Báo laodong điện tử tin tức thời sự cập nhật liên tục

Tuy nhiên, cũng có nhiều ý kiến lo ngại, việc tập trung quyền lực cả bên Đảng và chính quyền vào tay một người, trong khi đó cơ chế giám sát tại cấp phường, xã, thị trấn nhiều nơi hoạt động chưa hiệu quả, liệu có làm nảy sinh “siêu quyền lực”, dẫn tới tình trạng độc đoán, chuyên quyền?

Nhân dịp chuẩn bị Đại hội Đảng các cấp tiến tới Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI, báo Lao Động mở chuyên đề đi sâu phân tích một số vấn đề liên quan đến nhất thể hoá từ tìm hiểu thực tế tại những địa phương đã thực hiện thí điểm mô hình này thời gian qua.  

Khi nói về mô hình nhất thể hoá chức danh lãnh đạo cấp phường, xã, thị trấn... trên Tạp chí Xây dựng Đảng, ông Trần Lưu Hải - Uỷ viên Trung ương Đảng - Phó Trưởng ban Tổ chức TƯ - đã nhận định: "...Khi quyền lực tập trung vào một người, nếu không có cơ chế kiểm tra, giám sát chặt chẽ thì dễ xuất hiện và xảy ra hiện tượng độc đoán, chuyên quyền, vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ của Đảng...".

Phát huy tính dân chủ

Ngày 4.12.2009, tỉnh Tiền Giang đã cho thực hiện thí điểm đầu tiên mô hình bí thư kiêm chủ tịch xã. Ông Bùi Văn Hai – Bí thư Đảng ủy xã Thanh Bình, huyện Chợ Gạo - vinh dự là bí thư kiêm chủ tịch xã đầu tiên của tỉnh. Sau 1 tháng rưỡi thực hiện nhiệm vụ “kép”, ông Bùi Văn Hai tỏ ra rất hài lòng về kết quả công việc được giao.
 
Ông Hai cho biết, so với trước kia (1 người làm chủ tịch, người khác làm bí thư), công việc hiện tại của xã trôi chảy, hiệu quả hơn rất nhiều. Ông Hai nói: “Đến nay tôi có thể nói mô hình này là hoàn toàn đúng đắn”. 

Ông Nguyễn Đình Huấn (phải) - Bí thư, Chủ tịch UBND phường Văn Chương (Hà Nội) trao đổi công việc với Phó Bí thư Đảng uỷ.

Hỏi về những khó khăn trong việc thực hiện mô hình bí thư kiêm chủ tịch, đặc biệt là chuyện liệu có nguy cơ lạm quyền, “siêu quyền lực” khi một mình ông nắm 2 vị trí quan trọng nhất, ông Hai trần tình: “Không thể xảy ra, vì công việc của tôi chịu sự giám sát chặt chẽ của Đảng ủy, của tập thể. Thậm chí, với mô hình này, còn phải phát huy dân chủ cao hơn”.

Ông Nguyễn Thế Định - Bí thư kiêm Chủ tịch UBND phường Nguyễn Thái Bình (quận 1, TPHCM) - cũng khẳng định: “Ở phường tôi, thành viên UBND phường  gồm 5 người; Thường vụ Đảng ủy phường có 3 thành viên. Bất cứ việc gì cũng phải đưa ra biểu quyết, chỉ khi nào số đông đồng thuận thì mới có thể triển khai. Về công tác giám sát, vai trò của UBMTTQ được đề cao. Ngay cả các cuộc hội ý khi giải quyết một số công việc cụ thể, chúng tôi đều mời đồng chí Chủ tịch UBMTTQ phường tham dự”.

“Theo ý kiến cá nhân tôi, người bí thư kiêm chủ tịch phải là người có năng lực điều hành công việc một cách khoa học, dám nghĩ, dám làm, có tính quyết đoán trong công việc. Quyết đoán không có nghĩa là độc đoán, bởi mình cũng cần phải biết tôn trọng, gần gũi, lắng nghe ý kiến của nhân dân và cấp dưới” - ông Nguyễn Đình Huấn - Bí thư kiêm Chủ tịch UBND phường Văn Chương (Đống Đa, TP.Hà Nội) chia sẻ kinh nghiệm.

Quan trọng là chuyện “con người”

Thực tế xã, phường nào việc nhất thể hoá chức danh lãnh đạo thành công, nơi đó công việc trôi chảy hơn.  Ảnh: T.T.T.

Theo ông Hoàng Xuân Việt - Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP.Tam Kỳ: “Một khi đã nhất thể hoá chức danh, lãnh đạo xã, phường trước “nguy cơ” có thể độc đoán, chuyên quyền thì phải đồng thời đảm bảo quy chế dân chủ cơ sở, nên càng công khai, minh bạch, vừa phải chịu trách nhiệm cá nhân lớn hơn. Vì vậy, người dân một khi thấy “nói và làm đi đôi” thì ắt sẽ phải tin”.

Còn nguyên Bí thư Tỉnh ủy Long An – ông Lê Thanh Tâm – cho rằng, quan trọng hơn hết là phải chọn được người có đủ khả năng đảm trách công việc. Con người ấy phải được đào tạo. Chính vì thế, để chuẩn bị cho thực hiện mô hình, Long An đã mở lớp đào tạo 6 tháng cho những đảng viên trẻ có năng lực để bố trí họ vào nhiệm vụ lãnh đạo cấp xã, phường. Đây là một việc làm rất cần thiết để mô hình “nhất thể hoá” sớm đi vào cuộc sống.

Ủy viên T.Ư Đảng - Phó ban Tổ chức T.Ư Trần Lưu Hải đưa ra góp ý: Sau khi kiện toàn chức danh bí thư cấp ủy đồng thời là chủ tịch UBND ở cấp nào thì cấp uỷ, HĐND (nếu có), UBND ở cấp đó phải xây dựng, bổ sung, hoàn thiện quy chế làm việc.

Quy chế làm việc của mỗi tổ chức phải xác định rõ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, các mối quan hệ công tác của cá nhân người đứng đầu với cấp uỷ, HĐND (nơi có HĐND) và UBND.

Đồng thời, cấp uỷ, HĐND, UBND phải thường xuyên kiểm tra, giám sát việc thực hiện quy chế làm việc; cấp ủy, HĐND và UBND cấp trên tăng cường kiểm tra, giám sát việc tổ chức thực hiện của cấp dưới, kịp thời khắc phục những biểu hiện tiêu cực, gia trưởng, độc đoán, vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ trong tổ chức và hoạt động của Đảng.