Báo laodong điện tử tin tức thời sự cập nhật liên tục

Cộng đồng người Việt Nam (VN) ở Nga đón năm mới 2007 trong tâm trạng bồn chồn, đầy lo lắng. Những quyết định của Nhà nước Nga công bố hồi tháng 10 vừa qua về việc quản lý người lao động nhập cư và triệt để hạn chế người nước ngoài hoạt động bán lẻ ở chợ, đã thật sự gây sốc cho tất cả mọi người VN cư trú và làm ăn ở xứ sở bạch dương.

Làm thế nào để vượt qua khó khăn, có thể tiếp tục sinh sống, kinh doanh hợp pháp trong tình hình mới ở Nga ? Đó là chủ đề xuyên suốt cuộc toạ đàm do Đại sứ quán VN phối  hợp với Hội Người VN và Hội Doanh nghiệp VN tại Liên bang Nga vừa tổ chức cuối tuần qua tại Mátxcơva.

Thách thức lớn
Không khí toạ đàm nhanh chóng trở nên nóng bỏng, bởi đây là chuyện liên quan đến cơm áo, gạo tiền của bà con người VN. Đại sứ Nguyễn Văn Ngạnh cũng nêu rõ: "Cộng đồng người VN làm ăn ở Nga từng đối mặt và vượt qua nhiều khó khăn trong những năm qua, nhưng có lẽ chưa bao giờ đứng trước thách thức to lớn như hiện nay".

Mặc dù những quy định mới của Chính phủ Nga (cấm người nước ngoài bán rượu, bia và thuốc chữa bệnh;  giảm hẳn, tiến tới cấm người nước ngoài bán lẻ tại các chợ, kiốt) đến giữa tháng 1.2007 mới bắt đầu có hiệu lực, nhưng ở một số nơi như Volgagrat, Ekaterinburg, Ufa ..., chính quyền địa phương đã triển khai thực hiện ngay từ cuối năm 2006. Khách quan mà nói, những quy định này đụng chạm đến tất cả các cộng đồng người nước ngoài ở Nga, liên quan đến toàn bộ 5.380  chợ khác nhau trên toàn bộ lãnh thổ Nga, nhưng về mặt nào đó, người VN sẽ phải đối mặt với nhiều khó khăn hơn.

Nguyên nhân chủ yếu do hầu hết bà con đều chỉ có quy chế "tạm trú" và nghề chính là buôn bán quần áo ở các chợ, các trung tâm thương mại nhỏ hoặc ở một vài cư xá, do những chủ người Việt thuê lại của các đối tác Nga. Khác với người lao động nhập cư đến từ các nước thuộc Liên Xô trước đây, phần đông người VN  làm ăn ở Nga không thạo tiếng Nga, không có những mối liên hệ sâu sắc trong cộng đồng xã hội sở tại.

Vì thế, ngay cả trong trường hợp nay mai những chính sách vừa ban bố của Chính phủ Nga có thể được điều chỉnh, nới lỏng ở mức độ nào đó, như "hợp thức hóa" số người lao động nhập cư bất hợp pháp trước đây hoặc tiếp nhận lao động mới căn cứ vào kết quả sát hạch tiếng Nga và trình độ tay nghề, thì đây vẫn  là những bài toán nan giải đối với  cộng đồng người VN.

Cũng cần phải thấy rằng, Nhà nước Nga hoàn thiện luật pháp về nhập cư, di trú và hoạt động buôn bán của người nước ngoài là một diễn biến tất yếu. Việc cư trú và làm ăn ở nước bạn càng ngày càng phải đi đúng "lộ trình luật pháp", người VN không thể không thích ứng với những điều kiện mới, không thể cứ mãi trông cậy vào phương thức làm ăn quen thuộc trước đây.

Đoàn kết vì cộng đồng
Để làm được như vậy, vấn đề là phải chuyển đổi "ngành nghề". Từ chỗ hầu như ai ai cũng ra chợ bán lẻ hàng quần áo Trung Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ, giờ phải tìm cách nắm lấy các khâu bán buôn, phải chuyển sang hoạt động sản xuất (kể cả sản xuất nông nghiệp như trồng rau, chăn nuôi) hoặc làm dịch vụ... Nhưng đó là những mục tiêu cực kỳ khó đạt  bởi nhiều lý do, song chủ yếu vì phần đông người VN ở Nga không có được một lưng vốn cần thiết. Chỉ một số ít "tướng", "soái" có thể vùng vẫy trong những điều kiện mới, song họ cũng không phải là những đầu máy kéo được nhiều toa tàu chở đầy hành khách.

Trước thời khắc 2007 nghiệt ngã, cộng đồng lại vắt óc bàn tính, tìm kiếm lối đi. Ai cũng thấy, hơn lúc nào hết mọi thành viên của cộng đồng người VN càng phải  đoàn kết, hỗ trợ nhau vượt khó khăn, người có điều kiện thuận lợi hơn cần mở rộng vòng tay giúp đỡ người khác như: Chủ chợ có thể thay đổi đăng ký kinh doanh cho phù hợp với những quy định mới, giúp bà con chuyển đổi quy chế "ngành nghề"; chủ các cơ sở sản xuất đang có công nhân người địa phương có thể tuyển dụng thêm nhân công người VN ..
.
Dĩ nhiên, như thế cũng chỉ mới giải được một vế của bài toán hóc búa. Bao nhiêu người rồi sẽ ở đâu, làm gì ? Không loại trừ khả năng tới đây một bộ phận nhất định trong cộng đồng người VN sẽ phải rời khỏi xứ sở băng tuyết để hồi hương. Còn những người bám trụ lại, trong mọi trường hợp, chắc chắn sẽ phải đặt mình vào những khuôn khổ mới ở nước Nga... (Tiêu đề do Lao Động đặt)