Phóng sự Email    In

Nỗi ám ảnh ung thư

Thứ Hai, 25.5.2009 | 07:54 (GMT + 7)

(LĐ) - Theo báo cáo của xã Mỹ Xuân (Tân Thành - Bà Rịa - Vũng Tàu) tỉ lệ người khai tử do bệnh ung thư trong xã tăng vọt hàng năm, chưa đầy 2 tháng đầu năm 2009, tỉ lệ người chết gần bằng cả năm 2008.

Chuyên gia y tế nhận định, tỉ lệ người tử vong do ung thư như vậy là không cao so với trung bình cả nước và chưa đủ căn cứ vì chỉ dựa vào khai tử của dân. Nhưng với người dân, ngoảnh đi ngoảnh lại thấy xung quanh nhà liên tiếp 3 đám tang chung tiếng khóc tức tưởi vì ung thư, lòng người sống đang như lửa đốt...

"Cái chết" của người sống

Đang tất tưởi cùng 2 cô con gái bên sạp hàng quần áo góc chợ Mỹ Xuân (ấp Bến Đình, xã Mỹ Xuân, huyện Tân Thành, Bà Rịa - Vũng Tàu), ông Nguyễn Văn Lời (Tổ trưởng tổ 1, ấp Bến Đình) chợt lặng người, khi vừa kịp nghe hai chữ "ung thư" trong câu hỏi dè dặt của tôi giữa chốn đông người. Vợ ông, bà Lê Thị Lục đã đi qua chiến tranh, bom đạn không lấy nổi sinh mạng bà. Vậy mà năm 2007, căn bệnh ung thư gan đã cướp đi người bạn đời của ông, chỉ 1 năm từ lúc phát hiện bệnh.

Thắp xong nén nhang run rẩy, ông Lời nghẹn ngào: "Tại sao có quá nhiều người ung thư chứ? Tại sao vợ tôi cũng bị ung thư chứ? Bà ấy đang rất khoẻ mạnh, mà sao lại...!". Ngày nghe hung tin vợ bị ung thư, biết là "án tử", nhưng còn nước, còn tát, bao nhiêu tiền bạc com cóp gần hơn 10 năm từ sạp quần áo góc chợ, ông Lời đưa vợ đi khắp 4 bệnh viện lớn nhỏ, tư, nhà nước ở TP.Hồ Chí Minh là Chợ Rẫy, Đại học Y - Dược, Medic Hoà Hảo, Hoàn Mỹ. Mỗi bệnh viện tốn hàng chục đến cả trăm triệu đồng.

Nhìn vợ đau đớn vật vã vì bệnh, tinh thần lại khủng hoảng vì thấy xung quanh giường mình, thi thoảng có người ung thư ngã vật ra... ông Lời chỉ biết giành giật từng phút, từng giây bên vợ. Nhưng rồi bà vẫn ra đi, để lại người chồng gầy gò cùng 3 đứa con, cùng nỗi ám ảnh những tháng ngày giành giật với tử thần người mẹ yêu dấu.

"Mong Nhà nước quan tâm, tìm nguyên nhân vì sao vợ tôi, nhiều người dân trong xã liên tục bị ung thư. Tại sao ung thư nhiều đến thế!".

Nhìn nỗi đau đến tột đỉnh của con người đã hai thứ tóc, tôi mới thấm thía, tại sao những người sống, người có thân nhân bị ung thư đau đớn hơn cả người bệnh. Suốt nhiều ngày qua, từ khi Lao Động đề nghị Bộ Y tế nhanh chóng thẩm định về bài thuốc điều trị ung thư bằng thảo dược của bác sĩ Năm Hiếu, hàng trăm  người đã viết lên những lời khẩn thiết và đẫm lệ với báo: "Mẹ tôi đang bị ung thư... Tôi thành thật cảm ơn vì đã cho mẹ tôi một hy vọng mới để được tiếp tục sống".  "Hiện nay, tôi cũng có người nhà đang bị bệnh ung thư đã di căn, xin quý báo cho tôi địa chỉ bác sĩ Hiếu. Đây là một sự cầu mong lớn của tôi cũng như người nhà tôi, có thể xem như là cứu tinh cuối cùng cho căn bệnh ung thư của người nhà tôi...!".

