Báo laodong điện tử tin tức thời sự cập nhật liên tục

Tuy nhiên, ngay cả các cơ quan chức năng cũng chưa thống nhất quan điểm xử lý vì luật chưa rõ.

Xác định tạp chất: Các cơ quan chưa thống nhất

Ngày 11.9.2007, Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Sài Gòn khu vực 1 đã quyết định tạm dừng không thông quan lô hàng gồm 1.401,45 tấn thép phế liệu dạng ống bơ được ép thành khối do Cty TNHH thương mại Anh Trang (có trụ sở tại Hải Phòng) nhập về. Tiếp đó, Chi cục Hải quan cảng Sài Gòn có phiếu yêu cầu tổ chức giám định Vinacontrol giám định lô hàng có đủ điều kiện nhập khẩu (NK) theo Điều 43 Luật Bảo vệ môi trường hay không.

Ngày 25.9.2007, Vinacontrol có chứng thư giám định số 07G02HQ0506 kết luận: "Hàng hoá thực kiểm là phế liệu dạng bao bì (lon, hộp) kim loại, có nguồn gốc từ thép lá mạ, sơn phủ, nhiều loại quy cách đã qua sử dụng, đã được loại bỏ những vật liệu khác. Lô hàng có thể đưa vào sử dụng để nấu luyện, thu hồi thép phù hợp với các yêu cầu về bảo vệ môi trường".

Tuy nhiên, ngày 9.10.2007, Chi cục Hải quan cảng Sài Gòn đã phối hợp với Sở Tài nguyên - Môi trường TPHCM và Cục Cảnh sát môi trường (Bộ Công an) tiến hành kiểm tra tại hiện trường. Kết luận tại biên bản làm việc lại nêu rõ: "Lô hàng gồm lon (kim loại) phế liệu chưa được làm sạch, đã ép thành khối. Theo cảm quan đây là hàng khô, còn bám dính các tạp chất đi kèm: Đất, cát, gỉ sét, hàng bốc mùi hôi, khó chịu. Các bên kết luận: Căn cứ Điều 43 Luật Bảo vệ môi trường và QĐ số 12/QĐ-BTNMT thì lô hàng không đủ điều kiện NK".

Thế nhưng, trong công văn trả lời yêu cầu tái giám định lô hàng của Chi cục Hải quan cảng Sài Gòn, ông Huỳnh Hành - Trưởng phòng Nghiệp vụ tổng hợp Vinacontrol TPHCM cho rằng: "Chúng tôi không thể xác định được mức độ "sạch" được chấp nhận theo những quy định không cụ thể, không rõ ràng của Điều 43 Luật BVMT. Do không có định nghĩa rõ ràng các từ ngữ có thể dẫn đến mỗi đơn vị, ban, ngành sẽ hiểu một cách khác nhau, khó đi đến thống nhất" - Đồng thời, Vinacontrol TPHCM cũng từ chối không tái giám định lô thép NK.

DN gặp khó

Từ tháng 9.2007 đến nay, tổng cộng đã có khoảng hơn 200 container với khoảng 6.685 tấn thép phế liệu, trị giá gần 2,5 triệu USD được nhập về các cảng Hải Phòng và Sài Gòn. Trong đó, Cty TNHH Anh Trang (Hải Phòng) là nhà NK lớn nhất với 91 container (khoảng 3.000 tấn thép phế liệu); Cty cổ phần TĐ Hoà Phát 69 container (1.476 tấn); Cty TNHH thép Techmart 73 container (1.500 tấn); Cty CP thép Đình Vũ 16 container (400 tấn)...

Các DN đang lên tiếng kêu cứu vì cứ mỗi ngày qua đi các DN phải chịu tiền thuê kho bãi, thuê container, trả lãi ngân hàng do lô hàng bị đình đốn. Bà Nguyễn Thị Loan - GĐ Cty TNHH Anh Trang - cho biết: "Với hơn 3.000 tấn thép phế liệu gồm 91 container của Cty đang bị giữ tại các cảng TPHCM, mỗi ngày chúng tôi phải mất 1.000USD lưu kho bãi, cùng với phạt lên tới hàng chục triệu đồng.

Tuy nhiên, Luật Môi trường cũng không quy định cụ thể, phế liệu thế nào thì được nhập, phế liệu nào thì không". Ông Nguyễn Hoàng Long - TGĐ Cty cổ phần TĐ Vina (Megastar), đơn vị có tới 1.587 tấn thép phế chưa được thông quan tại cảng Hải Phòng - cũng tỏ ra vô cùng bức xúc: "Đây là thép phế liệu, đạt chất lượng nấu luyện không có chất gây cháy nổ, không có chất chì, không có vũ khí đạn dược, không có chất phóng xạ. Rác thải và tạp chất của lô hàng này không vượt quá 0,5%, việc không được phép thông quan đang gây thiệt hại lớn cho Cty".

Trước những khó khăn của DN, Hiệp hội Thép VN (VSA) cũng đã có công văn gửi Văn phòng Chính phủ, các bộ: Công Thương, Tài nguyên - Môi trường, Tổng cục Hải quan, kiến nghị tìm giải pháp tháo gỡ. Theo VSA, trước mắt do còn có sự đánh giá khác nhau, các đơn vị NK đã bị phạt hành chính và yêu cầu tái xuất, nhưng việc tái xuất đang gặp khó khăn, yêu cầu các bộ, ngành cho thông quan để bớt khó khăn cho DN.

Tiếp đó, các bộ, ngành nên có kết luận và quy định lại cụ thể đối với những phế liệu thép được phép NK để DN biết và tuân thủ. Bộ Công Thương ngày 21.11 cũng có văn bản đề nghị các bộ giải quyết kiến nghị của VSA nhằm giải quyết khó khăn cho các DN NK và cung cấp nguyên liệu cho các cơ sở sản xuất phôi thép.