Báo laodong điện tử tin tức thời sự cập nhật liên tục

Sau một chiến dịch rầm rộ chống than lậu trên tỉnh Quảng Ninh, các lực lượng chức năng đã khởi tố tới 31 vụ án, 156 đối tượng có liên quan đến hoạt động khai thác, vận chuyển, tiêu thụ than trái phép bị khởi tố. Điều đáng nói là, điểm lại những đối tượng buôn bán, vận chuyển than lậu... bị sa lưới pháp luật, mới chỉ thấy toàn loại "tép".

Vẫn còn than lậu qua biên giới

Vào lúc 0 giờ ngày 9.9, trong khi tuần tra tại khu vực đảo Đầu Tán - thuộc thị xã Móng Cái, các chiến sĩ Đồn biên phòng cảng Vạn Gia đã phát hiện và bắt giữ 3 tàu vỏ gỗ đang vận chuyển trái phép 105 tấn than.
 
Đó là các tàu mang biển kiểm soát QN-2058 do Lê Sỹ Phong (SN 1970, trú huyện Yên Hưng, Quảng Ninh) điều khiển, chở 35 tấn than cám; tàu HP-2934 do Bùi Văn Seo (SN 1963, trú tại Thuỷ Nguyên, Hải Phòng) điều khiển, vận chuyển 45 tấn than cám và tàu HP-1601 do Hoàng Mạnh Trường (SN 1978, trú tại Yên Hưng, Quảng Ninh) điều khiển, vận chuyển 30 tấn than cám. Các đối tượng khai nhận đã mua số than trên tại thị xã Cẩm Phả, chở sang Trung Quốc (TQ) để tiêu thụ.

Trước đó, ngày 7.9, tàu tuần tra của Hải đội 2 cũng đã phát hiện và tạm giữ 2 chiếc tàu vỏ gỗ đang vận chuyển 135 tấn than không có giấy tờ hợp lệ, đang trên đường xuất cảnh trái phép sang TQ để tiêu thụ.

Đó là tàu mang biển kiểm soát QN-3187 do Trần Xuân Dậu (SN 1966, trú Yên Hưng, Quảng Ninh) làm thuyền trưởng và tàu HP-1677 do Trần Xuân Đề (SN 1967, trú Thuỷ Nguyên, Hải Phòng) làm thuyền trưởng.
 
Các đối tượng này đều khai nhận theo cùng một nội dung: Số than trên tàu đã được một Cty TNHH thuê vận chuyển sang TQ bán. Hiện toàn bộ số than 240 tấn nêu trên cùng 5 chiếc tàu vỏ gỗ đang được tạm giữ để xử lý.

Theo các cơ quan chức năng cho biết, lực lượng chống than lậu đã phát hiện các đối tượng sử dụng tàu gỗ và tàu vỏ sắt dưới 100 tấn, lợi dụng địa hình bám theo các đảo dọc tuyến thuỷ nội địa để vận chuyển than trái phép.

Cũng đã có những đối tượng sử dụng tàu 500 - 1.000 tấn chở than chạy qua khu vực phía ngoài đảo Bạch Long Vĩ, sau đó cho tàu chuyển hướng chạy dọc theo đường phân định để xuất lậu than sang TQ.
 
Từ những hiện tượng này cho thấy, vẫn có than lậu "tuồn" qua biên giới. Và cuộc chiến chống than lậu vẫn chưa triệt phá được tận gốc, bởi vẫn còn những đối tượng buôn bán than lậu và nguồn cung cấp than lậu chưa hề bị "sờ gáy", và họ đang thay đổi thủ đoạn để tiếp tục mở đường xuất lậu than qua biên giới.

Có bằng chứng cũng như không
Bằng chứng của việc chống buôn lậu than theo kiểu "đầu voi đuôi chuột" là việc các cơ quan chức năng đã từng truy tìm và làm rõ được không ít đơn vị của Tập đoàn Than và Khoáng sản (TKV) bán than ra bên ngoài, để những đối tượng này đem bán cho các DN khác chở đi xuất khẩu theo đường tiểu ngạch, nhưng cả những đối tượng tuồn than ra ngoài và kẻ đưa than đi xuất lậu qua biên giới đều chưa bị xử lý.

Điển hình là việc hàng loạt đơn vị của TKV như: Cty chế biến kinh doanh than Quảng Ninh, Cty chế biến than Cẩm Phả, Cty CP du lịch than VN... đã bán cho Cty CP thương mại XNK Mai Trường (trụ sở tại xã An Đồng, huyện An Dương, TP.Hải Phòng, vốn điều lệ 1,6 tỉ đồng, chỉ có chức năng sản xuất than tổ ong) số lượng than lên tới gần 446.474 tấn, trị giá hơn 126 tỉ đồng từ tháng 10.2004 - 12.2005.
 
Khi ký các hợp đồng bán than cho Cty CP thương mại XNK Mai Trường, các đơn vị thành viên của TKV đều quy định yêu cầu Cty Mai Trường không được XK than đi TQ, chỉ được tiêu thụ tại thị trường nội địa... Nhưng thực tế đã không như vậy.

Sau khi ký được hợp đồng mua than, Cty Mai Trường đã giao than tay ba ngay tại khu vực cảng than của TKV ở Quảng Ninh, chứ không hề chở than về Hải Phòng như trong hợp đồng.

Nhiều đối tượng bán than cho Cty Mai Trường đã thừa nhận, Cty này chỉ là trung gian cho việc giao nhận than bởi thực tế, số than này trên thực tế được giao cho các Cty như Cty cung ứng tàu biển Hòn Gai, Chi nhánh Prosimex Quảng Ninh, Xí nghiệp Vân Đồn, Cty phát triển 324 Quảng Ninh, Cty CP thương mại Quảng Ninh... và số than này đã được vượt biên theo đường tiểu ngạch để sang TQ. Được biết, trong số những DN mua than của Cty Mai Trường có không ít DN không hề có chức năng XK than, nhưng họ vẫn mua than để xuất... lậu.

Theo lý giải của các cơ quan chức năng: Những sai phạm của Cty Mai Trường cũng là tình trạng chung của các đơn vị tiêu thụ than cuối nguồn, liên quan trực tiếp đến các đơn vị có chức năng kinh doanh than tại Quảng Ninh.

Nguyên nhân dẫn đến những sai phạm là do các quy định của ngành than về việc tiêu thụ than cuối nguồn không phù hợp, nên họ phải làm như vậy để tiêu thụ được than. Nhưng vấn đề đặt ra là chính vì có những cách "lách luật" thế này mà đã có một lượng than "khổng lồ" từ TKV được xuất lậu qua biên giới theo đường tiểu ngạch.

Nhưng những đối tượng chính trong việc tuồn than ra ngoài để xuất lậu theo đường tiểu ngạch thì chưa thấy pháp luật "sờ gáy", đang là điều dư luận không thể không đặt câu hỏi hoài nghi về hiệu quả của cuộc chiến chống than lậu tại Quảng Ninh.