Ám ảnh phố chợ

Hối hả dẹp tạm sổ sách của cuộc tổng điều tra dân số đang gấp rút, dẫn tôi ra cổng, chỉ sang hai bên và đằng sau nhà mình, ông Đinh Công Hiệp (Trưởng ấp Bến Đình) thảng thốt: "Cuối 2008, đầu 2009, đến gia đình tôi cũng phát hoảng luôn vì hai bên hông và đằng sau nhà tôi có 3 đám tang liên tiếp toàn do ung thư. Tết nhất, xung quanh nhà nghe tiếng kèn đám, tiếng khóc thê thiết, buồn, nhưng không sợ bằng việc chả biết vì sao bị ung thư cả! Tôi ở đây đã 30 năm rồi, nhưng mà chưa khi nào thấy khu vực chợ Mỹ Xuân này liên tiếp người chết vì ung thư như vậy!".

Ông Hiệp bảo, hai chữ "ung thư" đang từng ngày, từng giờ ám ảnh trong từng cái ngóc ngách, trong mỗi câu chuyện của dân chợ Mỹ Xuân của ấp Bến Đình này. Bởi năm 2008, toàn xã Mỹ Xuân có 10 người chết vì ung thư thì Bến Đình chiếm tới 4 người. Năm 2009, dân ấp Bến Đình lại choáng váng khi thêm một đám tang nữa cũng là ung thư.

Khu phố chợ Mỹ Xuân (ấp Bến Đình) - nơi đang ám ảnh bởi 2 chữ "ung thư".

Thấy chiếc máy ảnh của tôi, nhiều người dân ở chợ Mỹ Xuân (ấp Bến Đình) đều né tránh. "Ung gì, thư gì? Để con cháu tui còn có người lấy nữa chứ!". Một người phụ nữ cứng tuổi nguây nguẩy từ chối tiếp xúc với chúng tôi như thế! "Dẫn chú đi vậy, không chừng tối về họ đến la nhà tôi nữa! Nhưng để thế này mãi thì con cháu sau này, các thế hệ sau này sẽ ra sao(?!)" - người vợ ông Hiệp khẽ an ủi tôi.

Tôi nén tiếng thở dài! Tiếng là "ấp", nhưng Bến Đình chẳng thua gì phố thị với khu phố chợ Mỹ Xuân sầm uất, lại nằm ngay trục QL 51, là cửa ngõ của huyện công nghiệp Tân Thành và giáp ranh với huyện Long Thành (Đồng Nai) và có cả phòng mạch tư bác sĩ trong nhiều ngõ ngách. Đồng nghĩa với việc đời sống dân không hề lạc hậu, ngược lại khá cao. Vậy nhưng, nỗi lo dính ung thư đã kéo tụt lùi tư duy người dân.

Từ bức xúc, người dân nhìn mọi thứ bằng ánh mắt nghi ngờ, để truy ra nguyên nhân ung thư. Ông Hiệp đặt "nghi án"; 10 năm về trước, dân toàn phải dùng nước giếng khoan, bẩn tới mức pha trà chuyển sang màu tím. Vậy mà tỉ lệ ung thư lại thấp. Những năm gần đây, dân toàn xài nước máy, sao lại ung thư nhiều?

Ông Lời thì đoán, do môi trường ô nhiễm bởi xã Mỹ Xuân hiện đã có 2/5KCN đã hoạt động khoảng 4 năm nay với nhiều loại hình sản xuất như dệt may, thuộc da... Có người thì nghi ngờ có thể còn do nước thải của KCN ở Đồng Nai (gần kề) hoặc ảnh hưởng bởi nước thải nhà máy, KCN ra sông Thị Vải, bởi sông này ở Mỹ Xuân là hạ lưu, dễ lắng đọng "độc chất".

