Nỗi lo chứng chỉ
Thứ Tư, 24.1.2007 | 07:18 (GMT + 7)
Cái lợi của đào tạo chứng chỉ là gì? Trước hết, đó là kích thích sự sáng tạo và tự do cho SV, cái tốt nhất mà nền giáo dục có thể đem đến cho con người. Thứ hai, nó buộc cả thầy và trò phải có trách nhiệm, nỗ lực không ngừng.
Có thể ví chứng chỉ là cỗ xe lao với vận tốc nhanh mà không một người nào ngồi trên đó có thể dừng lại. Dừng lại là tự đào thải. Thứ ba, vì là những môn học rất "động" nên nó cho phép cập nhật nhanh, khả năng thay đổi cũng rất nhanh. Thứ tư, đào tạo chứng chỉ đòi hỏi phải có trình độ chuyên sâu từ cả hai phía. Thứ năm, thương hiệu của mỗi trường giờ đây phải tuỳ thuộc vào môn học, người dạy. Sự cạnh tranh công bằng đạt đến chỉ số cao nhất.
Thế nhưng, trong cái khung cơ chế của chúng ta hiện nay, đào tạo chứng chỉ sẽ gặp phải những khó khăn nào? Một là, đội ngũ giảng viên hiện nay rất mỏng. Có không ít trường thành lập từ hai ba chục năm nay, nhưng không hiếm bộ môn chỉ có 2 giảng viên (thậm chí một) cho nên khả năng chọn là bằng không (cho chọn nhưng không có gì để chọn). Hai là, đào tạo chứng chỉ buộc phải tuân thủ nguyên tắc: Nếu SV không chọn môn học ấy, người ấy thì giảng viên đó có bị sa thải hay không?
Bao nhiêu cơ chế, chính sách chồng chéo? Ba là kinh phí, đó là chưa nói đến chuyện phòng ốc, phương tiện dạy học. Bốn là, sự tương tác, phối hợp giữa các trường đại học sẽ ra sao nếu SV chọn học một vài môn học ở trường này nhưng lại không được công nhận ở trường kia? Vai trò điều tiết của Nhà nước sẽ ra sao và thước đo chất lượng do ai thẩm định? Năm là, thi cử như bây giờ còn tiêu cực nhiều đến thế, vậy thi cử kiểu chứng chỉ theo cách cha chung không ai khóc, tiêu cực sẽ lộng hành đến mức nào? Làm thế nào để ngăn chặn tiêu cực?...
Thay đổi vì sự phát triển là tất yếu. Nhưng cân nhắc đủ và toàn diện mọi điều khó khăn là cần thiết. Nếu chúng ta muốn thành công, bền vững trong một vấn đề mới thì phải lượng định cho hết những thách thức mà vấn đề đặt ra. Cái lo của dư luận không phải là nên hay không, mà chính là thay đổi như thế nào? Một cuộc cách mạng trong giáo dục là đòi hỏi của đất nước hiện nay.