Báo laodong điện tử tin tức thời sự cập nhật liên tục

Nuôi muỗi như nuôi con mọn

Cứ 7 giờ sáng, các nhân viên của tổ nuôi muỗi đã có mặt. Việc đầu tiên là phải điều chỉnh  nhiệt độ trong phòng nuôi. Nếu vượt quá hoặc thấp hơn nhiệt độ từ 25-30 độ là phải điều chỉnh ngay, độ ẩm, độ khô quá cao hoặc quá thấp đều không được.

Hệ thống máy sưởi, máy tạo ẩm, máy hút ẩm, máy điều hoà... của 6 phòng nuôi muỗi hầu như hoạt động 24/24h. Công việc chăm sóc muỗi được bắt đầu bằng việc cho bọ gậy ăn, nhặt những con quăng chuẩn bị nở thành muỗi để đưa vào lồng, làm vệ sinh khay, xem muỗi bay nhẩy...

Có lẽ chỉ đến khi có mặt tại phòng nuôi muỗi mới biết được tường tận quá trình hình thành và phát triển của một con muỗi. Có đến hơn 100 chiếc khay chứa nước được sắp xếp theo từng thời kỳ phát triển từ quả trứng bé tí như đầu tăm nở thành ấu trùng rồi thành quăng và từ đó nở thành con muỗi trong vòng từ 10-15 ngày. Các nhân viên ở đây có biệt tài  nhìn muỗi nào là muỗi đực muỗi cái...

Theo mô tả của chị Phạm Thị Hoan, người có hơn 10 năm làm việc tại tổ nuôi muỗi, thì muỗi đực có râu, bụng bé, còn muỗi cái không có râu và bụng to, muỗi đực không bao giờ đốt người hay động vật mà nó sống nhờ vào việc hút nước đường, chỉ có muỗi cái mới đốt người. Thức ăn để nuôi quăng, bọ gậy cũng có tiêu chuẩn rất cao, đó là bột tôm, bột bánh mì, bột đậu được sấy khô rồi xay mịn. Còn thức ăn cho muỗi là chuột bạch.

Chị Hoan nói: "Nuôi muỗi như nuôi con mọn. Con ốm còn có bệnh viện, muỗi mà chết thì không biết làm thế nào. Có đêm trời chuyển gió mùa đông bắc, một nhân viên phải chạy đến để điều chỉnh nhiệt độ giữ ấm cho muỗi. Có sáng đến thấy cả lồng muỗi lăn ra chết, bọ gậy chết đen cả khay mà không biết vì sao. Ngày nghỉ thứ 7, chủ nhật, ngày lễ, ngày Tết vẫn  phải phân công nhau đến trực với muỗi.

Cho muỗi đốt người để chóng sinh sản

Mỗi ngày có vài nghìn con quăng nở thành muỗi và mỗi năm có gần 20 nghìn  con muỗi được chuyển đi để phục vụ nghiên cứu phòng, chống bệnh sốt rét là công lao  của tổ nuôi muỗi. Để có được kết quả đó, những người nuôi muỗi đã âm thầm nhận về mình nhiều vất vả. Đi bắt muỗi ở những vùng sốt rét đang lưu hành là công việc quá quen thuộc với họ.

Lên Hoà Bình chui vào các chuồng trâu, chuồng bò lúc buổi đêm để bắt muỗi. Vào Cần Giờ (TPHCM) ngồi hàng giờ trong đêm ở chuồng lợn vợt muỗi. Rồi vào rừng ở Phú Yên ngồi cả đêm bắt muỗi. Khó khăn nhất là bắt muỗi ở rừng. Căng bạt, căng màn ở giữa rừng, cứ soi muỗi từ 15-20 phút lại phải chui ngay vào màn. Nhiều khi để bắt được nhiều muỗi phải kéo quần hở chân ra cho muỗi đốt no căng bụng rồi mới bắt.

Sau nhiều lần đi bắt muỗi, các thợ bắt muỗi đã nghĩ ra cách đốt một đống lửa to giữa rừng, khói đã dụ muỗi bay đến hàng đàn rồi bắt. Nhờ đó mà việc bắt muỗi đã hiệu quả hơn rất nhiều. Mang muỗi từ thực địa về phòng nuôi để sống được lại là thách thức. Với môi trường phòng thí nghiệm hoàn toàn khác xa với môi trường tự nhiên, muỗi không đốt chuột, không hút nước đường rồi lăn ra chết hàng loạt.

Bao nhiêu công sức của những đêm thức trắng lại uổng phí. Các nhân viên tổ nuôi muỗi đã nghĩ ra cách cho chúng đốt người. Họ lại thay phiên nhau  cho tay vào lồng muỗi hàng giờ để nuôi muỗi.  Có chị bị muỗi đốt đến sưng vù cả cánh tay. Bị muỗi đốt rồi mắc bệnh sốt rét. Chị Hoan kể: "Lần tôi vào rừng Phú Yên bắt muỗi về thấy đau đầu liên tục vào buổi chiều. Nghĩ là mình chỉ mệt mỏi sau chuyến công tác nhưng sau khi  xét nghiệm máu đã phát hiện bị bệnh sốt rét phải điều trị một đợt mới dứt".

Cho đến giờ, tổ nuôi muỗi đã có một tài sản rất quý hiếm, đó là 3 loài muỗi gây bệnh sốt rét chính ở VN, 2 loài muỗi thường gây bệnh sốt xuất huyết. Việc nuôi dưỡng, nhân giống đàn muỗi này của tổ nuôi muỗi đã góp phần quan trọng trong việc phòng, chống thành công bệnh sốt rét ở VN.

Nhờ biết được thủ phạm gây bệnh nên Viện Sốt rét, côn trùng và ký sinh trùng đã có vũ khí để tiêu diệt chúng. Công lao của những người nuôi muỗi luôn được ghi nhận, song với họ vẫn có những  lúc nhàm chán với công việc quá tỉ mỉ mà thu nhập không nhiều. Thế nhưng, không vì thế mà họ không cố gắng. Họ vẫn ăn, ngủ, trăn trở cùng muỗi từng giờ, từng ngày. Dù sao thì đó vẫn là công việc thật độc đáo.