Báo laodong điện tử tin tức thời sự cập nhật liên tục

1. Năm 1960, tại Sài Gòn, ông Nguyễn Lộc (người quê Thạch Thất, Hà Tây cũ) - võ sư sáng tổ môn phái Vovinam từ trần, võ sư Lê Sáng (quê gốc Thanh Hoá, sinh năm 1920, phố Châu Long, Hà Nội) nhận chức Chưởng môn. Tết Canh Dần 2010, võ sư Chưởng môn Lê Sáng tròn 90 tuổi, râu tóc bạc phơ, quắc thước, giọng nói tiếng cười vẫn sang sảng: “Tôi giờ tuổi thần tiên rồi, chỉ ngồi chứng kiến học trò mình múa võ”.

Căn nhà 31 Sư Vạn Hạnh, P.3, Q.10, TPHCM - tổ đường của Vovinam 42 năm nay, cụ Sáng sống một mình trên tầng tư cao nhất, tầng dưới là nơi luyện tập của các môn sinh. “Bí truyền của Vovinam là ở đòn gì, thưa cụ? Coi hai bộ phim "Dòng máu anh hùng", "Bẫy rồng", khán giả thích thú khi nhận ra trong đó có nhiều đòn thuộc Vovinam, nhất là đòn phi thân kẹp cổ đối phương do Ngô Thanh Vân thực hiện”.

Cụ Sáng cười: “Cái hay nhất của Vovinam là tính tổng hợp. Võ sư sáng tổ Nguyễn Lộc sáng tạo Vovinam trên cơ sở lấy võ, vật dân tộc làm nòng cốt, đồng thời nghiên cứu tinh hoa các phái võ khác để dung nạp, thái dụng, hóa giải, nhất là cải tiến nền tảng của mình theo nguyên lý cương - nhu phối triển.

Học võ không phải để đi đánh nhau. Vovinam học để tự vệ trước, khỏe sau. Phải đạt trình độ nhất định mới “chơi” được đòn phi thân kẹp cổ. Vừa vào trận, không dùng đòn này ngay được. Phải đá, đấm, đối phương loạng choạng mới bay lên kẹp cổ được. Người nước ngoài thân thể to lớn, học đòn này khó hơn người Việt. Văn, võ gì, thầy cũng như trò, muốn tấn tới thì luôn “văn ôn, võ luyện”.

Võ sư Nguyễn Văn Chiếu tập huấn Vovinam tại các nước trong năm 2009. Ảnh do võ sư Nguyễn Văn Chiếu cung cấp.

2. Năm 1940, lớp Vovinam đầu tiên khai giảng ở Hà Nội. Năm 1954, võ sư Nguyễn Lộc di cư vào Nam. 1955, Vovinam bắt đầu phát triển ở Sài Gòn. 1967, danh xưng Vovinam bổ sung thành Vovinam - Việt võ đạo để người luyện chú trọng tinh thần dân tộc. “Người thế nào thì có thể luyện được Vovinam, thưa cụ?” - chúng tôi hỏi cụ Lê Sáng. Cụ cười: “Ai học cũng được. Như tôi, nghề chính là thương gia đấy chứ”.

Ông Lê Quốc Ân - Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Dệt – May VN, Chủ tịch Liên đoàn Vovinam, ông Đặng Thành Tâm - Chủ tịch Tập đoàn Đầu tư Sài Gòn (nhà tài trợ chính cho hầu hết các hoạt động của VVN hiện nay) thì cho biết: “Triết lý của Vovinam có thể thấy trong kiểu thức chào: Tay phải đặt lên trái tim. Học võ, phát triển tố chất thăng bằng, chính xác, khéo léo, thời nào, ngành nào, người quốc gia nào cũng cần. Tinh thần thượng võ trong kinh doanh đó chính là Fair Business, không lường gạt, gian manh, cương nhu đúng lúc”.

“Nguyên lý chính của Vovinam là “Một phát triển thành ba” rất khoa học, logic, thực tế nên dễ học, tiếp thu”, võ sư Nguyễn Văn Chiếu - hồng đai thất đẳng, người có nhiều công lao khôi phục phong trào Vovinam ở TPHCM 30 năm qua, nói.

Người có công dựng cột mốc đầu tiên phát triển Vovinam - Việt võ đạo ra quốc tế là Giáo sư Hoàng Phan, vào năm 1973. Vovinam loang ra nước ngoài, đầu tiên chủ yếu theo con đường du học sinh, người VN ra nước ngoài sinh sống, ở Châu Âu như Pháp, Đức, Italia… Những năm gần đây, Vovinam lan khá nhanh qua Châu Phi, có tới 7 nước như Algeria, Burkina Faso, Senegal, Marocco... - ông Ân cho biết.

“Quảng bá, lan truyền Vovinam ra nước ngoài song song với việc củng cố, chấn hưng trong nước ở phần kỹ thuật. Mình phải hoàn chỉnh chính mình trước. Mấy mươi năm, đã có những cách tân về kỹ thuật phù hợp thời cuộc ở một số đòn thế mới, ví dụ, xưa thi đấu để lên đai, nay Vovinam trở thành một môn thi trong các cuộc thi thể thao. Đòn phi thân kẹp cổ xưa chỉ trong bài trình diễn, nay bắt buộc đưa vào nội dung thi đấu. Vovinam được truyền bá trên cơ sở nền tảng tinh tuý kỹ thuật của môn phái.
 
Học Vovinam ai cũng tận tụy, nhưng khả năng tiếp thu của môn sinh Châu Âu - nhất là người Pháp, nhanh hơn” - võ sư Nguyễn Văn Chiếu cho biết. Hai năm 2008-2009, ông Chiếu cùng một số môn đệ “liên miên” đi quảng bá, tập huấn ở các nước Á, Âu, nhất là 6 nước cử người tham dự thi đấu Vovinam tại AIG tổ chức tháng 11 vừa qua.

“Nếu giả dụ, truyền nhân của Vovinam là người nước ngoài?” - chúng tôi hỏi ông Chiếu. “Khó nói, nhưng mình phải nêu gương, mẫu mực trước. Chương trình huấn luyện công khai, chúng tôi không giấu nghề - võ sư Chiếu nói.

Những khoảnh khắc tự hào, hạnh phúc khi ra nước ngoài biểu diễn, như khi sang Nga, những năm 90 của thế kỷ trước, sau màn biểu diễn, người Nga bảo, bây giờ đã hiểu vì sao VN thắng Mỹ. Tôi đã chảy nước mắt khi đến một bán đảo xa xôi của Tây Ban Nha, tới nhà một môn sinh người Tây Ban Nha, bé con chủ nhà lấy ra bản đồ thế giới, chỉ tay chính xác vào dải đất hình chữ S, rồi khoanh tay chào lễ phép như một trẻ VN”.