Báo laodong điện tử tin tức thời sự cập nhật liên tục

Bộ Công Thương khẳng định chính sách tăng giá điện là theo hướng ưu tiên cho sản xuất, tỉ lệ tăng giá điện đối với sản xuất thấp hơn tỉ lệ tăng giá điện bình quân. Thủ tướng Chính phủ cho phép tăng giá điện bình quân lên mức 8,92%, trong khi đó Bộ Công Thương cho tăng đối với điện SX giá là  6,25 - 7% (tuỳ theo cấp điện áp, giờ cao điểm, giờ bình thường, giờ thấp điểm).

Mới nghe có vẻ có lý, tuy nhiên số giờ cao điểm tăng từ 4 giờ/ngày - 5 giờ/ngày và quy định giờ cao điểm sáng 9h30 - 11h30 đã làm giá điện tăng thật sự từ 12,6% - 33,4%. Chứng minh:

Giả sử DN làm giờ hành chính 7h30 - 11h30 và 13h - 17h (hầu hết các Cty cơ khí) sử dụng điện với công suất trung bình 100kW (sử dụng điện áp 8,6kV), trước đây trả tiền điện là 800kWh/ngày x 860đ/kWh = 688.000đ.
Nay phải trả 600kWh x 920đ/kWh + 200kWh x 1.830đ/kWh = 918.000đ.
Tỉ lệ tăng giá điện là: (918.000 - 688.000)/688.000 = 0,334 = 33,4%.

Giả sử DN có bộ phận làm 3 ca với công suất sử dụng điện là 50kW (khá phổ biến là DN sản xuất ca 2 và ca 3 sử dụng công suất điện bằng 50% so với giờ hành chính).

Tiền điện trước đây trả: Ca 2 là (50kWh x 4) x 860đ/kWh + (50kWh x 4) x 1.715đ/kWh = 515.000đ; ca 3 là (50kWh x 6) x 480đ/kWh +(50kWh x 2) x 860đ/kWh = 230.000đ. Tiền điện trả theo quy định mới: Ca 2 là (50kWh x 5) x 920đ/kWh + (50kWh x 3) x 1.830đ/kWh = 504.500đ; ca 3 là (50kWh x 6) x 510đ/kWh +(50kWh x 2) x 920đ/kWh = 245.000đ.

Tổng tiền điện trước đây trả là 688.000đ + 515.000đ + 230.000đ = 1.433.000đ. Tổng tiền điện hiện trả là 918.000đ + 504.500đ + 245.000đ = 1.667.500đ. Tỉ lệ tăng giá điện là: (1.667.500 - 1.433.000)/1.433.000 = 0,1636 = 16,36%.

Giả sử DN có bộ phận làm 3 ca với công suất sử dụng điện là 80kW (không có DN nào sản xuất ca 2 và ca 3 sử dụng công suất bằng giờ hành chính, thông thường chỉ tối đa khoảng 80% công suất điện).

Tiền điện trước đây trả cho ca 2 là (80kWh x 4) x 860đ/kWh +(80kWh x 4) x 1.715đ/kWh = 824.000đ; trả cho ca 3 là (80kWh x 6) x 480đ/kWh +(80kWh x 2) x 860đ/kWh = 368.000đ. Tiền điện trả theo quy định mới cho ca 2 là (80kWh x 5) x 920đ/kWh + (80kWh x 3) x 1.830đ/kWh = 807.200đ; trả cho ca 3 là (80kWh x 6) x 510đ/kWh + (80kWh x 2) x 920đ/kWh = 392.000đ.

Tổng tiền điện trước đây trả là 688.000đ + 824.000đ + 368.000đ = 1.880.000đ. Tổng tiền điện hiện trả là 918.000đ + 807.200đ + 392.000đ = 2.117.200đ.

Tỉ lệ tăng giá điện là: (2.117.200 - 1.880.000) / 1.880.000 = 0,126 = 12,6%.

Như vậy là không đúng với tinh thần của Thủ tướng Chính phủ khi ban hành Quyết định số 21/2009/QĐ-TTg, ngày 12.2.2009 (điều 2 khoản b).

(b) Tỉ lệ tăng giá điện cho sản xuất giữ ở mức thấp hơn tỉ lệ tăng giá điện bình quân; tỉ lệ tăng giá điện sinh hoạt giữ ở mức cao hơn tỉ lệ tăng giá điện bình quân để từng bước xoá bỏ bù chéo từ điện sản xuất cho điện sinh hoạt, thực hiện chính sách hỗ trợ giá điện cho hộ thu nhập thấp, hộ nghèo đúng đối tượng (mức bình quân tăng 8,92%). Như vậy, thông tư 05 có hợp pháp không?

