Báo laodong điện tử tin tức thời sự cập nhật liên tục

Chính vì thế, người tiêu dùng (NTD) mới chỉ có thể... hài lòng một nửa từ chính sách này.

Kích cầu hiệu quả

Bộ Tài chính, VAMA, các DN nhập khẩu ôtô và NTD đều đã cảm thấy khá hài lòng với hiệu quả của chính sách kích cầu ôtô. Trên thực tế, chỉ một thời gian ngắn sau khủng hoảng, cả VAMA và các DN ôtô nhập khẩu đã "bội thu" với lượng xe tiêu thụ rất mạnh. Theo số liệu chưa đầy đủ thì đến nay, lượng xe ôtô nhập khẩu đã đạt khoảng 50.000 xe. Mặc dù đây là con số không tăng so với năm 2008, song các DN nhập khẩu xe nhận định trong bối cảnh thuế nhập khẩu tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt tăng thì số lượng này đã là một thành công lớn từ chính sách kích cầu.

Đối với các DN lắp ráp xe trong nước, nếu như những tháng đầu năm 2009, thị trường xe ế ẩm đã khiến các DN "kêu gào" thảm thiết. Thậm chí, VAMA còn nhiều lần phản ứng mạnh mẽ về việc tăng thuế tiêu thụ đặc biệt... Thế nhưng chỉ sau đó không lâu, với chính sách giảm 50% thuế VAT và 50% phí trước bạ, lượng bán xe của VAMA tăng mạnh.

Theo số liệu chưa đầy đủ thì đến nay, số xe bán ra của VAMA ước đạt khoảng 90.000 xe. Thậm chí từ lâu, các DN thuộc VAMA đã bị "cháy hàng", có DN còn không nhận hợp đồng bán xe đến hết năm 2009 - mặc dù đây mới là thời điểm thị trường xe ôtô sôi động.

Theo đại diện Bộ Tài chính, sự "phát đạt" của các DN lắp ráp và nhập khẩu ôtô đã cho thấy rõ ràng chính sách kích cầu đã phát huy hiệu quả. Tuy nhiên, để chính sách này đi vào cuộc sống thì Nhà nước đã thực hiện chính sách hỗ trợ khá mạnh mẽ cả về cơ chế và tài chính.

Cụ thể tính đến hết tháng 8.2009, số tiền giảm VAT, giảm phí trước bạ ôtô đã khiến ngân sách nhà nước giảm thu khoảng 15.000 tỉ đồng. Theo các chuyên gia, sự giảm thu này cũng chính là khoản tiền mà NTD xe ôtô được hưởng lợi. Bên cạnh đó, chính sách này đã tác động tích cực đến thị trường, đến ngành công nghiệp lắp ráp và mang lại lợi ích đáng kể cho các DN.

Những rào cản và mâu thuẫn

Dù chính sách kích cầu đã phát huy hiệu quả và mang lại lợi ích rõ ràng, song trong quá trình thực hiện đã phát sinh những rào cản, thậm chí là cả những mâu thuẫn không đáng có.

Đối với Bộ Tài chính và Bộ Công Thương, dù là 2 cơ quan trực tiếp quản lý và làm chính sách thuế - giá đối với mặt hàng ôtô nhưng không phải lúc nào cũng đồng thuận. Cùng với tác động của VAMA, Bộ Công Thương cũng từng đưa ra ý tưởng tăng thuế nhập khẩu xe ôtô để "hạn chế nhập siêu". Thậm chí, cơ quan này còn đề xuất dừng chính sách kích cầu bằng cách giảm 50% VAT và trước bạ. Ngay cho đến hiện nay, 2 bộ này cũng vẫn thiếu đồng thuận trong việc "ưu đãi dòng xe chiến lược".

Quan điểm của Bộ Tài chính là thời gian qua, dòng xe 6 - 9 chỗ dù là xe "gia đình", nhưng thực chất vẫn chỉ là cá nhân sử dụng. Vì thế, Bộ Tài chính không thực hiện ưu đãi thuế đối với dòng xe này. Trong khi đó, Bộ Công Thương vẫn tiếp tục kiến nghị chọn dòng xe này là dòng xe chiến lược và sẽ được hưởng mức thuế tiêu thụ đặc biệt thấp hơn so với các dòng xe khác.

Chưa hết, cho đến nay, NTD và các DN nhập khẩu xe chắc hẳn vẫn "ấm ức" với VAMA khi mà đơn vị này đã có những tác động đến vấn đề giá xe nhập khẩu và xe trong nước. Cụ thể với xe nhập khẩu, bằng những "cú hích" của mình, VAMA đã khiến các cơ quan quản lý thắt chặt và áp giá nhập khẩu cao hơn khi tính thuế. Gần đây nhất từ khoảng giữa tháng 10.2009, giá xe nhập khẩu đã tăng khá mạnh đối với nhiều dòng xe. Đối với xe trong nước, việc VAMA cung không đủ cầu cộng với giá xe nhập khẩu tăng đã khiến cho thị trường chịu tác động xấu. Thực tế là nếu khách hàng nào muốn có xe, đương nhiên sẽ bị đại lý ép với số tiền "vênh" lên đến vài ngàn USD.

Bên cạnh đó, cũng cần nói đến sự "làm mình làm mẩy" của VAMA khi đưa ra "yêu sách" đòi giảm thuế tiêu thụ đặc biệt cho dòng xe 6 - 9 chỗ. Gần đây nhất, VAMA lại tiếp tục đề nghị kéo dài thời hạn ưu đãi thuế VAT và phí trước bạ...

Ông Nguyễn Hoàng Dung - GĐ một DN nhập khẩu xe ôtô - cho biết: Rõ ràng những rào cản và mâu thuẫn trên đã tác động xấu đến thị trường. Trong bất kỳ hoàn cảnh nào dù tăng giá, tăng thuế, thậm chí sự khan hiếm hàng hoá hay chỉ là tin đồn... thì NTD vẫn là đối tượng chịu thiệt thòi. Việc bị đội giá tới vài ngàn USD như tình trạng hiện nay là một bằng chứng. Ông Dung cũng cảnh báo rằng tới đây, nếu lộ trình giảm thuế, tái áp dụng 100% VAT và trước bạ không được thực hiện đồng nhất và rõ ràng, rất có thể thị trường lại bị chao đảo và NTD lại bị "quay giá" khi sắm xe dịp tết.