Xã hội Email    In

Giá đắt cho phát triển không bền vững

Chủ Nhật, 12.10.2008 | 05:10 (GMT + 7)

(LĐCT) - Theo cảnh báo của Tổ chức Y tế thế giới, hàng năm có đến 4 triệu trẻ em tử vong vì các yếu tố môi trường, như ô nhiễm không khí, nước bẩn và phơi nhiễm hoá chất độc hại. Tổ chức này cho hay, có đến 30% số ca bệnh tật và tử vong ở trẻ em xuất phát từ yếu tố môi trường.

Trẻ em là nạn nhân chính

Châu Á là một trong những khu vực điển hình đã phải trả giá đắt cho sự phát triển kinh tế nhanh chóng: Ô nhiễm không khí trầm trọng, với nạn nhân chính là trẻ em. Tại Trung tâm y tế Makati ở Manila (Philippines), bác sĩ Miguel Celdran cho biết, gần 90% bệnh nhân trẻ em mắc bệnh đường hô hấp. Ở Bandung (Indonesia), cuộc kiểm tra 62 học sinh cho thấy gần phân nửa có nồng độ chì cao trong máu rất nguy hiểm vì hít thở không khí chứa khí thải xe máy.

Trong khi đó, ở New Delhi (Ấn Độ), một thăm dò đối với 20.000 học sinh cho thấy cứ tám em thì có một em bị suyễn. Trẻ em ở đô thị của Trung Quốc cũng đang phải hít thở bầu không khí độc hại tương đương với việc hút hai gói thuốc mỗi ngày.

Tiến sĩ Anthony Hedley (thuộc ĐH Hồng Kông, khuyến cáo về một "kỷ nguyên tăm tối", nếu chính phủ các nước Châu Á không áp đặt các quy định chặt chẽ về khí thải công nghiệp và xe cộ. "Nếu không có những giải pháp quyết liệt, trẻ em Châu Á sẽ bị tổn thọ khoảng năm tuổi hoặc hơn thế nữa", ông cảnh báo.

Một báo cáo của Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) cho biết, môi trường Châu Á đã xuống cấp nghiêm trọng, đòi hỏi sự quan tâm thích đáng của chính phủ các nước. Trong số 41 thành phố có bầu không khí "cực bẩn" của thế giới, 13 thành phố hàng đầu thuộc về Châu Á. 30% các nước trong vùng không đủ nguồn nước sạch cung cấp cho dân cư... Sông ngòi châu Á ô nhiễm gấp ba lần mức ô nhiễm quân bình của sông ngòi thế giới và cao hơn 50 lần mức độ tối đa cho phép của Tổ chức Y tế Thế giới.

VN: Thiệt hại hàng tỉ đồng/ngày vì khí thải xe máy

Tại VN, theo các chuyên gia, ô nhiễm không khí gây ảnh hưởng rất lớn đến sức khoẻ người dân, đặc biệt là với đường hô hấp. Tại Khu Thượng Đình, Hà Nội, nơi tập trung các nhà máy caosu, xà phòng và thuốc lá, tỉ lệ mắc bệnh viêm phế quản là 6,4%, cao gấp gần 3 lần so với một xã nông nghiệp ở ngoại thành Hà Nội. Tại Hải Phòng, tất cả các triệu chứng và bệnh liên quan đến đường hô hấp ở nơi bị ô nhiễm đều cao hơn nơi không bị ô nhiễm từ 1,9 đến 7,6 lần. Đặc biệt tại TPHCM, tỉ lệ người mắc bệnh lao cao hơn hẳn các tỉnh và thành phố khác.

Thiệt hại này nếu quy về kinh tế là rất lớn. Theo một dự án điều tra của Cục Bảo vệ môi trường (năm 2007) tiến hành tại Phú Thọ và Nam Định, mỗi người tổn thất gần 300.000 đồng mỗi năm. Nếu giả thuyết tổn hại này tương tự như Hà Nội và TP HCM, thì mỗi ngày Hà Nội, với 3,2 triệu dân, sẽ thiệt hại khoảng 2,58 tỉ đồng và TPHCM là 4,93 tỉ.

Trung Quốc đối mặt với khủng hoảng nước

Theo ông Pan Yue - Cục phó Cục Bảo vệ môi trường quốc gia Trung Quốc (SEPA), Trung Quốc sẽ phải đối mặt với khủng hoảng môi trường, đặc biệt là khủng hoảng nước, sớm hơn dự tính. Ông Pan Yue cho rằng, bùng nổ kinh tế làm tăng lượng chất thải hoá học và các vụ hoá chất độc hại tràn vào các con sông. Hơn phân nửa trong số 21.000 công ty hoá chất đặt gần sông Dương Tử và sông Hoàng Hà - nguồn nước uống cho hàng triệu dân và những tai nạn có thể dẫn đến "những hậu quả thảm khốc". Kể từ năm 2001, lượng nước thải và chất thải công nghiệp tuôn vào các sông hồ ở TQ tăng lên hàng năm. Trong năm 2004, hơn 200 triệu tấn nước thải và 200 triệu tấn chất thải công nghiệp đổ vào các sông hồ ở nước này.

