Luật Công đoàn phải là công cụ hữu hiệu cho công đoàn hoạt động
Thứ Bảy, 4.7.2009 | 09:18 (GMT + 7)
Theo đánh giá của hội thảo, sau 19 năm thi hành, do nhiều quy định đến nay đã lạc hậu và bất cập với thực tế, Luật CĐ chưa thực sự là công cụ pháp lý hữu hiệu cho CĐ (nhất là cấp CĐCS) hoạt động để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của CNLĐ.
"Lỗ hổng" lớn nhất: Thiếu chế tài thực thi luật và bảo vệ cán bộ CĐ!
Theo Chủ tịch CĐ Điện lực VN Trần Văn Ngọc, Luật CĐ ra đời năm 1990 đã tạo cơ sở quan trọng cho CĐ thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình trong suốt thời gian qua, đặc biệt là trong khối doanh nghiệp nhà nước (DNNN).
Tại khu vực này, vai trò CĐ các cấp đã được khẳng định trong việc tham gia xây dựng và thực hiện tốt các cơ chế, chủ trương, chính sách quản lý liên quan trực tiếp đến phát triển SXKD, giải quyết việc làm, cải thiện điều kiện đời sống vật chất, tinh thần và đảm bảo các quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp, chính đáng của CNLĐ.
Tuy nhiên, từ khi nền kinh tế nước ta chuyển mạnh sang cơ chế thị trường và hội nhập kinh tế quốc tế, quan hệ LĐ đã thay đổi về chất, thì nhiều quy định của Luật CĐ (năm 1990) không còn phù hợp, đã hạn chế vai trò và trách nhiệm của CĐ trong các cơ quan, đơn vị, DN, nhất là ở khu vực NQD.
Với các quyền của tổ chức CĐ do luật quy định, ở khu vực kinh tế nhà nước thì vẫn còn được tôn trọng, nhưng với các loại hình DN khác như Cty CP, Cty liên doanh với nước ngoài, Cty TNHH, DN tư nhân... thì hầu như chỉ còn mang tính hình thức. Chất lượng và hiệu quả hoạt động CĐ NQD không cao, chưa phát huy và thể hiện được vai trò là người đại diện duy nhất cho NLĐ.
Ông Trần Hữu Hùng - Phó Chủ tịch CĐ Cty điện lực 3 - nêu: "Lỗ hổng lớn nhất của Luật CĐ hiện hành là không có chế tài để bảo vệ cán bộ CĐ. Không chỉ có DN NQD, mà ngay cả trong DNNN, cán bộ CĐ vì quyền lợi NLĐ mà đấu tranh thì gặp ngay những "tai ương" đến với mình. Chế tài của luật không có thì ai dám bảo vệ cán bộ CĐ?".
Ông Đoàn Văn Căn - PGĐ, Chủ tịch CĐ Cty thủy điện Hòa Bình - thì cho rằng: "Quyền hạn CĐ theo luật thì rất lớn, nhưng thực thi chẳng bao nhiêu vì luật thiếu chế tài xử phạt. Vị thế CĐ hạn chế, nguyên nhân chính là những người lãnh đạo DN chưa thực hiện hoặc không hiểu đầy đủ Luật CĐ".
Đảm bảo kinh phí cho CĐCS hoạt động
Ông Đỗ Văn Cần - Chủ tịch CĐ Cty điện lực Đà Nẵng - cho rằng, Luật CĐ và các văn bản hướng dẫn thi hành hiện nay rất chung chung, khó vận dụng tại cơ sở.
Trong khi đó cũng như các ngành kinh tế khác, nhiều DN ngành điện đã và đang thực hiện tiến trình CPH, liên doanh liên kết, kể cả liên doanh với nước ngoài. Việc thu kinh phí cho CĐ hoạt động cũng vì thế mà ngày càng khó khăn hơn. Với CĐ DN NQD, các điều kiện đảm bảo cho CĐ hoạt động theo luật cũng bị cắt xén!
Ông Nguyễn Ngọc Huấn - Chủ tịch CĐ Cty điện lực Hà Nội - nêu ý kiến: "Tại Cty liên doanh, Cty CP mà Nhà nước không nắm vốn chi phối, thời gian hoạt động của cán bộ CĐ ngày càng bị phụ thuộc vào chủ DN. Trong khi đó, thu kinh phí CĐ để đảm bảo cho CĐ hoạt động rất khó khăn".
Phó Chủ tịch CĐ Cty điện lực TPHCM thì cho rằng, chi phí hoạt động của các cấp CĐ hiện nay là hình nón ngược: Hoạt động của CĐCS là gốc thì chi phí ngày càng thấp, còn CĐ cấp trên chi phí hoạt động càng cao. Muốn hướng về cơ sở thì phải đảm bảo cho CĐCS có đủ kinh phí hoạt động và chăm lo cho NLĐ trong cơ chế thị trường.
Qua thực tế hoạt động, các đại biểu đã đưa ra một số đề xuất, kiến nghị xây dựng Luật CĐ mới. Hội thảo cho rằng, Luật CĐ mới phải phù hợp với nền kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế, thể hiện đầy đủ, rõ ràng chức năng, nhiệm vụ, quyền và trách nhiệm của tổ chức CĐ trong nền kinh tế thị trường, dưới sự lãnh đạo của Đảng và phải có đủ chế tài để đi vào cuộc sống. Sự hợp tác và tôn trọng trong việc thực hiện Luật CĐ của các cơ quan, đơn vị, DN phải được đảm bảo bằng các chế tài thể hiện trong luật.