Báo laodong điện tử tin tức thời sự cập nhật liên tục

“Đèn vĩnh cửu” là cách gọi mà các chủ hàng khi đề cập đến loại đèn thắp sáng bằng đường dây điện thoại. Không chỉ có ở Hà Nội, mà các khu vực nông thôn ở phía Bắc đã tràn ngập loại đèn này.

Phỏng vấn ông Lê Xuân Vinh, Phòng nghiên cứu kỹ thuật chuyển mạch, Viện Khoa học Kỹ thuật Bưu điện về tác hại do “đèn vĩnh cửu” có khả năng gây ra.

Thưa ông, loại đèn này cấu tạo có gì đặc biệt và gây tác hại như thế nào với mạng điện thoại.
“Đèn vĩnh cửu” cấu tạo cực kỳ đơn giản. Nó sử dụng công nghệ LED (Light Emiter Diod), với một dòng điện rất nhỏ chạy qua, nhưng phát sáng rất mạnh. Mỗi “đèn vĩnh cửu” có 12 LED, tiêu thụ điện năng khoảng 3,4 mA (mili Am-pe). Với một đường line điện thoại, có thể cắm cùng lúc hai đèn và phát sáng cường độ cao. Khi có tín hiệu điện thoại, hai đèn vẫn sáng, nhưng nhấp nháy, đủ đọc báo, xem sách.

Tác hại của loại đèn này là cực kỳ lớn với mạng điện thoại, đặc biệt là đối với tổng đài. Một vài thuê bao sử dụng đèn thì không sao, nhưng với tổng đài có 100.000 thuê bao, cùng lúc sử dụng đèn, thì nguy cơ  cháy tổng đài là rất lớn trong khi mỗi tổng đài có giá trị hàng triệu USD.

Nguồn điện năng tiêu thụ ít như vậy, sao có thể làm cháy tổng đài được?
Khi thiết kế và lắp đặt tổng đài không có một hãng nào tính toán đến việc kết hợp dùng cả tín hiệu thoại và thắp sáng. Giả sử mỗi tổng đài đảm bảo cho 100.000 thuê bao, thì cả 100.000 thuê bao cùng một lúc đều sử dụng 2 “đèn vĩnh cửu”, thì mức tiêu thụ điện năng lúc đó là 3,4 x 2 x 100.000 = 700 A (Am-pe) – tiêu thụ một lượng điện năng quá lớn như vậy thì không có tổng đài nào có thể chịu được.

Mặt khác, khi thiết kế tổng đài, nhà sản xuất không bao giờ tính là khả năng tất cả các thuê bao sử dụng đàm thoại cùng một lúc, hay nhấc máy cùng lúc, mà chỉ tính đến một số lượng nào đó (xác suất sử dụng thường là 10%). Nếu như sử dụng vượt ngưỡng đó, thì việc bị ảnh hưởng và bị chập, cháy là khó tránh. Một tổng đài chỉ có thể chịu được mức tiêu thụ điện năng dưới 100 A.

Điều nguy hiểm ở chỗ là bà con không nhận ra tác hại này, mà chỉ thấy được cái lợi trước mắt. Ở nông thôn điện thắp sáng thường chập chờn, lúc có, lúc mất. Khi mất điện, bà con sẵn sàng không dùng điện thoại để nghe, nói, mà dùng để thắp sáng. Thậm chí, kể cả khi không mất điện, ở nông thôn bà con thường tiết kiệm, tắt đèn điện cho đỡ tốn tiền để cắm “đèn vĩnh cửu”. Về mặt tiết kiệm thì đèn này rất tiết kiệm, vì ánh sáng vẫn đủ sinh hoạt mà không mất bất kỳ một khoản phí nào. Tôi đã đến một số tỉnh lân cận ở Hà Nội, đặc biệt là ở Hải Dương, thấy người dân đổ xô đi mua đèn này. Người này mua, truyền tai người kia…

Ở các tổng đài có cầu chì để bảo vệ an toàn. Khi điện năng sử dụng quá cao, cầu chì sẽ tự ngắt. Như vậy, tại sao có thể cháy tổng đài được?
Họ sử dụng một vài cái đèn thì không thể cháy tổng đài được. Nhưng tổng của những cái đèn có công suất bé lại với nhau, thì số lượng sẽ lớn. Nó cứ âm thầm gặm nhấm như vậy, nếu không cháy ngay tức thì, cũng hỏng hóc mạch này, mạch kia, rồi kéo theo lúc nào đó cháy và hỏng cả tổng đài. 

Có thể dùng các biện pháp kỹ thuật từ tổng đài để hạn chế các thuê bao sử dụng không?
Cho đến thời điểm này chưa có biện pháp gì có thể ngăn chặn được. Vì tổng đài bắt buộc phải cung cấp một nguồn điện nhất định đến thuê bao để đảm bảo tín hiệu thoại và tín hiệu báo có cuộc gọi (đổ chuông). Nếu như không đủ điện thì không đảm bảo chất lượng thoại.

Theo tôi, Tập đoàn BCVTVN cần phải có một đợt tuyên truyền, cảnh báo đến bà con, đặc biệt là khu vực nông thôn, nói rõ nguy hại của việc sử dụng loại đèn này đối với mạng lưới, đối với tổng đài trước khi quá muộn.

Xin cảm ơn ông!