Báo laodong điện tử tin tức thời sự cập nhật liên tục

>> "Vạm vỡ" như trẻ béo phì

TS Mai cho biết:

Trẻ tiểu học béo phì nhiều nhất

- Từ lứa tuổi tiểu học trở đi, cơ thể chỉ cần ẳ năng lượng từ chất béo. Trong khi đó, từ  0-3 tuổi, nhu cầu về chất béo của trẻ chiếm tới 50% trong khẩu phần. Do chưa nắm được sự thay đổi này nên các bà mẹ vẫn tiếp tục cho con sau 3 tuổi ăn nhiều lipid, hậu quả là đến lứa tuổi tiểu học, các cháu bắt đầu xuất hiện thừa cân. Để hạn chế mỡ trong thức ăn, nên chọn các loại thịt trắng (thịt gia cầm) bởi phần mỡ và nạc được tách riêng.
 
Hạn chế thịt đỏ ở mức 1-1,2 lạng/ngày. Nhiều bà mẹ chọn bánh mặn hoặc bim bim cho con ăn bữa phụ với tin tưởng trong các sản phẩm này không có đường. Tuy nhiên lại chứa nhiều muối, dễ gây tăng huyết áp và nguy cơ ung thư dạ dày. Bim bim là thực phẩm giàu năng lượng bởi trong thành phần chính là  mỡ, bột, muối, mỗi gói bim bim bằng 1 bát cơm. Theo thống kê của Viện Dinh dưỡng, trong vòng 20 năm qua, nhu cầu tiêu thụ chất béo của người VN, trong đó có trẻ em đã tăng lên 11 lần.

Ăn gì vừa tốt, vừa kinh tế?

Biểu hiện đau lưng ở lứa tuổi học đường ra sao, thưa bà?

- Thiếu canxi cũng là "bệnh" khá nặng trong học đường. Mỗi ngày nên có bữa sữa cho trẻ để đáp ứng nhu cầu canxi. Nhu cầu canxi của trẻ khoảng 100mg/ngày. Ngay cả canh cua, khi đã giã, gạn lọc nước hoặc tôm đã bóc vỏ, lượng canxi còn lại không đáng kể. Chế biến được cá theo kiểu giã xay cho trẻ ăn cả xương và thịt cá là lý tưởng nhất.

Cố gắng có 3 bữa cá/tuần. Trong khi đó, các bà mẹ ở VN có xu hướng tăng thịt đỏ, giảm cá. Thông thường, trẻ thích ăn thịt hơn, còn bà mẹ cũng ngại con hóc xương cá nên dần hình thành thói quen ghét ăn cá ở trẻ. Trong khi đó, ngoài cung cấp canxi, trong cá còn có các axit béo không no chứa Omega 3, tăng cường trí thông minh cho trẻ.

Những loại thực phẩm nào có giá thành không quá cao mà phù hợp với trẻ?

- Món đầu bảng vừa tốt, vừa hợp túi tiền chính là đậu phụ. Đây là nguồn cung cấp đạm thực vật, dễ tiêu hoá. Trẻ em gái trên 5 tuổi nên thường xuyên ăn đậu để dự phòng ung thư vú và ung thư cổ tử cung. Người lớn cũng nên ăn, dù hiệu quả dự phòng không cao bằng khi ăn từ khi nhỏ tuổi.

Xu hướng hiện nay, trẻ em và người lớn đều ăn ít gạo đi, thay đổi bằng bánh mì, hoặc mì ăn liền. Tuy nhiên, đây là những thực phẩm có nồng độ năng lượng cao, nhưng lại nghèo chất dinh dưỡng. Vì thế, khi ăn nhiều cũng nhanh tăng cân. Thay vào đó, nên ăn bánh mì đen, ngũ cốc nguyên hạt.

Vì sao người lớn nên hạn chế cholesterol, trong khi đó trẻ em lại cần? Nên cung cấp qua thức ăn nào?

- Trẻ cần cholesterol để cho sự phát triển của não. Ngoài ngoài thịt, cá, sữa cần cho ăn thêm trứng, tối đa là 5 quả/tuần. Các cháu đã béo chỉ nên ăn 3-4 quả/tuần. Không nên cho ăn tim, cật xào, óc chần.

Một loại thức ăn không thể thiếu trong bữa ăn của trẻ là rau xanh. Hiện nay trung bình mỗi người VN đang ăn khoảng 200gr rau/ngày. Mức phấn đấu của ta là 300gr, để cung cấp đủ chất xơ, đây cũng là một phương thức giảm béo.

Hai gánh nặng đồng hành: Béo phì và còi cọc

- Trong 5 năm đầu đời, sức khoẻ, thể trạng của trẻ em VN không có sự khác biệt với trẻ em ở Châu Mỹ và Châu Âu. Nhưng sau 5 tuổi, sự phát triển của con người thoát ra khỏi tiềm năng gen. Năm 1945, tầm vóc người VN tương đương Nhật Bản. Nhưng đến nay sau 50 năm, chiều cao trung bình của người Nhật đã hơn VN 10cm.

Tuy tỉ lệ suy dinh dưỡng ở thể nhẹ cân đã giảm từ 51% năm 1985 xuống dưới 20% hiện nay, nhưng vẫn còn khoảng 30% trẻ suy dinh dưỡng, thấp còi. Nếu như tỉ lệ thừa cân ở trẻ hiện nay là 10% thì thiếu dinh dưỡng còn khoảng 9,3%.

Gánh nặng thừa đã bắt đầu lớn hơn gánh nặng thiếu cân. Lứa tuổi tiểu học là giai đoạn cuối có thể thúc đẩy sự tăng chiều cao, hoàn thiện sự cốt hoá của xương. Do đó, tất cả các thành phần dinh dưỡng từ chất đạm, béo, đường và vitamin nếu sự điều chỉnh hợp lý trong cơ thể trẻ, sẽ tạo cho trẻ một vóc dáng cân đối và khoẻ mạnh. 

Xin cảm ơn bà!