Văn hóa Nghìn năm Thăng Long Email    In

Hallyu - bí quyết một trào lưu văn hoá

Chủ Nhật, 17.12.2006 | 06:18 (GMT + 7)

(LĐCT) - Hàn lưu (Hallyu) là từ tiếng Hán, xuất phát từ Trung Quốc chỉ làn sóng văn hoá đại chúng Hàn Quốc, khởi đầu từ thành công của bộ phim truyền hình "Tình yêu là gì?" phát trên sóng truyền hình Trung Quốc năm 1997.

Từ đông sang tây
Năm 2000, tại Bắc Kinh diễn ra các buổi biểu diễn ca nhạc K-pop. Các ca sĩ và diễn viên được ưa chuộng: Ahn Jae Wook đóng phim "Chung cư của những người trí thức" ở Thượng Hải, Jang Dong Gun được mời thủ vai chính trong phim "Vô cực" của đạo diễn danh tiếng Trần Khải Ca.

Tại VN, công chúng bắt đầu chú ý đến phim truyền hình nhiều tập của Hàn Quốc vào năm 1998, khi Đài truyền hình TPHCM phát sóng bộ phim "Anh em nhà bác sĩ" với diễn xuất của siêu sao Jang Dong Gun. Vào đầu thập niên 2000, các trường thiên "opera xàphòng" Hàn Quốc tràn ngập màn ảnh nhỏ các đài truyền hình từ trung ương đến địa phương. Gây được tiếng vang lớn là các bộ phim "Mối tình đầu", "Ước mơ vươn tới một ngôi sao", "Giày thuỷ tinh", "Báu vật hoàng cung" (Dae Jang Geum).

Hàn lưu "dậy sóng" ở Nhật Bản với bộ phim "Bản tình ca mùa đông" được phát sóng trên truyền hình. Thậm chí, phu nhân Thủ tướng Shizo Abe mới đây còn tuyên bố rằng bà là fan của Bae Yong Joon. Tại Đài Loan, Hồng Kông, Hàn lưu trở thành hiện tượng khi phim "Báu vật hoàng cung" phát sóng năm 2005. Thời điểm đầu năm 2006, các đài truyền hình Đài Loan phát sóng đến 5 phim HQ mỗi tối.

Không chỉ gói gọn trong phim truyền hình và nhạc nhẹ, từ năm 2002, khái niệm Hàn lưu được mở rộng cũng chính tại Trung Quốc, bao gồm nhiều lĩnh vực khác như sản phẩm điện tử, công nghệ cao; thời trang, thể thao... Nhà hàng thịt nướng kiểu Hàn mọc lên khắp nơi, quảng bá cho rượu sochu và các món ăn nhiều rau của xứ sở kim chi. Rất nhanh chóng, giới du lịch HQ đã bắt vào trào lưu này, tổ chức tour du lịch đến các trường quay những bộ phim nổi tiếng.

Không chỉ chiếm lĩnh thị trường Châu Á, Hàn lưu còn tấn công vào các châu lục khác. Phim "Nấc thang lên thiên đường" thu được thắng lợi lớn tại Hawaii, 25 triệu khán giả ở Mỹ tiếp cận với phim truyền hình Mỹ qua các kênh truyền hình địa phương cũng như các mạng truyền hình cáp quốc gia như AZN.

Ca sĩ Bi Rain được tạp chí Time danh tiếng bình chọn là một trong những nghệ sĩ có ảnh hưởng nhất thế giới trong năm 2006. Ai Cập của Châu Phi và Uzbekistan của Trung Á là những địa điểm mới nhất mà Hàn lưu dậy sóng.

Bí quyết của Hàn lưu
Theo các nhà phân tích văn hoá Trung Quốc, thì có ba nguyên nhân khiến phim truyền hình Hàn Quốc tạo được ảnh hưởng tốt đến khán giả: Thứ nhất, thể hiện sinh động đời sống thực hàng ngày của người dân thuộc mọi tầng lớp. Thứ hai, thể hiện tính nhân văn sâu sắc theo quan niệm Á Đông.

Cảnh trong bộ phim "Xuân, hạ, thu, đông, rồi lại xuân..."
Thứ ba, mặc dù nội dung các bộ phim đều đề cập những mối quan hệ chằng chịt, nhưng luôn xoay quanh trục chính là gia đình, trong đó những giá trị truyền thống được đề cao. Nói cách khách, phim truyền hình Hàn Quốc mổ xẻ trực tiếp những vấn đề mà đại bộ phận khán giả quan tâm.

Tuy nhiên, theo ông Ryoo Jae Ky - Giám đốc Quỹ Trao đổi Văn hoá Quốc tế Hàn Quốc (KOFICE) - thì những yếu tố ngoài văn hoá có ý nghĩa quan trọng dẫn đến sự thành công của Hàn lưu. Từ năm 1998, hệ thống luật pháp của HQ có sự thay đổi, ví dụ như bãi bỏ hoàn toàn việc cấp phép nhà nước đối với các tác phẩm văn học nghệ thuật.

Vậy công tác quản lý nhà nước đối với văn học nghệ thuật như thế nào? Làm sao đảm bảo để các tác phẩm có được giá trị, đảm bảo tính hiện đại, nhưng lạ không xa rời bản sắc Hàn? Theo ông Ryoo, thì ngoài thái độ tôn trọng, chính quyền HQ còn tin tưởng vào tâm huyết và khả năng sáng tạo của văn nghệ sĩ, đề cao trách nhiệm công dân của họ.

Báo chí là công cụ để dư luận phán xét về thành công của tác phẩm và nghĩa vụ công dân của văn nghệ sĩ. Chính vì vậy mà mặc dù không có những định hướng cụ thể, song văn học nghệ thuật Hàn Quốc thời gian gần đây xuất hiện những tác phẩm có tầm vóc tư tưởng mang tính khái quát cao được thế giới thừa nhận như các bộ phim "Xuân, hạ, thu, đông, rồi lại xuân..." của đạo diễn Kim Ki Duk, "Trai già" của đạo diễn Park Chanwook, hay trường thiên truyền hình "Báu vật hoàng cung"...

Ông Ryoo Jea Ky cho hay, từ năm 1997 Hàn Quốc có sự thay đổi văn bản trong chính sách về công nghệ văn hóa. Thay đổi cơ bản nhất trong chính sách này là thái độ tôn trọng của chính phủ đối với sự sáng tạo tối đa của văn nghệ sĩ. "Nếu không có thái độ tôn trọng đó, thì văn nghệ sĩ không thể phát huy sáng tạo được".

Quay về trang chuyên đề Email    In