Quốc tế Email    In

Giải quyết tranh chấp ở biển Đông cấp thiết hơn bao giờ hết

Thứ Sáu, 27.11.2009 | 08:19 (GMT + 7)

(LĐ) - PGS-TS Dương Văn Quảng - Giám đốc Học viện Ngoại giao - hôm 26.11 khẳng định, những tranh chấp về chủ quyền lãnh thổ giữa nhiều bên liên quan không hề thuyên giảm ở biển Đông.

Tìm kiếm các phương thức giải quyết tranh chấp và xử lý các thách thức để duy trì hòa bình và ổn định ở biển Đông đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Tìm sáng kiến

Hội thảo quốc tế về biển Đông lần thứ nhất đã khai mạc sáng 26.11 tại Hà Nội, do Học viện Ngoại giao phối hợp với Hội Luật gia Việt Nam tổ chức.

Với chủ đề "Biển Đông: Hợp tác vì an ninh và phát triển trong khu vực", hội thảo xoay quanh 3 nội dung chính: Tầm quan trọng của biển Đông đối với hòa bình và an ninh khu vực, vị trí của biển Đông trong chiến lược của các quốc gia liên quan; nguồn gốc và diễn biến tình hình các tranh chấp hiện nay từ các góc độ pháp lý, chính trị và quan hệ quốc tế, đánh giá về hệ lụy đối với an ninh và hòa bình khu vực của những diễn biến mới đây trên biển Đông; đánh giá hiệu quả các cơ chế hiện có trong khu vực nhằm kiềm chế căng thẳng gia tăng, thúc đẩy hợp tác, chia sẻ các mô hình hợp tác hiệu quả, đề xuất cơ chế giải quyết tranh chấp giữa các bên liên quan...

Đây là lần đầu tiên một hội thảo quốc tế về biển Đông được tổ chức tại Việt Nam. Hội thảo đã thu hút 54 đại biểu quốc tế đến từ các trung tâm nghiên cứu có uy tín ở 22 quốc gia bao gồm: Indonesia, Malaysia, Philippines, Thái Lan, Lào, Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ và các nước khác như: Australia, Mỹ, Nga, Anh, Pháp, Đức, Na Uy, Thụy Điển, Canada...

PGS-TS Dương Văn Quảng nhận định, tình hình biển Đông còn diễn biến phức tạp và có nguy cơ đe doạ tới hoà bình và ổn định trong khu vực. Ông hy vọng các ý kiến tại hội thảo sẽ chứa đựng tính gợi mở cho các bên liên quan trong việc tìm cơ chế giải quyết những tranh chấp và các vấn đề còn tồn tại.

Tầm quan trọng đặc biệt

Các đại biểu dự hội thảo đều khẳng định, biển Đông có tầm quan trọng đặc biệt về kinh tế, chiến lược vì có nhiều tuyến hàng hải quan trọng hàng đầu đi qua và chứa đựng nhiều tài nguyên biển phong phú. "Các diễn biến trên biển Đông là mối quan tâm không chỉ của các quốc gia khu vực, mà cả toàn bộ thế giới" - ông Jong-Hee Ghang - Giám đốc Viện Nghiên cứu biển Hàn Quốc nói.

Đánh giá tình hình biển Đông, ông Dương Văn Quảng cho rằng, trong thập kỷ qua đã có những tiến bộ nhất định trong nỗ lực hợp tác nhằm kiềm chế căng thẳng và tìm giải pháp hòa bình cho những tranh chấp.

Cụ thể là Tuyên bố ASEAN năm 1992 về biển Đông, Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông ký năm 2002 giữa ASEAN - Trung Quốc - bước đầu tiên trong quá trình tiến tới xây dựng Bộ quy tắc ứng xử ở biển Đông - và Thoả thuận thăm dò địa chấn giữa Trung Quốc, Việt Nam và Philippines năm 2005...

Tuy nhiên, theo Giám đốc Học viên Ngoại giao, những tranh chấp về chủ quyền lãnh thổ giữa nhiều bên liên quan không hề thuyên giảm. Ngược lại, những diễn biến gần đây, nhất là các hành động khẳng định chủ quyền về mặt pháp lý, kèm theo đó là những hành vi đơn phương nhằm tăng cường sự kiểm soát thực địa, tranh chấp các nguồn năng lượng và tài nguyên đã làm cho tình hình thêm phức tạp.

Ông Dương Văn Quảng cho biết: "Giải pháp cuối cùng cho các tranh chấp ở biển Đông không thể đạt được trong ngày một ngày hai. Giới hoạch định chính sách và công luận đang trông chờ vào những ý kiến mang tính chất khoa học, khách quan và thực tế tại hội thảo lần này".

ASEAN chưa coi biển Đông là ưu tiên

Một số học giả nhận xét ngoài việc đưa ra Tuyên bố ASEAN về biển Đông (1992) và DOC (2002), ASEAN chưa coi vấn đề biển Đông là ưu tiên, chưa thực sự trở thành cơ chế khu vực hữu hiệu trong việc giảm căng thẳng liên quan tới tranh chấp biển Đông, chưa đẩy mạnh được các biện pháp xây dựng lòng tin, cũng như có biện pháp hữu hiệu quản lý tranh chấp và xung đột tiềm tàng...

Các học giả thống nhất rằng với xu thế hòa bình và hợp tác khu vực hiện nay, với quan hệ nhìn chung tốt đẹp giữa ASEAN và Trung Quốc, tình trạng lệ thuộc lẫn nhau ngày càng tăng giữa hai bên và sự xuất hiện các vấn đề toàn cầu cần tới nỗ lực hợp tác của các bên, có cơ sở để cho rằng xung đột - nhất là xung đột quân sự quy mô lớn - trên biển Đông không phải là tất yếu; và các nước nhỏ trong khu vực có cơ hội tham gia xây dựng giải pháp cho tranh chấp tại biển Đông.

Nhiều học giả dự đoán là khó có thể đạt được một giải pháp cho tranh chấp biển Đông trong thời gian ngắn. Thậm chí, một học giả còn cảnh báo nguy cơ xảy ra tính thế "bế tắc gây hại", theo đó các nước vừa bế tắc trong việc tìm kiếm giải pháp, vừa đẩy mạnh các biện pháp khẳng định chủ quyền làm tình hình trở nên phức tạp.

>> Hợp tác và lòng tin
>> Kiều bào quan tâm vấn đề biên giới, hải đảo
>> Đàm phán hoà bình trong giải quyết tranh chấp trên biển Đông
>> Việt Nam phản đối Trung Quốc vi phạm chủ quyền lãnh thổ
>> Tiến ra biển, kéo Trường Sa gần đất liền hơn
Quay về trang chuyên đề Email    In