Báo laodong điện tử tin tức thời sự cập nhật liên tục

Nhập khẩu ôtô giảm, nhưng vẫn tiếp tục siết

Tháng 1.2010, lượng ôtô nguyên chiếc NK về VN đạt 3.400 chiếc - giảm đến 69,6% so với lượng NK tháng 12.2009, kim ngạch NK cũng giảm xuống mức 54,6 triệu USD. Nếu so sánh về lượng xe du lịch, thì mức giảm là 69,7% (2.400 chiếc/7.900 chiếc).

Nhưng mới đây, Bộ Công Thương đã gửi văn bản đến Bộ Tài chính, Bộ GTVT lấy ý kiến để tiếp tục kiểm soát việc NK ôtô nguyên chiếc nhằm kiềm chế nhập siêu. Hướng của Bộ Công Thương đề ra là xem xét các góc độ như mức thuế, phí, quy định đăng kiểm và thủ tục (dự kiến chỉ giải quyết tại 5 cảng ở Quảng Ninh, Hải Phòng, Đà Nẵng, TPHCM và Vũng Tàu).

Trong tháng, tỉ lệ kim ngạch NK ôtô nguyên chiếc đã giảm gấp hơn 3,5 lần so với mức giảm của kim ngạch NK nói chung (đạt 5,96 tỉ USD - giảm 19,4%). Điều này cho thấy, ôtô NK nói riêng và thị trường ôtô nói chung  đang bước vào thời kỳ trầm lắng, nhưng qua đó cũng cảnh báo rằng, chính sách kiểm soát NK ôtô cần linh hoạt và uyển chuyển nếu không muốn siết “chết” một ngành nghề kinh doanh và gây hệ lụy lớn lên giá ôtô lắp ráp trong nước. 

Cần linh hoạt, mềm dẻo

Kiềm chế nhập siêu không có nghĩa là chặn đứng NK, dù là xa xỉ phẩm đi nữa! Nhu cầu vẫn là nhu cầu, dù trong bất cứ hoàn cảnh nào, chỉ có giảm hoặc tăng chứ không thể bị triệt tiêu. Mặt hàng ôtô cũng thế, nhu cầu NK từ những dòng giá rẻ đến siêu sang chưa bao giờ bị mất đi.

Những biện pháp định hướng của Bộ Công Thương đề ra, nhìn chung hợp lý. Tập trung giải quyết thủ tục NK ở một số cảng nhằm chuyên môn hóa cao độ để ngăn chặn tốt hơn tình trạng khai báo dưới giá để gian lận thuế. Tuy nhiên, mức thuế và phí vẫn là vấn đề được quan tâm nhiều nhất và nhạy cảm nhất trong quá trình kiểm soát ôtô NK. Cách áp thuế NK ôtô lâu nay căn cứ theo dung tích xilanh.

Tuy nhiên, trên thực tế có nhiều dòng xe du lịch có cùng dung tích xilanh (3,0L, 3,5L, 4,0L hoặc hơn) nhưng giá trị lại chênh lệch nhau một trời một vực. Nếu kiểm soát nhằm hạn chế nhập siêu theo lối làm phổ biến lâu nay như thế, chắc chắn không thể ngăn được các hành vi xài sang.

Vì đã kiểm soát để hạn chế nhập siêu, thì việc đánh cùng mức thuế lên các dòng xe NK có giá từ 50.000USD đến dưới 100.000USD/chiếc thuộc các thương hiệu Audi, BMW, Mercedes-Benz, Lexus...  có cùng dung tích với loại xe siêu sang như Bentley, Roll-Royce, hay May Bach có giá vài trăm ngàn USD/chiếc là chưa sát và chưa thật hợp lý. Các dòng xe cao cấp và siêu xe, giá cả không chỉ được định đoạt ở dung tích xilanh mà còn phụ thuộc rất nhiều vào tính năng, tiện nghi, thiết kế, thương hiệu...

Dựa vào giá trị sản phẩm, hàng hóa NK để đánh thuế (áp dụng trong bối cảnh thực hiện chủ trương kìm chế nhập siêu) sẽ hợp lý hơn. Dòng xe nào càng đắt tiền, cho thấy đối tượng tiêu dùng càng xài sang, thì phải chịu mức thuế càng cao, vì đó là đối tượng góp phần nhiều vào việc dẫn đến nhập siêu.
 
Tuy nhiên, cũng còn cần xem xét chính sách kiểm soát NK ôtô nguyên chiếc, về chi tiết có “đụng” với các cam kết khu vực và quốc tế hay không - điển hình là WTO. Vì thế, cần có thêm các rào cản kỹ thuật, một số loại phí, để làm sao chính sách kiểm soát NK ôtô vẫn vận hành một cách linh hoạt mềm mại, nhưng đánh đúng vào đối tượng xài sang.