Báo laodong điện tử tin tức thời sự cập nhật liên tục

Và, muốn cất tiếng khóc cho sự hoang tàn của miền rừng đang là vườn quốc gia, là vườn di sản ASEAN với hệ động thực vật đa dạng ở tầm quốc tế, là “nóc nhà” của toàn cõi Đông Dương này. Báu vật rừng của VN kia, trong suốt 8 ngày “biển lửa” từ 8 đến 15.2.2010, đã bị cháy 3.000ha, hay 1.700ha, hay là 700ha? - về các số liệu biết “nhảy múa” này, cơ quan hữu trách còn đang tranh luận.

Con số nhảy múa

Ông Phạm Văn Cường, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai cho PV Lao Động biết đại ý: Vụ cháy vừa rồi, thật ra chỉ cháy 700ha, con số trước đây lãnh đạo tỉnh nói rằng cháy gần 3.000ha chỉ là ước đoán; ý là “nếu không dập lửa kịp thì sẽ cháy đến mức ấy...”. Báo cáo chính thức của cơ quan hữu trách tỉnh Lào Cai cho biết: Trong khoảng 700ha bị cháy, “chủ yếu đất trống có cây mọc rải rác, cây trúc lùn trên núi đá, một phần nhỏ rừng tái sinh, rừng nghèo kiệt, rừng già bị ảnh hưởng cháy một phần rất nhỏ”.

Nhưng cũng trong cuộc họp xuất hiện bản báo cáo (bản báo cáo trước đó, con số lại là 1.700ha), ông Hạnh, Giám đốc Sở NNPTNT Lào Cai lại lên tiếng... không tin tưởng vào con số quá tròn trịa và “không đúng thực tế” mà “lãnh đạo Vườn Quốc gia Hoàng Liên đưa ra”. Ông Hạnh từng trả lời trên báo, diện tích rừng bị cháy lên tới quãng 2.500 – 3.000ha.

Ngày hôm qua, 2.3, đi rã rời trong các cánh rừng vừa bị cháy của Vườn quốc gia Hoàng Liên (rộng 28.497ha), than gỗ, tàn tro nhuộm chúng tôi đen thui như bị... nướng, nắng chang chang. Không một bóng cây xanh. PV Lao Động đã chứng kiến những đám cháy vẫn âm ỉ, vẫn gặp những đám đốt nương đỏ rực. Rừng bị cháy là quá dễ hiểu.
 
Như cả chục nghìn lượt người khác, anh Trần Quốc Nam, Phó hạt trưởng Hạt kiểm lâm Vườn quốc gia Hoàng Liên, cũng đón Tết Nguyên đán Canh Dần 2010 trọn vẹn ở trong rừng với độ cao 1.700m (so với mực nước biển) đổ lên của vườn. Anh Nam cho biết: “Lửa bốc cao tận đỉnh trời. Chúng tôi dựng đường băng cản lửa rộng tới 50m (gấp 3 - 4 lần thông thường), thế mà gió vẫn đẩy các tán rừng đỏ lửa bay vèo vèo vượt qua. Cứ thế rừng cháy lan mãi ra. Các máy bay trực thăng của Trung tâm Quốc gia tìm kiếm cứu nạn bay lên quan sát, do thám rồi cũng phải... chào thua”.
 
Nhiều người đã thoát chết trong gang tấc, khi lửa đỏ như cột sóng thần trùm đến. Cả vạn người đi chống cháy rừng, nhiều nghìn cái bánh chưng phục vụ hậu cần, cả ôtô chuyên dụng, trực thăng cứu hộ, bình cứu hoả, bàn dập chữa cháy..., bao nhiêu thiết bị tối tân, cũng bó tay trước “bà hoả”. Đêm trên khu vực đỉnh đèo Ô Quy Hồ, lửa cháy rừng sáng như ban ngày. Lửa cháy đến cả vùng lõi Vườn Di sản ASEAN, ở độ cao mây mù 2.400m...

