Báo laodong điện tử tin tức thời sự cập nhật liên tục

Chưa được ủng hộ?
Hơn mười bản tham luận của các hoạ sĩ, nhà phê bình cả già lẫn trẻ được phát cho những người có mặt tại hội thảo đã chứng tỏ vấn đề mỹ thuật trẻ được nhiều người quan tâm ở mức đặc biệt.

Tuy nhiên, một số tham luận quá dài và quá cũ về quan niệm, giải thích rất lơ mơ về một số khái niệm hết sức đơn giản. Có tác giả còn đọc nguyên văn cả một bài phỏng vấn trên báo từ năm 2004, ông cho rằng nó vẫn còn nguyên giá trị! Những loại hình nghệ thuật "cũ người mới ta" đã có tên gọi cụ thể như Installation (sắp đặt), Performance (trình diễn), Video art... cũng vẫn có người muốn gọi chung là nghệ thuật đương đại(?).

Nhận thức của chính những người làm nghề lớn tuổi còn rất nhiều vấn đề phải thảo luận và việc họ dành cho hoạ sĩ trẻ những nhận xét sai lầm là điều khó tránh khỏi. Hoạ sĩ Trương Bé đã có một phát biểu hết sức khó hiểu: "Người khác làm nghệ thuật sắp đặt, trình diễn, tôi ủng hộ. Riêng con tôi là hoạ sĩ Trương Thiện, tôi cấm!".

Hoạ sĩ trẻ ở bất kỳ đâu luôn là lực lượng chủ lực của một nền mỹ thuật. Tất cả những tìm tòi, khám phá, sáng tạo xưa nay hầu hết đều được các hoạ sĩ phát hiện ra ở lứa tuổi U40. Hoạ sĩ trẻ ta cũng không nằm ngoài quy luật ấy.

Kể từ "Đổi mới" cho đến nay đã có ít nhất ba thế hệ hoạ sĩ trẻ bằng những sáng tác của mình đã tạo nên diện mạo của nền mỹ thuật nước nhà đa dạng, phong phú hơn rất nhiều cái thời cả nước vẽ theo một phương pháp duy nhất, "hiện thực xã hội chủ nghĩa". Hoạ sĩ trẻ đã gần như thoát hẳn cái cảnh phải vẽ để làm vừa lòng ai đó từ lâu rồi, và điều đáng mừng là đã có những tác giả, tác phẩm chứng tỏ được bản lĩnh độc lập, tiên phong của mình.

Điều tưởng như đơn giản nhất của nghệ thuật là biểu hiện được cá tính nghệ sĩ trong tác phẩm nay đã có đất để tha hồ bay nhảy. Tuy nhiên, trong một chừng mực nào đó, các nhà quản lý đã không theo kịp với đà phát triển này.

Hoạ sĩ Vi Kiến Thành - Phó Vụ trưởng Vụ Mỹ thuật & Nhiếp ảnh - cho biết nhiều triển lãm performance làm ông rất băn khoăn khi cấp phép cho tác giả bởi không biết mình có làm thay phần việc của Cục Nghệ thuật biểu diễn hay không.

Theo thiển nghĩ của chúng tôi, nên chăng có thể bãi bỏ việc cấp phép cho triển lãm? Chúng ta đã có hẳn một hệ thống pháp luật chặt chẽ, nghệ sĩ hơn ai hết phải hiểu điều đó như một phần rất quan trọng của kiến thức hành nghề. Làm sai, phải tự chịu trách nhiệm chứ không thể để cho một cơ quan nào đó phải gánh vác hậu quả.

Những loại hình nghệ thuật mà các nghệ sĩ trẻ hôm nay rất quan tâm là những loại hình tạm gọi là đa phương tiện. Nó đòi hỏi chúng ta phải học tập rất nhiều từ nơi khác kể cả kỹ năng lẫn tri thức. Rất tiếc, dường như sự háo hức bột phát đã làm nhiều nghệ sĩ trẻ không quan tâm đầy đủ đến vấn đề này.

Hoạ sĩ Đào Minh Tri kể câu chuyện về trại sáng tác mới nhất ở TPHCM. Tác giả trẻ diễn giải về tác phẩm của mình như sau: Một cô bé nhận ra rằng trong tấm ảnh chụp toàn bộ gia đình lại không thấy có mình. Có thể cô là đứa con đã có lúc không được thừa nhận ở đây? Cô muốn mình phải được có mặt trong tấm ảnh ấy. Kể lể thì hay nhưng đến phần thể hiện bằng cách cho chiếu lên tường bức ảnh phóng to, tác giả tự đứng vào giữa làm những động tác nửa như khâu, nửa như cào đã làm người xem thất vọng về kỹ năng trình diễn. Khâu vá bằng tay không phải là thế mạnh của các nghệ sĩ trẻ!

Hoạ sĩ trẻ Nguyễn Doãn Sơn qua một bộ phim hoạt hình chiếu trên TV lại cho rằng mình đã hiểu về sự mất mát nào đó sân chơi mỹ thuật vào tay truyền hình và cần phải xông ra "cướp" lại! Rất mong hoạ sĩ trẻ chỉ có một người hiểu như vậy để tránh những xích mích không cần thiết giữa mỹ thuật và truyền hình

Đã có nhiều điều kiện
Với một thực trạng đáng mừng về nhiệt tâm của các nghệ sĩ trẻ hôm nay, chúng ta có quyền mơ ước về một triển vọng đẹp đẽ cho nghệ thuật nước nhà. Hoạ sĩ trẻ ngày nay đã có điều kiện cập nhật với thế giới bên ngoài bằng rất nhiều phương tiện mà các thế hệ hoạ sĩ trẻ trước đây đã không có.

Tuy nhiên, đó cũng là một thách thức lớn lao bởi sự tự tin trong sáng tạo có thể bị đe doạ. Cần phải có một khối lượng kiến thức và tay nghề vượt trội mới có thể sáng tạo ra những tác phẩm mang dấu ấn độc đáo của riêng mình.

Triển vọng đáng mừng thứ hai là Nhà nước đã bắt đầu có những đánh giá đúng về những loại hình nghệ thuật mới như một tất yếu của nghệ thuật toàn thế giới. Không những thế, Bộ VHTT còn có quyết định táo bạo cấp kinh phí cho những festival nghệ thuật đa phương tiện. Đó là một việc làm thiết thực bởi phần lớn các loại hình nghệ thuật gọi là "mới" này đều được sáng tạo với phương châm phi lợi nhuận.