Báo laodong điện tử tin tức thời sự cập nhật liên tục

Dù hàn thử biểu âm nhiều độ dưới 0, song với nước Nga năm nay như vậy là ít lạnh, không mịt mù băng tuyết như thường kỳ. Trời ấm rõ là dễ chịu hơn với những người đến từ xứ sở nhiệt đới như người Việt chúng tôi, nhưng khi ta đã dốc tiền của ra ôm cả đống hàng lạnh chủ lực như áo kút (kurka), áo lông, hàng da... mà nó cứ ì ra đó thì không buốt ruột, buốt gan mới là lạ.

Trong cảnh chợ chiều toàn Mát (Mátxcơva), thông tin thời sự nóng hổi nhất được bàn tán khắp nơi suốt tháng ba này vẫn là tương lai chợ Vòm sẽ ra sao, vụ hè thu liệu có gỡ gạc lại được chút ít?

Mùa tan băng

Trước dịp bầu cử Tổng thống Nga 2.3, bà con người Việt ta làm ăn tại chợ Vòm (chợ bán buôn lớn Cherkyzovski ở phía đông bắc thủ đô Mátxcơva) đều như ngồi trên đống lửa, trước những thông tin tít mù xoay quanh vụ "đấu thầu" Thế vận hội Thanh - thiếu niên quốc tế năm 2010 (Junior Olympics 2010), với hai chú ngựa đua cuối cùng là Hồng Kông và Nga đã chắc chân. Nếu Nga trúng, cầm chắc chợ Vòm sẽ bị giải toả trong vòng 6 tháng để tập trung xây dựng các trung tâm phục vụ cho thể thao, và chỉ có ngược lại may ra mới còn có cơ chợ Vòm được tiếp tục tồn tại, dù chưa rõ trong thời gian bao lâu. Mà chợ Vòm tan cũng đồng nghĩa với cảnh hàng chục ngàn người đủ các quốc tịch: Việt, Nga, Trung Quốc, Ukraina, Azerbaijan, Arab... buộc phải tuỳ nghi di tản (?).

Lo cứ lo, sống vẫn phải kiếm. Khắp khu chợ Vòm những ngày tháng ba này đâu đâu cũng rậm rịch cảnh chuẩn bị hàng cho vụ hè thu, trong khi tại các chợ Âu-Á, KT, ACT cũ, ACT mới, CDL, 2000, Traika... hàng thu đông năm ngoái vẫn treo bán ê hề, dù mức tiêu thụ rất chậm.

Gặp nhau chẳng thể tay bắt mặt mừng, một chị quen bán áo khoác ở chợ 2000 thở than với tôi: "Hàng năm nay "đuội" quá vì không rét, chỉ vừa đủ trang trải chi phí!". Quay sang quầy bán quần bò của anh Lê Bá Toàn ở chợ KT, tôi lại nghe tiếng thở dài: "Tôi cũng bán cầm chừng, may còn có khách quen từ các thành phố xa về lấy ốp tôm (mua sỉ) chứ không thì gay to!".

Dẫu sao thì chợ vẫn hoạt động, điều này có thể thấy rõ qua các quảng cáo nhan nhản trên một số tờ báo cộng đồng còn tồn tại như: Tin tức, Nhật báo, Ngày mới... với đầy đủ các hạng mục từ phục vụ sản xuất, dịch vụ, nhà hàng, y tế... Tín hiệu khả quan hơn cũng đã xuất hiện, với giá mua bán quầy, công (container) để bán hàng bắt đầu "tan băng".

Bám chợ

Dẫu vậy, trước mắt vẫn phải ưu tiên hàng đầu chuyện làm ăn. Cánh các chủ lớn chuyên hàng bò (jeans), phông (T-shirt), thể thao, giày dép đã khởi động kế hoạch đánh hàng chủ yếu từ Trung Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ về, hoặc từ Việt Nam sang. Các chủ xưởng may lớn như Liva, Saliut 3 cùng vài tụ điểm ở ngoại ô Mát thì đang tăng cường săn đón những mẫu mã mới nhất, bên cạnh đa số là mẫu ngoại, ai cũng cố gắng tạo dấu ấn qua một số kiểu mẫu riêng của chính mình. Vấn đề thúc bách hiện nay là nhà may nào cũng cần chú trọng hơn nữa khâu chất lượng, mới đảm bảo được đầu ra lâu dài cho sản phẩm.

Các quầy hàng của người Việt tại chợ Vòm

Nhìn chung vào thời điểm này, ngoại trừ số tuy bám chợ nhưng kém khả năng, đa số người Việt mình nhạy bén hơn với thời cuộc đã chuyển sang các lĩnh vực khác như may mặc, xây dựng, buôn bán bất động sản, du lịch, viễn thông, tài chính, hải quan và cũng đã đạt được một số thành công nhất định. Hướng đi đó được chính quyền Nga rất ủng hộ. Thực tình thì "mặt trận chợ" ngày càng eo hẹp dần. Ngoài chợ Vòm tuy vẫn sầm uất nhưng đắt đỏ, thì ở Mát chỉ còn lại Emeral, Asean (song chợ này đang có tin đồn tháng 4 này có biến động) cùng các chợ lẻ cạnh các metro.

Tất nhiên, nhiều người sẽ hỏi rằng sao không vào các siêu thị? Với lưng vốn ít ỏi, đa số dân mình chỉ phù hợp được với dạng chợ bình dân mà thôi, làm sao vào được các chợ kiểu siêu thị hoành tráng của Nga. Có một sự thật mà ai cũng dễ dàng nhận thấy là hàng hoá mà bà con VN ta phục vụ số đông người dân Nga hiện có mức sống chưa cao. Còn những người Nga thuộc tầng lớp trung lưu trở lên với mức sống thu nhập cao như hiện nay, chắc chắn họ chỉ vào các siêu thị Nga mua sắm.

Biết là làm ăn ngày một khó, nhưng đã quen sống và gắn bó với môi trường kinh doanh bên nước bạn nhiều năm, nên chuyển đổi với bà con ta thực sự là rất khó khăn. Công ăn việc làm đã vậy, nơi chốn sinh hoạt cũng eo hẹp hơn trước, chỉ còn lại một số ốp ở như Giày, Emeral, CDL, Ruubac, nhà số 15, Ostankino, khu Ngoại giao đoàn, nếu không thì phải chi nhiều hơn để thuê các kva (căn hộ) của người Nga. Vẫn công thức ghép vào cho đỡ tốn, song song với phương châm chắt bóp cộng với bươn trải hơn nữa thì trừ các khoản chi phí, người ít tháng cũng dành dụm được vài trăm USD gửi về VN, số khá hơn mới giắt túi được bạc ngàn (USD). Trong khó khăn, đa số người Việt mình vẫn như con thoi đầu chợ, cuối chợ, bất chấp việc thần tài, thần lộc chưa chịu mỉm cười.