Báo laodong điện tử tin tức thời sự cập nhật liên tục

Nhưng do thiếu kiến thức, kỹ thuật cũng như chưa tính đến yếu tố môi trường, nên hiện nay vùng nuôi tôm lên tới hàng trăm hécta này đang rơi vào thảm họa. Nguồn nước bị ô nhiễm nặng, không thể chuyển đổi đất vào mục đích sản xuất khác, nuôi trồng thủy sản chết hàng loạt... đang đẩy đời sống kinh tế của nhân dân rơi vào tình cảnh nghèo kiệt, thiếu việc làm.

Phát triển nuôi tôm ồ ạt

Khởi điểm của việc đẩy mạnh mô hình NTCN ở 3 xã vùng bãi ngang huyện Kim Sơn là do có một số chủ đồng tôm làm ăn phát đạt vào những năm 1997 trở về trước. Chính quyền những xã này đã đưa ra chủ trương cho chuyển đổi hàng trăm hécta đất canh tác nông nghiệp để quy hoạch thành cánh đồng NTCN. Người dân thiếu vốn sản xuất, do đó phải vay ngân hàng để đào ao, xây đắp bờ bao với mong muốn thực hiện cuộc "đổi đời".

Kim Đông được thành lập năm 1998, "vốn liếng" khi ra "ở riêng" của toàn xã chỉ có 339ha đất nông nghiệp bị nhiễm mặn, chỉ trồng được một vụ lúa/năm. Trước sự khó khăn đó, chính quyền xã Kim Đông quyết định chuyển đổi toàn bộ số diện tích này sang nuôi trồng thủy sản. Ngay vụ sản xuất đầu tiên, người dân nuôi tôm đã phải nếm mùi thất bại khi tôm thả xuống mà chẳng được thu hoạch, hoặc có cho thu hoạch cũng chỉ đủ chi phí tiền giống, thức ăn và trả lãi ngân hàng.

Cùng chung số phận là người dân Kim Trung, Kim Hạ, hai xã này chuyển đổi hàng trăm hécta đất sang nuôi trồng thủy sản. Thất bại nặng nề, có tới 50% nuôi không lãi, 30% số hộ nuôi cầm hoà, 20% còn lại theo chính quyền xã Kim Trung nói là có lãi  rất ít. Từ chỗ thực hiện NTCN, nay bà con chuyển sang nuôi quảng canh, thả xen cả cá bống bớp, cua rèm, cá vược...; nhưng sự "loay hoay" đó cũng chỉ đang làm cho đời sống của người dân nghèo kiệt đi mà thôi.

Gia đình anh Trần Như Hải - xóm 2 xã Kim Đông, trước có 1 mẫu đất trồng lúa. Kể từ khi chuyển sang NTCN đến nay, mỗi năm gánh nợ càng thêm chồng chất. Anh Hải kể: "Nhà tôi nuôi tôm từ năm 2003 tới nay, chưa năm nào có lãi cả. Làm nông nghiệp tối đa đầu tư 2 triệu đồng/năm, nuôi tôm thì tốn gấp 5 lần mà năm nào cũng thất thu. Từ khi nuôi tôm đến giờ, nhà lại nghèo hơn thời cấy lúa...".

Kéo lùi sự phát triển?

Lãnh đạo 3 xã trên không thống kê hết được tổng dư nợ của người dân tham gia NTCN là bao nhiêu, nhưng theo ước tính cũng phải lên đến hàng chục tỉ đồng. Khoản tiền vay ngân hàng có lãi suất đang làm người dân như ngồi trên đống lửa, chưa biết tìm đâu ra nguồn để trả. Nguyên nhân, theo như chính quyền các địa phương phản ánh, thì việc dẫn đến việc "thất bại" đối với dự án NTCN chủ yếu là do điều kiện thời tiết.

Ông Đoàn Xuân Mạnh - Chủ tịch UBND xã Kim Đông - cho biết: Nước biển những năm gần đây có độ mặn cao hơn, tốc độ xâm thực vào đất liền ngày một nhanh và sâu hơn. Mấy năm qua, vùng bãi ngang phải hứng chịu nhiều cơn bão lớn, nước biển ngập tràn trên đồng ruộng rất khó thau rửa... đã làm cho môi trường bị nhiễm mặn nặng...

Nhưng còn có nguyên nhân khác thuộc về trách nhiệm của chính quyền từ huyện đến xã, đó là sự duy ý chí. Gọi là NTCN, nhưng nhìn khắp cánh đồng chẳng thấy thiết bị máy móc nào. Khi nước từ cửa sông Đáy đổ về, người dân muốn đưa vào đồng nuôi biện pháp để thử độ mặn, đó là bà con vốc nước lên đưa vào mồm nếm, nếu nhạt thì tháo vào, mặn quá thì thôi mà chẳng có thiết bị máy móc nào để kiểm định.

Cả người dân cũng như các ngành chức năng ở Kim Sơn đang đứng trước bế tắc, không biết phải giải quyết hậu quả của phong trào NTCN bằng cách nào. Làm sao giúp bà con vực dậy được vùng đất vốn nghèo kiệt này đang là một câu hỏi lớn chưa có lời đáp.