Báo laodong điện tử tin tức thời sự cập nhật liên tục

Cựu chiến binh (CCB) Grant Coates - người giúp mang kỷ vật này sang Việt Nam tháng 3.2010 - đã kể lại cuộc gặp giữa ông với một CCB khác khác cuối năm ngoái. Đó là một cựu lính thủy quân lục chiến Mỹ tham chiến ở An Hoà, phía nam Đà Nẵng năm 1968. Sau cuộc tấn công Tết Mậu Thân, ông ta nhặt được chiếc mũ cối này, cùng với một giá gỗ nhỏ đã cũ dùng đặt bát hương, được ghép với nhau bằng những đường mộng đơn giản.
 
Lúc đó, trên chiếc giá vẫn còn bát hương cháy. Coates cho biết: “Người trao những kỷ vật này cho tôi hy vọng rằng, cái tên trên mũ cối sẽ giúp tìm ra chủ nhân của nó là ai. Ông ta cảm thấy có tội, vì đã không nói cho ai những thông tin ở trên mũ, những dòng chữ có thể cho biết chiếc mũ đó thuộc về ai và có thể đem lại bình yên cho gia đình người đó.”

Người giữ hai kỷ vật này đã trở lại Việt Nam từ năm 1996, nhưng ông ta đã không biết cách nào để trả lại hai kỷ vật, cho đến khi biết đến chương trình “Sáng kiến cựu chiến binh” của Tổ chức Cựu chiến binh Mỹ tham chiến tại Việt Nam (VVA) Từ khi chương trình được bắt đầu năm 1994, đã có hơn 300 trường hợp CCB Mỹ đến cung cấp thông tin về mộ của bộ đội Việt Nam, hoặc trao lại các kỷ vật họ nhặt được từ chiến trường.
 
Gary Jones - Chủ nhiệm “Ủy ban Toàn quốc về người Mỹ mất tích/ tù binh chiến tranh” của VVA - cho biết: “Lúc đầu chúng tôi chỉ muốn làm gì đó để quên đi cuộc chiến tranh. Nhưng càng làm, chúng tôi càng thấy rằng đó là một hành vi ứng xử nhân đạo, là vấn đề tâm linh, tinh thần của chúng tôi”.

Trong buổi tiếp đoàn VVA thăm Hà Nội cuối tuần qua, ông Vũ Xuân Hồng - Chủ tịch Liên hiệp các Tổ chức hữu nghị Việt Nam - còn đề nghị VVA tìm ra những cách thức hợp tác mới để giải quyết “bóng ma cuối cùng của chiến tranh” - vấn đề chất da cam/ dioxin. Jack Deville - Phó Chủ tịch toàn quốc của VVA - cho biết, ông đã chứng kiến người Mỹ rải chất độc như thế nào. “Lúc về, tôi lại chứng kiến hậu quả của dioxin với họ. Người đi rải còn ảnh hưởng như vậy, thì người bị rải còn ảnh hưởng đến đâu.” Khi trở về Mỹ, Deville đã không dám có con vì lo ngại ảnh hưởng của dioxin.

William Duker - Giám đốc chương trình “Sáng kiến cựu chiến binh” của VVA - nói: “Khi phía Việt Nam khởi kiện các công ty hóa chất Mỹ, chúng tôi biết họ sẽ không để các bạn thắng. Nhưng vụ kiện đã làm nhân dân Mỹ hiểu rõ nỗi đau của nhân dân Việt Nam và chúng tôi sẽ đồng hành cùng các bạn để giải quyết vấn đề ngoài toà án”.

Ông Deville cho biết, VVA đã có sáng kiến chia sẻ các câu chuyện của cựu chiến binh hai bên có con cái bị ảnh hưởng bởi chất da cam/ dioxin để đưa lên trang web của VVA. Cứ mỗi câu chuyện của CCB Mỹ sẽ đi cùng với câu chuyện của CCB Việt Nam. Nếu thống nhất được, hai bên sẽ bắt đầu ngay từ tháng tới và đó sẽ là những câu chuyện có ảnh hưởng rất mạnh.