Báo laodong điện tử tin tức thời sự cập nhật liên tục

Nhà chưa một căn...

Từ tháng 8.2005, UBND tỉnh Đồng Nai có Quyết định 2940/2005/QĐ.UBND phê duyệt đề án tổng thể về thực hiện CT 134 theo Quyết định 134/2004/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 20.7.2004. Theo đó, tỉnh này giao cho UBND các huyện, thị xã Long Khánh làm chủ đầu tư, tổ chức triển khai CT 134.

Theo phê duyệt thì Đồng Nai sẽ có hơn 5.500 hộ dân nghèo ở 8 huyện và 1 thị xã Long Khánh, được ngân sách T.Ư, địa phương hỗ trợ 4 tiêu chí gồm đất ở, nhà ở, đất sản xuất và nước sinh hoạt của CT 134. Ai cũng vui mừng khấp khởi. Ấy nhưng suốt từ đó đến nay mọi chuyện chẳng tiến triển gì, niềm vui thành nỗi bức xúc.

Tìm hiểu của PV tại xã Núi Tượng (huyện Tân Phú), thì chưa có một căn nhà nào được xây cho các đối tượng được thụ hưởng CT 134. Tại huyện Định Quán, nơi có số lượng dân nghèo được thu hưởng CT 134 đông nhất, nhì Đồng Nai cũng chả khác gì ở huyện Tân Phú.

Làm việc với Ban chỉ đạo CT 135 tỉnh Đồng Nai (viết tắt BCĐ 135, được UBND tỉnh Đồng Nai giao thực hiện CT 134), chúng tôi đã ngỡ ngàng trước một thực tế: Số hộ nghèo cần được hỗ trợ về nhà ở của Đồng Nai theo đề án ban đầu là 4.064 hộ, giá trị mỗi căn hộ là 7 triệu đồng (trung ương hỗ trợ 5 triệu, tỉnh 1 triệu, địa phương và nhân dân 1 triệu ).

Tuy nhiên suốt gần 2 năm ròng, đến nay, theo rà soát mới nhất của Ban Tôn giáo - Dân tộc tỉnh thì số hộ nghèo cần nhà giảm đi gần 3 lần (do nhiều nguyên nhân như tự xây được, chuyển chỗ ở v.v...); chỉ còn 1.690 hộ, nhưng vẫn chưa có một căn nhà nào được xây. Thậm chí vừa mới đây, Sở Tài chính mới có văn bản 2293 đề nghị và chờ UBND tỉnh Đồng Nai chấp thuận hỗ trợ kinh phí xây nhà ở (5 tỉ) cho 500 hộ của 4 huyện: Trảng Bom, Xuân Lộc, Long Thành, Long Khánh.

... đất chưa một tấc...

Trao đổi với PV về tiêu chí đất sản xuất trong CT 134, ông Điểu Bảo (Phó Trưởng ban thường trực BCĐ 135) thở dài: "Đến giờ, theo rà soát mới nhất của chúng tôi thì số hộ được cấp đất sản xuất (0,5ha/hộ) giảm từ 3.296 hộ theo đề án ban đầu xuống còn 1.624 hộ, nhưng đến nay vẫn chưa hề có hộ nào được cấp". Còn tiêu chí đất ở - theo báo cáo mới nhất thì hiện có tới trên 460 hộ dân không có đất ở.

... nước: Chưa xong

Trong CT 134, Đồng Nai có hơn 3.750 hộ cần nước sinh hoạt, nhưng đến nay tỉnh mới hỗ trợ được gần 2.000 bồn chứa nước, 123 cái giếng cho các hộ dân, với tổng kinh phí hơn 828 triệu đồng. "Thảm hại" nhất là huyện Định Quán - nơi có số dân nghèo được thụ hưởng CT 134 đông nhất tỉnh.

Đến tận giữa tháng 6.2007, khi 8/9 huyện, thị xã đã hoàn thành hoặc đang triển khai cấp bồn nước cho dân, thì Định Quán vẫn chưa có báo cáo rà soát gửi phê duyệt. UBND tỉnh Đồng Nai đã phê duyệt việc đầu tư 14 hệ thống cấp nước tập trung ở cấp huyện, tuy nhiên vẫn chưa có công trình nào được khởi công. Trong đó đáng lưu ý, có 8 hệ thống cấp nước tập trung đã được rải vốn từ năm 2006 sang năm 2007 rồi mà vẫn chưa hoàn thành, nhưng không thấy cán bộ nào chịu trách nhiệm.

