Báo laodong điện tử tin tức thời sự cập nhật liên tục

Sau khi đích thân Bộ trưởng Bộ Giao thông - Vận tải chỉ thị cung cấp lại nhiên liệu cho Pacific Airlines (PA), các chuyến bay mới được cất cánh sau từ 2-3 tiếng đồng hồ ngừng trệ. Đây có thể xem như một sự kiện lạ trong lịch sử hàng không Việt Nam.

PA đòi được đối xử công bằng với VNA

Theo công văn của PA gửi Bộ GTVT, Cục Hàng không VN, Chủ tịch HĐQT TCty Hàng không VN (VNA) ngày 31.3 thì PA và Vinapco đã ký hợp đồng mua bán xăng dầu máy bay Jet A1 cho năm 2008.

Vinapco hiện là đơn vị duy nhất cung cấp xăng dầu máy bay tại các sân bay nội địa cho các hãng hàng không VN và nước ngoài. Theo đó, ngoài giá mua xăng dầu thực tế, chi phí vận chuyển, bảo hiểm, thuế nhập khẩu, PA phải trả cho Vinapco phí nạp xăng dầu 593 nghìn đồng/tấn (năm 2007 là 565 nghìn đồng/tấn).

Tuy nhiên ngày 20.3, PA nhận được công văn của Vinapco đề nghị tăng phí nạp xăng dầu lên 750 nghìn đồng/tấn từ 1.4. Song PA giữ quan điểm Vinapco là đơn vị duy nhất cung cấp xăng dầu tại các sân bay VN cho nên không thể phân biệt đối xử với PA, mà nhất thiết phải công bằng giữa VNA và PA. Nếu phí cung cấp xăng dầu của PA tăng thì VNA cũng phải tăng tương ứng. Trong khi VNA vẫn được hưởng giá cũ thì PA không chấp nhận giá mới.

Tiếp sau đó, Vinapco có công văn theo kiểu "tối hậu thư" nếu PA không chấp thuận mức phí mới sẽ ngừng cung cấp xăng dầu từ 1.4.

Nói là làm, thực tế sáng 1.4 Vinapco đã từ chối cung cấp xăng dầu cho PA. Kết quả là khoảng 30 chuyến bay của PA không thể cất cánh đúng giờ.

Sự việc được báo lên các nhà chức trách hàng không và đích thân ông Hồ Nghĩa Dũng - Bộ trưởng Bộ GTVT đã chỉ thị Vinapco cung cấp ngay xăng cho PA không để giao thông ngừng trệ. Vinapco đã tuân thủ và các chuyến bay của PA sau 2-3 tiếng chờ đợi đã hoạt động trở lại.

Vinapco: Chúng tôi phải tính đúng, tính đủ chi phí

Ông Trần Hữu Phúc - Giám đốc Vinapco - cho biết, hợp đồng số 34 ký kết ngày 31.12.2007 giữa PA và Vinapco tại điều khoản số 4.3 có nêu: Phí cung ứng 539.000 đồng/tấn (tại thời điểm ký hợp đồng). Khi có sự thay đổi về mức phí cung ứng, bên A có trách nhiệm thông báo cho bên B bằng văn bản qua đường fax.

Tuy nhiên, Vinapco đã có văn bản thông báo tới PA ngày 20.3 với nội dung mặc dù chi phí cung ứng xăng dầu thực tế tăng đến 779.000 đồng/tấn, song Vinapco điều chỉnh tăng phí cho PA theo lộ trình. Từ 1.4, PA sẽ trả 750.000 đồng/tấn cho đến hết quý II/2008. Từ quý III/2008 (1.7.2008) sẽ tính đúng, tính đủ chi phí theo thực tế.  Sau đó, ngày 25.3 hai bên đã có cuộc đàm phán về việc tăng phí.
 
Ông Hồ Lam Sơn - Trưởng phòng Tài chính kế toán của PA làm trưởng đoàn đàm phán - đã công nhận việc điều chỉnh chi phí theo chi phí thị trường là hợp lý, song vẫn yêu cầu bình đẳng với VNA. Ngày 28.3, Vinapco lại tiếp tục có công văn khẩn đề nghị PA chấp thuận mức phí mới. Nếu PA vẫn không chấp thuận, Vinapco buộc phải ngừng cung cấp nhiên liệu.

Thực hiện mệnh lệnh của Bộ trưởng Hồ Nghĩa Dũng, Vinapco đã tiếp tục cung cấp xăng dầu cho PA, song Vinapco cũng không thể bù lỗ để phục vụ PA, nhất là hãng hàng không này có 30% cổ phần của nước ngoài.

Cần một sự rạch ròi

Việc Vinapco từ chối cung cấp nhiên liệu cho PA xét về quan hệ hợp đồng kinh tế giữa các DN có thể coi là bình thường. Tuy nhiên ở trường hợp này, Vinapco là DN độc quyền cung cấp xăng dầu tại các sân bay VN nên PA không có sự lựa chọn nào khác.
 
Vinapco không cung cấp nhiên liệu cho PA cũng có nghĩa là đẩy PA vào tình trạng tê liệt. Đây là một ứng xử quá mạnh tay, gây ảnh hưởng nghiêm trọng dến sự sống còn của PA.

Về phần PA đáng lẽ nên tiếp tục thoả thuận, đàm phán với đối tác để có được những tiến triển hoà hoãn thì lại im lặng đẩy Vinapco đến phản ứng cực đoan. Xét cho cùng, hai DN đã ứng xử với nhau rất thiếu thiện chí, chỉ có hành khách là bị lãnh đủ. Chính vì vậy, Bộ trưởng Hồ Nghĩa Dũng đã phải khẩn cấp ra lệnh cho Vinapco tiếp tục cung cấp lại xăng dầu cho PA.

Tuy nhiên, ông Hồ Nghĩa Dũng cũng khẳng định đây chỉ là mệnh lệnh áp dụng cho trường hợp khẩn cấp. Về lâu dài, việc này cần phải được giải quyết dứt điểm theo đúng luật pháp. Bộ cũng đã giao cho Cục Hàng không VN nghiên cứu đề xuất phương án giải quyết, đồng thời xin ý kiến của Bộ Tài chính về sự việc này.

Từ sự kiện này, có thể thấy rất cần một trọng tài công minh đủ tình, đủ lý để phân xử. Điều quan trọng là nên xem xét sự việc một cách rạch ròi. Rõ ràng nếu DN độc quyền thì Nhà nước phải can thiệp bằng những quy định cụ thể, không để DN độc quyền thao túng thị trường.

Ngoài ra, các DN quan hệ với nhau bằng hợp đồng kinh tế cũng cần sòng phẳng, tuân thủ hợp đồng kinh tế. Có như vậy mới mong những sự việc tương tự không tiếp tục xảy ra.