nhật liên tục

Theo ông Nguyễn Văn Hiện, trong năm 2006, toàn ngành đã thụ lý 232.000 vụ án các loại, tăng 22.000 vụ so với năm 2005. Theo đánh giá, phát biểu của các ĐB QH, ngành toà án cũng như các ngành tư pháp khác đã hoàn thành nhiệm vụ tốt hơn so với năm 2005.

Một số hạn chế trong công tác tư pháp hiện nay: Vẫn còn số lượng  lớn vụ án có kết luận khác nhau giữa các cơ quan tiến hành tố tụng, số vụ án được đưa ra xét xử có việc bị hủy, sửa, quá hạn tố tụng vẫn còn.

Theo ông Hiện, hoạt động tiến hành tố tụng, điều tra, truy tố, xét xử vô cùng quan trọng, chất lượng của nó có ảnh hưởng không ít đến việc đảm bảo và giữ gìn trật tự. Trong toàn bộ các hoạt động này, khâu xét xử là khâu cuối cùng, nhưng chất lượng xét xử phụ thuộc không ít vào điều tra, truy tố. Hầu hết các nước trên thế giới đã đi đến kết luận, để đảm bảo chất lượng công tác xét xử, cần phải có 5 điều kiện: Người tiến hành tố tụng tốt; hệ thống pháp luật tốt; người tham gia tố tụng tốt; hệ thống các cơ quan hỗ trợ tư pháp tốt; và thực hiện tốt nguyên tắc độc lập tư pháp, tuân theo pháp luật.

Ông Hiện phân tích ở nước ta, 5 điều kiện này đã đạt đến đâu. Theo ông Hiện, về số lượng người tiến hành tố tụng, bên công an hiện thiếu trên 1.000 điều tra viên, VKSNDTC thiếu gần 1.000 kiểm sát viên, thẩm phán thiếu gần 900 người. Hệ thống pháp luật: Luật con không được mâu thuẫn với luật mẹ, vi phạm pháp luật phải rành mạch, không chồng chéo. Về người tham gia tố tụng: Bị can, bị cáo phải tốt, phải thành khẩn khai báo, nhưng theo thống kê, có đến trên 50% bị can, bị cáo chưa tốt, không khai báo thành khẩn.

ĐB Nguyễn Văn Nhượng (Quảng Bình): Trong báo cáo trả lời chất vấn, Chánh án có nêu trong năm 2006 các cấp tòa án giải quyết 193.000 vụ án, trong đó 5% các bản án được quyết định hủy và sửa. Vậy có bao nhiêu vụ án do nguyên nhân của thẩm phán, vệc xử lý với các thẩm phán được xử lý như thế nào?

Chánh án Nguyễn Văn Hiện: Tôi nhất trí với ý kiến của ĐBQH, nếu tính 5% thì có hàng nghìn bản án bị hủy, sửa. Trong số bản án bị sai, sửa, nguyên nhân chủ quan chiếm 30%. Với những bản án bị hủy sửa, tất cả những thẩm phán đều phải có tờ trình lý do vì sao bị sửa. Theo đó, tùy theo do mức độ, năng lực hay thiếu trách nhiệm, tiêu cực thì sẽ xử lý theo mức độ đó.

ĐB Lê Văn Cuông (Thanh Hóa): Chánh án có nói vì thiếu phải "vơ vét" thẩm phán, như vậy do thẩm phán không đủ trình độ, dễ dẫn đến oan sai. Trách nhiệm của Chánh án đến đâu? Có ý kiến cho rằng, các bản án thường được quyết định trước, điều này có hay không? Một số vụ án hết thời gian giám đốc thẩm, những người dân vẫn kêu oan, các tổ chức người dân vẫn có kiến nghị. Chánh án có suy nghĩ gì và trách nhiệm đến đâu?

Chánh án Nguyễn Văn Hiện: Tôi nói "vơ vét" là chỉ mang tính dân dã thôi, tôi xin đính chính lại. Về việc này, đúng là có một số trường hợp ở địa phương vùng sâu, vùng xa, vùng núi, Tây Nguyên thiếu thẩm phán quá, chúng tôi đối chiếu với tiêu chuẩn thì cũng không đủ, nhưng vẫn phải bổ nhiệm, đồng thời vẫn nhắc nhở anh em phải làm tốt hơn, học thêm, chứ không phải vơ vét bừa bãi. Về việc có quyết định trước hay không, tôi nói là chưa bao giờ có công văn, chỉ thị cho các địa phương, chưa bao giờ có. Về bản án hết thời hạn vẫn kêu oan: Bất cứ công dân nào cũng phải chấp hành các bản án, không thể khác được. Chúng tôi cũng không thể làm trái Bộ Luật Dân sự.

ĐB Nguyễn Thị Hồng Xinh (Bà Rịa - Vũng Tàu): Chánh án nói để xét xử, phải hội tủ đủ 5 yếu tố, vậy nếu chưa đủ 5 yếu tố đó thì xét xử tiếp tục có quyền oan sai phải không?

Chánh án Nguyễn Văn Hiện: Tôi không nói là phải chờ đủ  5 điều kiện. Tôi nói chúng ta phải phấn đấu làm tốt điều đó để nâng cao công tác xét xử. Không ai có quyền nói hệ thống pháp luật chỉ có thế mà cứ làm sai. Tôi không nói thế. Tôi luôn nhắc anh em, mặc dù trong tình hình VN chúng ta hiện nay, so với các nước khác có hàng nghìn năm quá trình tư pháp, sức mình thế nào thì mình cố gắng làm cho tốt. Chúng tôi không chờ phải đủ 5 điều kiện mới làm tốt.

ĐB Trần Văn Kiệt (Vĩnh Long): Án sửa và hủy do quyền lực vô hình làm thay đổi cán cân là bao nhiêu? Theo báo cáo còn 12.000 vụ còn hạn đình, Chánh án thấy phải giải quyết thế nào?

Chánh án Nguyễn Văn Hiện: Án sửa và hủy do năng lực thẩm phán, tiêu cực là bao nhiêu thì báo cáo chính thức không có. Án sửa và hủy do tiêu cực là điều không ai muốn. Năng lực của điều tra viên, kiểm sát viên, thẩm phán chúng tôi đã trình Quốc hội, nhưng xuất phát từ tình hình thực tế tại địa phương thì năng lực của những cán bộ này không phải lúc nào cũng đã ở mức tốt nhất.

Đến thời điểm này thì 1.300 vụ án còn đình, chủ yếu là các tỉnh phía Nam (riêng TP.HCM có 800 vụ). Số lượng án, nhất là các án dân sự tăng lên rất nhiều. Chúng ta đều mong mỏi tình trạng trên giảm đi và chúng tôi sẽ cố gắng thực hiện quyết tâm này.