Báo laodong điện tử tin tức thời sự cập nhật liên tục

Tuy nhiên, bối cảnh mới và những tác động mới có khiến lịch sử lặp lại?

Đằng sau những con số

Hai phiên giao dịch ngày 28 và 29.4, khối lượng khớp lệnh đã có dấu hiệu tăng đột biến với trung bình 9,22 triệu CK, tăng so với mức bình quân của tuần từ 21-28.4 khoảng 66,5%. Đây là mức tăng đáng chú ý sau khi biên độ dao động giá được điều chỉnh lên thêm 1% trên hai sàn. Tương ứng với đó, khối lượng bán ra trung bình giảm 27%, khối lượng mua vào tăng lên 91%.

Dòng vốn nước ngoài đều đặn chảy mạnh vào thị trường thời gian qua cũng là một căn cứ ra quyết định của nhóm NĐT "nội". Thống kê trong 20 phiên giao dịch của tháng 4 cho thấy, giao dịch mua của NĐTNN chiếm bình quân 25,9% tổng khối lượng giao dịch toàn thị trường, trong đó giao dịch bán ra chỉ chiếm 8,9%. Lượng giao dịch mua ròng (net buying) lên tới 28.037.160 CK, tương đương 1.685 tỉ đồng. Đây là tỉ trọng mua ròng lớn chưa từng có và có những phiên sức mua của NĐTNN chiếm tới 40-50% thị trường.

Tuy nhiên, cũng phải nhìn nhận một thực tế là không phải tất cả các giao dịch trên đều là hoạt động đầu tư mang tính ngắn hạn, thậm chí có cả giao dịch bình quân giá. Toàn bộ các giao dịch phát sinh từ tài khoản (được ký hiệu riêng) của NĐTNN đều được tính toán chung thành một con số. Đây là nguyên nhân khiến gần như trong mọi điều kiện thị trường, thống kê giao dịch của NĐTNN luôn có phát sinh mua.

Theo các báo cáo mới đây của nhiều tổ chức tư vấn nước ngoài, thị trường Việt Nam đang trong giai đoạn hấp dẫn nhưng là với các mục đích đầu tư trung và dài hạn.

Một điểm đáng chú ý nữa từ các giao dịch của NĐTNN là sự tập trung của nguồn vốn. Các giao dịch mua ròng lớn không dàn trải mà hướng đến những mã cụ thể. Điều đó có nghĩa là hoạt động mua được định hướng rõ ràng theo những phân tích cơ bản, nhất là trong bối cảnh nền kinh tế vẫn có nhiều rủi ro trong ngắn hạn. Những lĩnh vực được tập trung nhiều nhất vẫn là nhóm sản xuất có khả năng hưởng lợi từ lạm phát và giá cả tiêu dùng tăng hoặc ít chịu tác động nhất từ những biến động xấu của nền kinh tế.

Có còn quy luật hưng phấn sau kỳ nghỉ?

Không chỉ ở TTCKVN mà cả các TTCK các nước phát triển, tâm lý NĐT thường tỏ ra hưng phấn sau kỳ nghỉ kéo dài, còn gọi là "hiệu ứng ngày nghỉ". Tuy nhiên, nếu làm một phép so sánh nhỏ, thời kỳ phục hồi bất ngờ tháng 5.2007 và thời điểm hiện tại (tháng 5.2008) có những khác biệt nhất định.

Thứ nhất là các yếu tố cơ bản của nền kinh tế, mặc dù đã được cải thiện nhưng vẫn chưa khả quan. Thời điểm tháng 5.2007, nền kinh tế VN có tốc độ tăng trưởng rất tốt và không chịu những ảnh hưởng tiêu cực từ bối cảnh quốc tế. Yếu tố tác động lớn nhất và câu hỏi lớn nhất với thị trường vẫn là lạm phát và tình trạng căng thẳng tín dụng trong hệ thống NH. Những thông tin như mức lãi suất liên NH, tình trạng căng thẳng nguồn vốn cấp cho DN, lãi suất huy động tăng... đều có tác động tiêu cực đến thị trường.

Thứ hai là ẩn số nguồn cung. Năm 2008 đã có một bức tranh hoàn toàn khác về khối lượng cung trên thị trường khi đa số DN niêm yết tận dụng sự tăng trưởng của năm 2007 để phát hành thêm CP. Việc gia tăng nguồn vốn đặt trong bối cảnh nền kinh tế nói chung gặp khó khăn càng gây sức ép lên DN và ảnh hưởng tới các phân tích cơ bản như tốc độ tăng trưởng lợi nhuận, các hệ số sinh lời, hiệu quả sử dụng vốn...

Một góc độ nữa của nguồn cung có thể tác động trực tiếp đến thị trường là tình trạng đầu tư tài chính ồ ạt của DN niêm yết mà phần lớn là đầu tư vào CK ngắn hạn. Không phải DN nào cũng đạt đến mức độ chuyên nghiệp cần thiết trong việc quản lý nguồn vốn đầu tư này và chắc chắn sẽ chịu tác động không nhỏ khi thị trường suy giảm mạnh. Đồng thời, trong điều kiện huy động vốn và vay vốn khó khăn, sẽ có nhiều DN phải thực hiện thu về tiền mặt từ các khoản đầu tư ngắn hạn này để dành cho hoạt động sản xuất chính. Đây chính là ẩn số mới phát sinh trong năm 2008 cùng với mức cầm cố CK/giải chấp của hệ thống NH.

Thứ ba là dấu hỏi về sự bổ sung nguồn vốn mới (fresh money) vào TTCK. Năm 2007, TTCK là kênh đầu tư chủ đạo và thời thượng, thu hút nguồn lực nhàn rỗi đáng kể trong nền kinh tế. Năm 2008 TTCK lại mang một "vị đắng" và hàng chục ngàn tỉ đồng bị mắc kẹt tại các nỗ lực phục hồi bất thành. Không có những thống kê về lượng tiền mặt đang thường trực trong thị trường (sẵn có trong tài khoản) nhưng sức cầu khó có thể thắng cung nếu không được bổ sung lực lượng mới.

Câu trả lời cho câu hỏi khi nào thị trường sẽ hấp dẫn nguồn tiền mới lại quay lại với câu hỏi: Giá CK đã hấp dẫn chưa và bao giờ các yếu tố bất ổn của nền kinh tế được giải toả.

Theo báo cáo mới nhất của Chính phủ, kết quả tháng 4.2008 đã cho thấy các biện pháp kiềm chế lạm phát đã bước đầu có kết quả: Mức tăng giá tháng 4.2008 chỉ còn 2,2%, giảm 0,79% so với tháng 3.2008; công nghiệp tăng trưởng 16,4%; xuất khẩu đạt 5,1 tỉ USD, tăng 5,6%; vốn đầu tư nước ngoài 4 tháng đạt 7,6 tỉ USD, tăng 42,6% so với cùng kỳ và dự tính cả năm thu hút khoảng 22 tỉ USD, giải ngân hơn 10 tỉ USD.

Nếu như đợt tăng trưởng tháng 5.2007 là một sự hưng phấn quá đà, thì kỳ vọng tháng 5 sẽ là sự dao động ổn định để tích lũy.