Chính trị Sự kiện bình luận Email    In

Lối thoát mới cho EU

Thứ Bảy, 20.10.2007 | 08:24 (GMT + 7)

(LĐ) - Cùng với việc đạt được thoả thuận về "Hiệp ước cơ sở cho EU" tại Hội nghị cấp cao ở Lisbon (Bồ Đào Nha), EU đã phải chia tay - có thể chỉ tạm thời, nhưng cũng có thể mãi mãi - với tham vọng về một "Hiến pháp chung thống nhất cho EU" mà quá trình phê chuẩn đã bị ngừng trệ hơn 2 năm nay.

Bởi thế, những gì được các nhà lãnh đạo 27 nước thành viên EU nhất trí tại hội nghị cấp cao này - còn được gọi là "Hiệp ước Lisbon" - đã mở ra lối thoát mới cho EU khỏi tình trạng trì trệ lâu nay trong cuộc cải tổ thể chế này.

Yêu sách của Italia và Ba Lan cuối cùng cũng đã được đáp ứng, cho dù mức độ đáp ứng này xem ra hình thức hơn thực chất, nhằm giúp chính phủ hai nước giữ thể diện, đáp ứng nhu cầu nội bộ nhiều hơn là có lợi hơn nhiều đối với họ so với trước. Cả Thủ tướng Italia R. Prodi lẫn anh em nhà Kaczynski đang cầm quyền ở Ba Lan đều cần thông điệp từ hội nghị cấp cao này là "họ đã bảo vệ được lợi ích quốc gia" để tranh thủ cử tri trong cuộc bầu cử nghị viện tới ở Ba Lan và Italia.

Bởi thế, họ nêu yêu sách cao, nhưng rồi cũng nhân nhượng. Cả những thành viên khác của EU cũng chấp nhận nhượng bộ cho Italia và Ba Lan vì không ai muốn bị coi là trở ngại mới cho tiến trình này. Hơn nữa, việc tạo ra sự khai thông đột phá trong cải cách thể chế EU đã trở nên quá cấp thiết, bởi nếu không bộ máy của EU không thể hoạt động hiệu quả sau khi EU được mở rộng, việc phối hợp chính sách giữa các thành viên quá rườm rà, nguy cơ phân bè chia phái trong EU sẽ ngày càng lớn.

So với bản Hiến pháp chung đã từng được chính phủ các nước thành viên EU ký kết, nhưng chưa được phê chuẩn đầy đủ nên chưa có hiệu lực thì "Hiệp ước Lisbon" được thu gọn, gần như chỉ còn bao hàm những quy định cần thiết để vận hành EU như quyết định theo đa số nào, tỉ trọng tiếng nói của từng thành viên, tinh giản thành phần của Uỷ ban EU, gia hạn thời hạn nhiệm kỳ Chủ tịch EU luân phiên, cơ cấu lại thành phần Nghị viện Châu Âu, hợp nhất Cao uỷ EU về đối ngoại với Đặc phái viên về chính sách đối ngoại và an ninh chung, quy định việc thành viên ra khỏi EU, quyền khiếu nại của dân và Hiến chương về các quyền cơ bản trong EU.

Chậm nhưng chắc, bước nhỏ nhưng tiến về phía trước là cách tiếp cận được thể hiện ở hội nghị cấp cao này. So với bản Hiến pháp chung khi xưa thì thoả thuận ở Lisbon là bước lùi, nhưng so với tác động tiêu cực của việc không phê chuẩn Hiến pháp chung này trong hơn hai năm qua đối với EU và soi vào nhu cầu cải tổ thể chế của EU thì nó lại là bước tiến có ý nghĩa và tầm quan trọng lớn - như một lối thoát cho EU.

Quay về trang chuyên đề Email    In