Nhiều câu hỏi còn bỏ ngỏ
Thứ Bảy, 19.12.2009 | 08:01 (GMT + 7)
Những cuộc đàm phán vẫn tiếp tục diễn ra cho thấy triển vọng kết quả cuối cùng không mấy khả quan.
Tổng thống Mỹ Barack Obama tới Copenhagen muộn, mãi 8h30 sáng ngày họp cuối cùng, và do lịch thảo luận dự luật cải cách y tế trong nước, ông chỉ ở Đan Mạch trong chưa đầy một ngày.
Phát biểu tại hội nghị thượng đỉnh sáng 18.12, ông Obama cho rằng vẫn còn hy vọng để đạt được thỏa thuận, song khẳng định, bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải bảo đảm tính minh bạch giữa các nước.
Ông nói rằng biến đổi khí hậu (BĐKH) là nguy cơ không thể chấp nhận được đối với an ninh của các quốc gia, với các nền kinh tế và với hành tinh này. Tổng thống Mỹ nói, các nước phải hợp tác trong hành động quốc gia và phải kiểm tra thường xuyên các thỏa thuận đó, phải chia sẻ thông tin với nhau.
Ông cũng nhấn mạnh, các quốc gia công nghiệp phải giúp các nước đang phát triển thích ứng với BĐKH.
Tiến triển tích cực trước ngày họp cuối cùng là Mỹ và Trung Quốc - hai nước phát thải carbon lớn nhất thế giới - hôm 17.12 đã có các tuyên bố và nhượng bộ nhằm thúc đẩy đàm phán.
Ngoại trưởng Mỹ Clinton cho biết, Mỹ sẽ thúc ép các nước tài trợ cho một quỹ về khí hậu lên tới 100 tỉ USD vào năm 2020. Ngay sau đó, để đáp lại, Trung Quốc đề xuất sẽ mở báo cáo hành động giảm phát thải của họ để quốc tế xem xét. Những động thái này đã tạo bước tiến mới cho phiên đàm phán sáng 18.12 về vấn đề tài chính giúp các nước nghèo đối phó với BĐKH và chuyển sang công nghệ sạch. Tuy nhiên, vấn đề cắt giảm ô nhiễm và giám sát hành động cũng như hình thức pháp lý của thỏa thuận mới vẫn chưa được giải quyết.
Lúc 3h sáng giờ địa phương ngày 18.12, các nhà lãnh đạo thế giới đưa ra một thỏa thuận dự thảo dài 3 trang để các bộ trưởng môi trường tiếp tục thảo luận trong đêm. Nhưng 5 giờ sáng cùng ngày, các nhà đàm phán Mexico và G77+ Trung Quốc nói rằng họ vẫn chưa gần tới thỏa thuận cuối cùng.
Bộ trưởng Môi trường Đan Mạch Andreas Carlgren - đại diện cho 27 nước EU - chỉ trích bế tắc này vì Trung Quốc “hết cản trở rồi lại cản trở” và do Mỹ đã mang đề xuất mới được cải thiện đến quá muộn. Trong khi đó, Lumumba Di-Aping - đại biểu Sudan, một trong số những nhà lãnh đạo của khối các nước đang phát triển - đã chỉ trích tuyên bố dự thảo của hội nghị là rất yếu ớt.
Tuy nhiên một trường hợp khác có thể xảy ra, là ngay cả một thỏa thuận lỏng cũng không đạt được và hội nghị chỉ có thể ra một tuyên bố chính trị của các nhà lãnh đạo. Ông Yvo de Boer - quan chức cao cấp nhất của LHQ về khí hậu - lên tiếng xoa dịu khi cho biết, thỏa thuận chính trị cũng quan trọng và là chìa khóa để sau này mở các cánh cửa bế tắc trong đàm phán về nhiều vấn đề: “Các nhà lãnh đạo... đang cố gắng hiểu nhau về các yếu tố chính trị quan trọng nhất, điều đó cũng tốt rồi”.
Tuy nhiên, ông cũng hy vọng tuyên bố chính trị này sẽ đề ra thời hạn để đạt được một văn bản mới thay thế cho Nghị định thư Kyoto hết hạn vào năm 2012.