Báo laodong điện tử tin tức thời sự cập nhật liên tục

Ngày 5.5, tại TPHCM, Bộ Tài nguyên - Môi trường (TNMT) đã tổ chức hội nghị lấy ý kiến đóng góp của gần 300 trưởng - phó phòng TNMT của các tỉnh, thành phía nam.

Bỏ cơ chế tự thoả thuận bồi thường

Một trong những điểm đáng chú ý và có tác động sâu sắc đến toàn bộ người dân nằm trong các dự án (DA) thu hồi đất, đó là bỏ cơ chế tự thoả thuận bồi thường giữa chủ đầu tư và người có đất bị thu hồi. Bộ TNMT đề xuất, đối với các DA có mục đích phát triển kinh tế sẽ bỏ cơ chế tự thoả thuận bồi thường.

Thay cho cơ chế tự thoả thuận bồi thường giữa chủ đầu tư và người có đất bị thu hồi, các trung tâm khai thác và phát triển quỹ đất (TTKTQĐ) sẽ đứng ra bồi thường cho người dân.

Cũng theo Bộ TNMT, để điều này trở thành khả thi, Nhà nước phải kiện toàn và tạo cơ chế vốn để các TTKTQĐ trở thành các đơn vị sự nghiệp có thu. Nhà nước sẽ giao đất cho TTKTQĐ và đơn vị này sẽ triển khai đền bù để tạo quỹ đất sạch, sau đó tổ chức đấu giá đất và chuyển lợi nhuận vào ngân sách nhà nước để sử dụng cho mục đích phát triển hạ tầng, lợi ích công cộng. Trên thực tế, đề xuất này không phải là mới mẻ mà đã có từ nhiều năm nay.

Với thực trạng của cơ chế tự thoả thuận, chênh lệch địa tô người có đất bị thu hồi không được hưởng đồng thời nhà nước cũng thất thu trong khi phải đi giải quyết các hậu quả của việc khiếu nại, tố cáo liên quan đến việc bồi thường.

Mặc dù khá hồ hởi với sửa đổi này, nhưng các địa phương cũng tỏ ra hồ nghi. Một số đại biểu lại tỏ ra băn khoăn, cho dù được tổ chức dưới hình thức nào thì các TTKTQĐ không tránh khỏi mang mác nhà nước, phương án bồi thường sẽ do Nhà nước phê duyệt, giá đền bù thống nhất... như vậy tránh sao khỏi mang tính áp đặt...

Cho phép phân lô nán nền

Theo dự thảo sửa đổi Luật Đất đai, Điều 63, về thực hiện DA đầu tư xây dựng kinh doanh nhà ở để bán hoặc cho thuê có thêm quy định: "Chính phủ quy định điều kiện để các đô thị, khu vực quy hoạch phát triển đô thị được phép thực hiện DA đầu tư xây dựng nhà ở theo hình thức phân lô bán nền. UBND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương quyết định khu vực được thực hiện DA đầu tư xây dựng nhà ở để bán, cho thuê; khu vực được thực hiện DA xây dựng nhà ở theo hình thức phân lô bán nền"...

Tại khoản 2 của Điều 63(a) quy định: "Tổ chức kinh tế được phép chuyển nhượng quyền sử dụng đất dưới hình thức bán nền mà chưa xây dựng nhà ở đối với DA thuộc khu vực được phân lô bán nền nếu được Chính phủ hoặc UBND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương cho phép"...

Khái niệm phân lô bán nền đã bị khai tử bởi Nghị định 181 hướng dẫn thi hành Luật Đất đai 2003. Trên thực tế, thị trường bất động sản vẫn đang rất cần loại hình bất động sản là nền nhà. Nhìn chung quy định đã gãi đúng "chỗ ngứa" của thị trường bất động sản hiện nay.

Không ban hành bảng giá đất hàng năm

Luật Đất đai 2003 quy định, hàng năm UBND các tỉnh, thành phố phải ban hành bảng giá đất trên địa bàn. Trên thực tế, thực hiện điều này là vô cùng khó khăn, nhiều tỉnh làm qua quýt hoặc xây dựng một lần sau đó điều chỉnh bổ sung rồi sử dụng trong nhiều năm.

Đối với các tỉnh, thành, việc xây dựng bảng giá đất hàng năm đã khó, các doanh nghiệp còn khó hơn trong việc hoạch định chiến lược làm ăn. Xuất phát từ thực tế này, trong lần điều chỉnh Luật đất đai này, Bộ TNMT chủ trương sẽ xây dựng khung giá đất 5 năm/lần để tiết kiệm chi phí cho việc xây dựng bảng giá đất...

Cũng tại hội nghị này, theo Bộ trưởng Bộ TNMT Phạm Khôi Nguyên, lộ trình hoàn chỉnh các khung pháp lý về đất đai là phải có một Bộ luật Đất đai hoàn chỉnh vào năm 2011-2012, nhưng trước mắt phải gấp rút tiến hành sửa đổi một số nội dung của Luật Đất đai để áp dụng vào tình hình thực tế hiện nay.

Đó là các vấn đề về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; đền bù giải toả, tái định cư và tính toán điều tiết được khoản chênh lệch lợi nhuận từ đất khi thu hồi đất phát triển DA; xác định giá đất, nhất là các vùng đô thị hoá và giáp ranh đô thị. Vấn đề bảo vệ đất trồng lúa để đảm bảo an ninh lương thực quốc gia...