Báo laodong điện tử tin tức thời sự cập nhật liên tục

Hôm qua (24.3), tại TPHCM, Bộ NNPTNT đã tổ chức toạ đàm về "Chương trình củng cố, nâng cấp đê biển hiện có và rà soát quy hoạch để hoàn thiện hệ thống đê biển các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Kiên Giang".

Hàng trăm kilômét đê biển, đê sông xuống cấp

Theo Viện Khoa học thủy lợi Miền Nam (Viện KHTLMN), phía nam hiện có 516,28km đê biển và 326km đê cửa sông. Những con đê này rất thiếu đồng bộ, không thống nhất về các chỉ tiêu thiết kế, xây dựng và hầu như không đảm bảo chất lượng.

Đơn cử, từ Quảng Ngãi đến Bà Rịa - Vũng Tàu có 186,75km đê biển, đê cửa sông, chiều rộng mặt đê nhỏ hơn 3m khiến việc giao thông, ứng cứu khi xảy ra sự cố gặp muôn vàn khó khăn. Hơn 218km đê khác ở đây thường xuyên bị sạt lở, lầy lội trong mùa mưa bão.

Từ TPHCM đến mũi Cà Mau có tới 243,6km đê chưa đảm bảo cao trình thiết kế, 238 mặt đê chưa được cứng hóa, đa số tuyến đê chưa khép kín, hầu hết các cống đã xây dựng bị xuống cấp, hư hỏng trầm trọng...

Đê biển Tây từ mũi Cà Mau đến Kiên Giang có 260km mặt đê chưa được cứng hóa, 10km không có rừng phòng hộ, có nguy cơ bị vỡ, 162km đê chưa có cống.

Tất cả đồng nghĩa với tính mạng, tài sản dân cũng như cơ sở hạ tầng ở khu vực ven biển, ven sông sẽ gặp nguy hiểm khi bão về, lũ lụt tới. Vì vậy việc củng cố nâng cấp hệ thống đê biển là rất cần thiết, đặc biệt trong bối cảnh khí hậu biến đổi ngày càng thất thường, khó dự đoán như hiện nay. Bài học sóng thần gây nên những thảm họa khôn cùng ở các nước lân cận vừa qua đã cảnh báo điều đó.

Biển dâng tính sao?

Theo Viện KHTLMN, chi phí cho xây dựng củng cố hệ thống đê biển, sông hơn 10 ngàn tỉ đồng, chia làm 2 giai đoạn. Giai đoạn 1 - từ nay đến năm 2015 - đầu tư các đoạn đê xung yếu, có nguy cơ bị hỏng khi gặp gió bão, các tuyến đê bảo vệ các khu dân cư, cơ sở hạ tầng của Nhà nước và nhân dân. Giai đoạn 2 sẽ đầu tư tiếp từ năm 2015 đến năm 2020.

Tuy nhiên, kế hoạch xây dựng củng cố công trình cấp quốc gia này lại chưa tính tới hiệu ứng nước biển dâng trong vài chục năm tới. Vì vậy, Bộ trưởng Bộ NNPTNT Cao Đức Phát yêu cầu các nhà khoa học phải tiếp tục làm rõ những thay đổi về khí hậu và nước biển dâng, và đánh giá được những tác động của những vấn đề trên để có định hướng xây đê biển phòng ngừa trong lâu dài.

Phải có rừng phòng hộ để giữ... mạng dân

Tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ NNPTNT -ông Đào Xuân Học- cho rằng, khi xây dựng đê, bắt buộc phải có rừng phòng hộ phía ngoài đê. Nhiều ý kiến đồng tình và nhấn mạnh thêm, muốn rừng phòng hộ bảo vệ đê một cách vững vàng thì rừng nên là rừng thuần túy, không nên kết hợp làm kinh tế như nuôi nghêu, tôm... Bởi đã có yếu tố kinh tế, rừng phòng hộ rất dễ bị phá hủy.
 
Bài học từ những cơn bão tàn phá miền Bắc năm 2005, tất cả những đoạn đê biển bị phá hủy nặng nề đều do không có rừng phòng hộ che chắn sóng. Ngược lại, ở Sóc Trăng, do có rừng phòng hộ rất tốt, nên khi đến sát chân đê, sóng biển đã mất sức tàn phá.

Tuy nhiên muốn vậy, Nhà nước phải xem xét lại mức hỗ trợ cho dân nhận khoán rừng, nếu không sẽ lâm cảnh như Tiền Giang (năm 2005, trồng thêm được 117ha rừng phòng hộ, nhưng lại có hơn 200ha... biến mất, gây nguy hiểm cho hơn 40km đê biển, đê sông . Nguyên nhân, ngoài việc lấn rừng mở rộng đất sản xuất thì còn bởi dân hoặc phó mặc, hoặc phá rừng nuôi thủy sản bởi mức hỗ trợ trồng, giữ rừng quá thấp.