Ngập lụt trước hết do con người
Thứ Năm, 25.6.2009 | 08:17 (GMT + 7)
TPHCM được chọn làm "ví dụ" trong 10/26 báo cáo tham luận về ngập lụt đô thị tại hội thảo.
Theo báo cáo phát triển con người 2007 - 2008 của UNDP, nếu nhiệt độ trái đất tăng thêm 2 độ C, sẽ có đến 22 triệu người VN mất nhà và 45% diện tích ĐBSCL bị ngập. Trong khi đó, TPHCM đã được xếp vào nhóm 10 TP lớn có thể chịu ảnh hưởng nặng nề nhất do biến đổi khí hậu.
GS-TS Trần Thục - Viện Khoa học khí tượng thủy văn và môi trường - đưa ra kịch bản ngập do biến đổi khí hậu xét trên các yếu tố trung bình: "Nếu nước biển dâng 0,3m, TPHCM sẽ bị ngập khoảng 72,7km2, còn khi dâng thêm 1m, mức độ ngập sẽ là 836km2". Trong khi đó, TS Hồ Long Phi - Phó ban điều hành chống ngập - TT Điều hành chương trình chống ngập nước TP - lại cho rằng, kịch bản đó còn quá nhẹ nhàng. Ông Phi cho rằng: "Nếu mực nước biển tăng thêm 0,5m thì khi đỉnh triều và chưa có hệ thống kiểm soát triều, TPHCM chỉ còn lại hai ốc đảo".
Sự xuất hiện với tần suất cao những trận mưa với vũ lượng lớn đang khiến TPHCM phải hứng chịu những hậu quả nhãn tiền của biến đổi khí hậu. Dự báo đến cuối thế kỷ này, nhiệt độ có thể tăng thêm 3 độ C và mực nước biển dâng thêm 1m, những kịch bản "màu xám" hoàn toàn có thể xảy ra với TPHCM.
Ông Phi cảnh báo, có những dự án trong các gói thầu về hệ thống cấp - thoát nước tại TPHCM có nguy cơ lạc hậu trước biến đổi khí hậu. Bởi có hệ thống cống được thiết kế trong quá khứ với giả định đỉnh triều ở mức 1,3m, nhưng khi chưa thi công xong, đỉnh triều đã thường xuyên vượt trên mức 1,50m! Hiện tại, TP đang có trên 100 vị trí thường xuyên ngập nhiều lần trong năm.
Trong xu thế đô thị hoá, TPHCM cũng giống như nhiều nơi khác có xu hướng phát triển ra gần biển, cụ thể là tiến theo hướng nam. Trong khi đó, cốt nền của phía nam TP lại thấp hơn phía bắc. Đã thấp, khu vực này đang được các chuyên gia cảnh báo tiếp tục bị lún do khai thác nước ngầm và đô thị hoá.
Ông Phi phân tích: "Phía nam TP có đến 60% diện tích nằm dưới cao độ 1,5m, nghĩa là dưới đỉnh triều. Trong khi hệ thống cơ sở hạ tầng mới chưa kịp kết nối với cũ, chậm hơn tốc độ đô thị hoá nên xảy ra tình trạng ngập là đương nhiên". Theo TT ĐHCN, trong vòng 5 năm tới, nếu các công trình chống ngập thi công đúng tiến độ, TP sẽ giảm 50% điểm ngập.
Theo các chuyên gia, bên cạnh chiến lược dài hơi đối phó với biến đổi khí hậu, chuyện trước mắt cần làm là xử lý ngay những tác động tiêu cực của con người dẫn đến tình trạng ngập lụt ở TPHCM.