Những con số không "đùa"...

Phó Chủ tịch xã Mỹ Xuân - ông Nguyễn Thanh Diệu - trầm giọng: "Cuối năm 2008 và đầu 2009, tự nhiên thấy nhiều người dân lên khai tử cho người thân mà toàn là chết do ung thư, lãnh đạo xã hoảng quá yêu cầu trạm y tế và Ban tư pháp xã điều tra thống kê từ năm 2005 !".

Kết quả cho thấy, kể từ 2005 tới nay, xã Mỹ Xuân có hơn 40 trường hợp tử vong được dân khai tử là do ung thư với mức độ tăng vọt hàng năm. Theo ông Diệu, nếu như năm 2005, xã Mỹ Xuân có 6 ca tử vong do ung thư, thì năm 2006 tăng lên 9 ca. Sang 2007 và 2008 tiếp tục tăng vọt lên 10-12 ca và đặc biệt chỉ chưa đầy 2 tháng - đầu năm 2009 đã có 7 người dân xã chết vì ung thư, gần bằng cả năm 2008.  Trong đó, tỉ lệ ung thư gan nhiều nhất, kế đó là ung thư phổi và ung thư hầu họng. ấp Bến Đình của xã có tỉ lệ người tử vong do ung thư cao nhất.

Lãnh đạo xã Mỹ Xuân lại thêm hoảng làm văn bản khẩn cứu ngành chức năng về nghiên cứu nguyên nhân tìm giải pháp để trấn an dân. Mới đây, lời khẩn cứu từ tháng 2.2009 của UBND xã Mỹ Xuân mới được đáp ứng khi UBND tỉnh này tổ chức cuộc họp tại TP biển Vũng Tàu với Viện Vệ sinh y tế công cộng TPHCM, Sở Y tế, KHCN, TNMT...

Sau khi xem xét báo cáo của địa phương và so sánh với các chỉ số chung trong cả nước, một cán bộ ngành y tế đã nhận định, nếu tính bình quân, tỉ lệ chung của cả nước trên 100.000 dân hiện nay mỗi năm có từ 180 đến 200 trường hợp chết do ung thư thì Mỹ Xuân ở ngưỡng thấp hơn nguy cơ chung của cả nước rất nhiều  khi mới chỉ là 40 đến 50 trường hợp/100.000 người.  Mặt khác, những con số về tình hình tử vong do ung thư tại xã Mỹ Xuân mới chỉ dựa trên lời khai của thân nhân, mà chưa có bằng chứng đáng tin cậy cụ thể nên sẽ phải điều tra lại.

Sự phản ứng khá dè dặt của ngành chức năng cũng phải, bởi việc điều tra nghiên hồ sơ bệnh án, truy tìm sự ảnh hưởng của các yếu tố môi trường liên quan đến sự bộc phát bệnh ung thư v.v... không chỉ dựa trên giấy tờ báo cáo.

Nhưng người dân cũng có cái lý của mình. Bà Hai (một người bán hàng tại chợ Mỹ Xuân) đã "bẻ ngược" chúng tôi: "Nếu gian dối thì người ta khai do bệnh khác chết, chứ tội gì phải khai bệnh ung thư để rồi người ngoài sợ(?!). Có người chồng, người vợ, người cha nào nỡ khai sai sự thật với chính quyền cái chết của thân nhân mình không(?!). Hiếm lắm con à!".

Một người khác (xin giấu tên) có người nhà vừa mất vì ung thư, nghẹn lời: "Chẳng lẽ đợi dân xã ung thư nhiều hơn mức của cả nước thì mới... đáng lo hay sao(?!)". Lý luận của những người có cái quyền đòi hỏi môi trường sống lành mạnh hơn để giảm thiểu những cái chết cũng đáng suy nghĩ lắm chứ(?!).

Quay về trang chuyên đề Email    In