Nhầm nên phải...  làm lại từ đầu?

Theo BCĐ 135, trước khi chuyển giao sang cho Ban Tôn giáo-Dân tộc (Ban TGDT, cơ quan thường trực BCĐ 135), CT 134 được UBND tỉnh Đồng Nai giao cho Sở NNPTNT. Quyết định phê duyệt đề án tổng thể CT 134 của UBND tỉnh này căn cứ trên kết quả điều tra khảo sát mà Sở NNPTNT chủ trì.

Đến tháng 2.2006 theo chỉ đạo của UBND tỉnh Đồng Nai, nhận tài liệu CT 134 từ Sở NNPTNT bàn giao sang, Ban TGDT phát hiện cán bộ thực hiện trước đó đã không bám theo Quyết định 134 của Thủ tướng và Thông tư liên tịch 819 ngày 10.11.2004 của liên bộ hướng dẫn về đối tượng, phạm vi áp dụng và các bước tiến hành theo quy định để điều tra. Theo đó thay vì chỉ điều tra hộ nghèo, gần 1 năm trời ròng rã, cán bộ thực hiện CT 134 huyện, xã khảo sát tất tần tật các đối tượng đồng bào trên địa bàn.

Thế là năm 2006 BCĐ mới phải... làm lại từ đầu và phát hiện dù điều tra toàn bộ dẫn tới số lượng đối tượng thụ hưởng quá lớn, chưa chuẩn xác nhưng ban ngành cũ vẫn để sót hàng trăm hộ nghèo. Kết quả của BCĐ mới (kể cả phát sinh lẫn bỏ sót và nhiều nguyên nhân khác) so với cũ giảm hơn 1.500 hộ (4.030/5.540 hộ).

Không chỉ "người cũ", lật giở hàng đống văn bản chỉ đạo điều hành để chứng minh, ông Điểu Bảo bức xúc: "Đây anh xem, những năm qua đã có cả trăm cuộc họp để triển khai nhưng đến tận giờ này có huyện còn lơ mơ. Thậm chí vừa mới xin hỗ trợ hơn cả trăm triệu cho tiêu chí đất ở 1 hộ dân trong khi hàng chục văn bản chúng tôi gửi xuống đã nói rõ về CT 134".

Với tiêu chí đất sản xuất, theo báo cáo của BCĐ CT 135 thì hiện các địa phương không còn quỹ đất để cấp cho dân. Vì vậy BCĐ CT 135 đề xuất phương án, chỉ với những hộ thiếu đất sản xuất lớn hơn 25% hoặc không có đất thì mới hỗ trợ nhưng phải chờ rà soát lại quỹ đất của các nông lâm trường, Cty caosu trên địa bàn. Đến tận bây giờ Đồng Nai vẫn đang tiến hành... rà soát. Nhưng việc thu hồi đất của các lâm trường, nông trường caosu không hề đơn giản, đặc biệt trong bối cảnh caosu đang có giá hiện nay.

Giải pháp cuối cùng, theo đề án phê duyệt, nếu không có đất để hỗ trợ thì có thể giúp dân chuyển sang các dự án chăn nuôi hoặc đào tạo nghề. Tuy nhiên phương án này cũng... bế tắc. Tiêu chí nhà ở, sau nhiều năm tranh luận 7 triệu, 10 triệu hay 15 triệu, mẫu mã ra sao... cuối cùng, mới đây UBND tỉnh Đồng Nai đã thống nhất mức hỗ trợ là 20 triệu đồng/1 căn nhà và yêu cầu địa phương thống nhất mẫu nhà ở để dứt điểm xong trong năm nay.
 
Tuy nhiên chủ trương là thế còn việc cân đối ngân sách để thực hiện lại là vấn đề khác. Hàng ngàn hộ dân nghèo - đối tượng được thụ hưởng CT 134 - ở Đồng Nai hiện rất mỏi mệt vì chờ đợi.