Bộ Công Thương tính toán "đối với các DN sản xuất 2 ca và 3 ca, chi phí tiền điện tăng thêm sẽ vào khoảng 1 - 4,6% (tính cho chi phí tiền điện trong giá thành sản phẩm chiếm từ 10 - 20%) thì chi phí tiền điện do áp dụng giá điện giờ cao điểm buổi sáng sẽ làm tăng giá thành sản phẩm thêm tương ứng từ 0,1 - 0,2% đến khoảng 0,45 - 0,9%. DN sản xuất chỉ 1 ca mở rộng (từ 7 - 17h), chi phí tiền điện sẽ tăng cao nhất, khoảng 18% và do đó làm tăng giá thành sản phẩm thêm từ 1,8 - 3,6%.

Mức độ tăng thêm của các DN sản xuất 2 - 3 ca không lớn, nhưng các DN sản xuất 1 ca thì chịu sự điều chỉnh lớn hơn, nhưng đây thường là các cơ sở sản xuất quy mô nhỏ, tỉ lệ chi phí tiền điện trong tổng giá thành sản xuất thấp, nên tỉ lệ tăng giá thành sản phẩm do ảnh hưởng áp dụng giá cao điểm sẽ ở mức độ thấp".

Chúng tôi thấy không đúng vì như đã chứng minh ở trên và không thể nói các DN sản xuất 1 ca là DN nhỏ. Mặt khác, quy mô SX nhỏ không làm giảm tỉ lệ chi phí tiền điện.

Theo chúng tôi, giờ cao điểm như lâu nay (từ 18h00 - 22h00) thì có lý, nhưng như hiện nay sẽ là tổn thất cho xã hội vì nếu để tiết kiệm tiền điện sẽ tổn thất tiền của xã hội (chờ việc, giảm năng suất, giảm chất lượng.., giảm tính cạnh tranh, giảm sức khỏe...). Nếu có 2 khoảng giờ cao điểm thì khoảng giữa phải đủ cho 1 ca sản xuất (8 giờ).

Bộ Công Thương nói sẽ xem xét lại sau tháng ba. Trong tháng đầu (tháng ba) vẫn có rất nhiều DN chưa biết gì hoặc chưa cài đặt lại đồng hồ 3 giá hoặc có cài đặt vào giữa tháng đến cuối tháng nên chưa thấy được chênh lệch tiền điện đầy đủ, nên không thể căn cứ vào đó để đánh giá. Thật ra tính toán như trên là đã quá rõ để đánh giá rồi.

Chúng tôi nghĩ rằng, chẳng thà điện lực tăng giá điện bình quân bằng 8,92% và giữ nguyên giờ cao điểm như cũ vẫn tốt hơn cho DN.

Không ai chuyển sang làm đêm vì giờ cao điểm buổi sáng cả, vì: Các DN sử dụng điện nhiều như sản xuất thép, các trạm bơm... sử dụng công suất điện lớn, ít công nhân thì đã chuyển sang làm sản xuất đêm lâu nay rồi. Và các DN cần tận dụng năng lực máy, thiết bị... nên tổ chức làm 2 ca hoặc 3 ca và đã thực hiện lâu nay rồi.

Có thể các DN không tuân thủ Luật Lao động (không trả lương công nhân vào giờ nghỉ giữa chừng, không trả lương hệ số 1.3 cho công nhân làm đêm) thì có thể né giờ cao điểm buổi sáng. Điều này thật sự tệ hại cho người lao động. Bộ Công Thương có muốn điều này không?

Qua các phân tích trên, chúng tôi thấy rằng mục đích lãnh đạo Bộ Công Thương muốn việc quy định giờ cao điểm là để "DN điều chỉnh hợp lý thời gian sản xuất" là không hợp lý. Nếu bộ áp đặt thì DN phải trả tiền điện giá cao chứ không thể chuyển sang làm đêm. Và có thể DN sẽ kiện Bộ Công Thương vì vi phạm quyết định của Thủ tướng Chính phủ.

Chúng tôi đề nghị Bộ Công Thương xem xét bỏ giờ cao điểm buổi sáng, thực hiện đúng tinh thần Quyết định số 21/2009/QĐ-TTg, ngày 12.2.2009 là tỉ lệ tăng giá điện cho sản xuất giữ ở mức thấp hơn tỉ lệ tăng giá điện bình quân (giá điện tăng theo mức bình quân là 8,92%).