Rừng không cháy mới lạ

Ngày 2.3, tại các cánh rừng sâu Séo Mý Tỷ, khói lửa vẫn âm ỉ.  Ảnh: Đỗ Doãn Hoàng

Bảy trăm hay là hàng nghìn hécta rừng của Vườn quốc gia Hoàng Liên đã bị thiêu rụi, cứ để hạ hồi phân giải. Có một sự thật, là đám cháy xứng đáng đi vào kỷ lục: Nó thiêu chết diện tích rừng lớn chưa từng có trong hệ thống vườn quốc gia của Việt Nam! Cháy lại diễn ra trọn vẹn từ 25 đến mùng 2 Tết Nguyên đán. Những cây gỗ chết cháy to lớn dăm bảy vòng tay người ôm, tang thương đến mức... trần gian có một.
 
Rừng ấy vừa bị thiêu rụi hay bị xẻ thịt, bị cháy xém từ lâu, trận “hoả công” kinh hoàng vừa qua chỉ thêm một lần biến núi gỗ kia thành tro than? Dù bởi lý do nào và ở thời điểm nào, thì rừng cũng đã bị đốn hạ. Trong khu vực quản lý hiện nay của Vườn quốc gia Hoàng Liên, có quá nhiều cây cổ thụ bị ngã đổ, cháy đen, với những súc pơ-mu lớn đến mức, kiểm lâm nhìn thấy còn... xuýt xoa.

Cây pơ-mu như một bảo tàng sinh thái, như nhân chứng bao dung của mấy trăm năm đại ngàn Hoàng Liên Sơn – cái xương sống của toàn miền Bắc Việt Nam, nó đã bị đốn hạ, bị xẻ thành bắp, rồi bị thiêu thành tro bụi.

Ngày 1.3, PV Lao Động vào đến thôn Ma Quái Hồ, xã Bản Hồ. Cột khói bốc lên trong rừng, cao hàng trăm mét. Vậy là ngọn lửa của trận cháy rừng lịch sử kia vẫn chưa hề bị dập tắt trọn vẹn sau hàng chục ngày hoành hành? Chỉ riêng một đám cháy dọc dải rừng từ Séo Mý Tỷ, sang Dền Thàng, Tả Trung Hồ rồi Ma Quái Hồ, nếu tạm tin vào số liệu mà lãnh đạo Vườn quốc gia Hoàng Liên công nhận (“rừng của chúng tôi đã bị thiêu thành tro”) đã gần: 500ha.

Ngày 2.3, tại các cánh rừng sâu Séo Mý Tỷ, khói lửa vẫn âm ỉ, đỏ lòm, khi PV Lao Động và một kiểm lâm viên của vườn lạc giữa các bãi chiến trường mênh mông, ngờm ngợp toàn thân gỗ khổng lồ, cháy đen, nằm như các quái thú giữa rừng đen nhẻm (có thể, gồm cả gỗ bị chặt hạ, bị đốt từ trước kia nữa). Chiến địa gỗ cháy đó là lời tố cáo đanh thép với nạn thảm sát các cánh rừng pơ-mu báu vật thuộc dãy Hoàng Liên Sơn. Khói um tùm, dùng dao gẩy nhẹ, gió thổi và ngọn lửa táp lên. Bên dưới là lớp mùn dày, các thân gỗ khô ron trong nắng có thể bén lửa bất cứ lúc nào.

Có ít nhất 350 hộ đang trồng thảo quả trong Vườn quốc gia Hoàng Liên. Trong các khoảnh rừng tương đối già còn sống sót hiện nay ở Séo Mý Tỷ, PV Lao Động tận mắt thấy “bằng chứng” về việc người dân đã đốt lửa, họ đẵn gỗ dựng cổng trâu, làm nương bát ngát trong rừng đặc dụng. Với những kẽ hở quản lý đó, lại thêm gió quần quật, nắng và gió Lào thổi đến mức vo lá rừng thành củi vụn thế kia, rừng không cháy mới là chuyện lạ!
 
(Phóng viên Báo Lao Động đang có mặt tại Vườn quốc gia Hoàng Liên tiếp tục tường trình về vụ cháy rừng trong những số báo tới).

>> Cháy Vườn quốc gia Hoàng Liên: Vẫn chưa xác định được nguyên nhân
>> Đã có mưa diện rộng, chấm dứt nguy cơ cháy rừng tại Lào Cai
>> Các đám cháy tại rừng Hoàng Liên đã được dập tắt