Báo laodong điện tử tin tức thời sự cập nhật liên tục

Mục tiêu thì tốt đẹp, nhưng những bất cập của bản dự thảo đã vô hình dựng thêm các rào cản, gây phiền hà khó khăn cho DN.

Can thiệp quá sâu
Về biện pháp giám sát số lượng hàng XK thông qua thủ tục Bộ Thương mại cấp giấy chứng nhận XK (Visa) cho một số hàng dệt may XK đi Mỹ trước khi làm thủ tục XK, 73% số DN được Phòng Thương mại và Công nghiệp VN (VCCI) tham khảo đã phản đối việc thiết lập cơ chế này. Bởi thủ tục cấp visa này không còn phù hợp, số lượng hàng xuất có thể không đúng với lượng hàng XK trong thực tế vì việc cấp visa hiện nay theo nguyên tắc DN tự khai, tự chịu trách nhiệm.

Phương thức giám sát thông qua yêu cầu cấp C/O theo quy định về xuất xứ của phía Mỹ, bản dự thảo dự kiến các mặt hàng dệt may có sử dụng một số bán thành phẩm nhập khẩu chỉ được cấp visa XK nếu lô hàng đó được cấp C/O VN, nhưng phải đáp ứng các quy định về xuất xứ của Hoa Kỳ. Về vấn đề này có tới 60% số DN được hỏi không đồng tình, bởi C/O không phải là điều kiện bắt buộc đối với tất cả hàng dệt may (CAT nóng hoặc CAT thường) XK đi Mỹ. Việc bắt buộc phải xin C/O (trong khi khách hàng không yêu cầu) là tạo thêm thủ tục, làm mất thời gian của DN và là điều bất hợp lý, bởi không phải lô hàng dệt may nào đi Mỹ cũng phải xin C/O.

Để ngăn chặn việc XK những lô hàng thuộc diện quản lý có giá FOB quá thấp, bản dự thảo dự kiến giao cho Hiệp hội Dệt may VN cung cấp cho liên bộ bảng giá kiểm tra tham khảo theo từng thời kỳ của các chủng loại để xem xét khi cấp visa. Không đồng tình với cách này, các DN cho rằng một lượng lớn hàng dệt may xuất đi Mỹ hiện nay là hàng gia công, nên DN VN không thể quyết định giá FOB của hàng hoá. Việc kiểm soát giá là rất nhạy cảm vì có thể bị các nước đánh giá là hình thức can thiệp của Nhà nước vào kinh doanh.

Trở lại cơ chế "xin - cho"
Về phương thức giám sát thông qua việc kiểm soát năng lực của các DN dệt may, bản dự thảo muốn DN để được cấp visa thì phải đáp ứng các yêu cầu về năng lực sản xuất. Theo đó, DN phải sở hữu tối thiểu 100 máy may công nghiệp, chưa có thành tích XK đối với loại hàng có hạn ngạch vào Mỹ thì phải có văn bản đề nghị sở thương mại địa phương tổ chức đoàn kiểm tra liên ngành về năng lực và chỉ được cấp visa khi có báo cáo của đoàn kiểm tra...

Không đồng tình với cách làm này có tới 71% số DN được hỏi đã phản đối, bởi sẽ ngăn cản hoạt động của tất cả các Cty thương mại (không có máy may, không có xưởng may) khi họ xuất hàng đi Mỹ, ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền tự do kinh doanh của họ. Việc áp đặt điều kiện về năng lực sản xuất đi ngược lại quy định về quyền bình đẳng trong kinh doanh, bởi DN dù quy mô lớn hay nhỏ đều được phép và được khuyến khích XK hàng.

Liệu có thêm rào cản với hàng XK dệt may đi Mỹ?

Các DN đều cho rằng phương thức này là bất hợp lý, tạo thêm thủ tục phiền hà cho DN... Trong khi đó, theo VCCI, mục tiêu chính của bản cơ chế giám sát hàng dệt may xuất khẩu đi Mỹ năm 2007 là để phát hiện các hiện tượng gia tăng đột biến lượng hàng xuất, các xu hướng giảm giá lớn và hạn chế gian lận về xuất xứ.

Ông Lê Quốc Ân - Chủ tịch Hiệp hội Dệt may VN - cho biết, do lo ngại về việc bị áp thuế chống bán phá giá nên ngay trong đơn hàng của quý I/2007, nhiều khách hàng của VN đã rút bớt đơn hàng sang các nước khác để tránh gặp rắc rối. Vì vậy, có thể trước mắt khi quy định này được thông qua chưa gây ảnh hưởng gì, nhưng về lâu dài, ngành dệt may VN sẽ mất đơn hàng.