Báo laodong điện tử tin tức thời sự cập nhật liên tục

Kinh phí sửa hồ lớn, ngân sách tỉnh khó khăn là nguyên nhân vừa được UBND tỉnh đưa ra để gửi văn bản lên trung ương "kêu cứu" xin kinh phí đầu tư sửa chữa cấp bách, đảm bảo an toàn các công trình này.

Nguy cơ rình rập

Theo báo cáo của ngành nông nghiệp tỉnh, hiện trên địa bàn có 73 hồ chứa với tổng dung tích hữu ích là 497,46 triệu mét khối nước, tưới tiêu cho 40.000ha đất sản xuất nông nghiệp, cây công nghiệp, hoa màu hằng năm. Trong đó, có 6 hồ vào loại lớn, chứa từ 10 triệu mét khối nước trở lên gồm hồ Phú Ninh, Khe Tân, Việt An, Vĩnh Trinh, Thái Xuân và Thạch Bàn. Tuy nhiên, hiện hàng loạt hồ chứa đang trong nghịch cảnh mùa lũ thì phập phồng vỡ hồ, mùa hè thì hạn hán thiếu nước tưới. Tổng diện tích tưới tiêu thực tế chỉ đạt 57% công suất thiết kế.

Hầu hết các hồ chứa đã "lão hoá" này đều có những đặc điểm hư hỏng điển hình được ngành nông nghiệp khảo sát, nhận diện: Mái đập không có lớp gia cố bảo vệ nên bị sạt lở; bêtông cống lấy nước áp lực bị bong rộp, thủng và phá hoại cốt thép chịu lực, cửa cống bị gỉ sét, cong vênh không đóng mở được; tràn xả lũ không đủ khẩu độ thoát lũ nguy cơ uy hiếp đến đập đất; vật thoát nước bị hư hỏng không làm việc như thiết kế gây thấm thân đập; chất lượng bêtông, đá xây tràn xả lũ kém, bị hư hỏng, xuống cấp. Một số đập đất đắp bằng thủ công chất lượng không đạt yêu cầu, bị thấm nhiều gây mất an toàn.

Cần cấp bách "cứu nguy"

Nguyên nhân của tình trạng trên là do hầu hết các hồ chứa nước được xây dựng cách đây từ 20 đến 30 năm, trong điều kiện về nguồn vốn, kỹ thuật thi công, thiết kế... còn nhiều hạn chế. Trong khi đó, công tác quản lý, vận hành còn nhiều bất cập, nguồn kinh phí dành cho duy tu, bảo dưỡng hàng năm rất thấp. Hiện nhiều công trình đã xuống cấp, hư hỏng, phát huy hiệu quả chưa cao và đặc biệt có một số hồ chứa không đảm bảo an toàn trong mùa mưa lũ. Cũng theo UBND tỉnh, mặc dù đã có đến 52 trong số 73 hồ chứa đang bị xuống cấp trầm trọng, nhưng lâu nay cũng đành "lấy mắt mà ngó" bởi nguồn vốn để đầu tư sửa chữa và nâng cấp theo tính toán sơ bộ là quá lớn, trong khi ngân sách tỉnh quá khó khăn.

Tuy nhiên, sau những trận lũ lịch sử cuối năm 2007, nguy cơ vỡ hồ đe doạ sinh mạng hàng vạn hộ dân cùng tài sản vùng hạ lưu đã hiển hiện trước mắt. UBND tỉnh vừa gửi văn bản đến các bộ: Kế hoạch - Đầu tư, NNPTNT, Tài chính, "xin" kinh phí đầu tư xử lý cấp bách một số hồ chứa nhằm đảm bảo an toàn.

Trong đó, có 5 hồ chứa từ lâu đã nằm trong tầm ngắm của lũ, đã được UBND tỉnh lập thủ tục đầu tư với tổng kinh phí 95 tỉ đồng, theo thứ tự ưu tiên đề nghị hỗ trợ sửa chữa ngay trong năm 2008, gồm Hồ Phú Lộc, hồ Khe Cát, hồ Hố Cái, hồ Hố Trầu, hồ Hóc Cỏ. Ngoài ra, còn 10 hồ khác cần được sửa chữa trước khi "quá hạn" vào năm 2010, với tổng kinh phí đầu tư khoảng 148 tỉ đồng.