Trong những năm vừa qua, hàng loạt vụ ô nhiễm môi trường nước đã xảy ra tại Trung Quốc, như vụ nổ nhà máy hoá chất ở Cát Lâm hồi năm 2006, làm rò rỉ khoảng 100 tấn hoá chất độc hại xuống sông Tùng Hoa. Chính quyền thành phố Cáp Nhĩ Tân buộc phải ngừng cung cấp nước cho 3,8 triệu người dân trong 5 ngày vì sự cố này.

Năm 2004, sông Hoài, con sông lớn thứ sáu ở Trung Quốc, bị ô nhiễm nặng, buộc Cục Bảo vệ môi trường đóng cửa 52 nhà máy gây ô nhiễm trên sông. Phần lớn sông Dương Tử, con sông dài nhất Trung Quốc, đã ô nhiễm đến mức "không thể cứu vãn". Các chuyên gia cho rằng chất thải công nghiệp, ô nhiễm nông nghiệp và chất thải từ tàu thuyền là nguyên nhân khiến tình trạng sông tồi tệ đi. Hoàng Hà, con sông dài thứ hai Trung Quốc, cũng quá bẩn không thể uống nước hoặc bơi lội trên đó, theo Tân Hoa xã.

Ý kiến chuyên gia

1.
"Sự tàn phá có hệ thống đối với tài nguyên đã đến một điểm mà tại đó sức sống của các nền kinh tế hiện đang bị thách thức, và đã đến mức mà hoá đơn thanh toán của chúng ta giao lại cho con cái có thể không sao thanh toán được", ông Achim Steiner - Giám đốc điều hành Chương trình Môi trường LHQ (UNEP) - nhấn mạnh.

2. "Xét về mật độ bụi nhỏ,  và TPHCM thuộc loại hàng đầu Châu Á, chỉ sau Bắc Kinh, Thượng Hải một chút", bà Nguyễn Ngọc Lý - Trưởng phòng Phát triển bền vững của Chương trình Phát triển LHQ tại VN - cho hay trong buổi công bố Báo cáo Môi trường toàn cầu (GEO-4) hồi tháng 7.2008.

3. "Chỉ tính riêng nguyên nhân ô nhiễm môi trường không khí, ước tính số người chết hàng năm còn cao hơn rất nhiều so với những người chết do tai nạn ô tô. Và hơn 100 triệu người dân châu Âu không có nước an toàn để uống" - báo cáo Cơ quan Môi trường Châu Âu năm 2007 cho hay.

4. "Công nghệ kiểm soát ô nhiễm sẽ tiêu tốn một khoản kinh phí khá lớn, nhưng cái giá phải trả cho ô nhiễm sẽ còn cao hơn đối với tính mạng con người, sức khoẻ và làm chậm tốc độ phát triển kinh tế. Công cụ cho việc giảm ô nhiễm đã có. Không biết sử dụng chúng sẽ là thiển cận và có tội với các thế hệ tương lai", Chuyên gia môi trường Supat Wangwongwatana - Diễn đàn Thông tin Quốc tế.

5. "Nhật Bản đã có những kinh nghiệm cay đắng trong lĩnh vực môi trường do chỉ phát triển công nghiệp, phát triển kinh tế sau Chiến tranh Thế giới thứ Hai mà không chú trọng đến môi trường. Hậu quả là chi phí bỏ ra để khắc phục cao hơn nhiều lần so với khoản chi ra để đề phòng ô nhiễm môi trường từ trước. Bài học kinh nghiệm của Nhật Bản là không chỉ chính phủ, trung ương mà các tổ chức đoàn thể địa phương cũng tham gia  bảo vệ môi trường; bảo vệ môi trường hoàn toàn không ảnh hưởng xấu đến kinh tế vĩ mô", - Ông Kawakami Takao - Trưởng đoàn đối thoại chính sách về môi trường của Chính phủ Nhật Bản - trong chuyến thăm đến VN năm 2007 nhận định.

>> Vụ Vedan "bức tử" sông Thị Vải mới là "phát súng khởi đầu"
>> Nhiều dòng sông... chờ chết
Quay về trang chuyên đề Email    In

Clip toàn cảnh cháy chợ Quảng Ngãi