Phải thoáng từ nhận thức
Thứ Tư, 6.6.2007 | 08:12 (GMT + 7)
Đây là một bước tiến rất xa trong cải cách thủ tục hành chính, bởi chỉ cách đây vài ba năm (thậm chí ngay thời điểm hiện tại), việc lo cho được cuốn hộ khẩu thành phố với dân ngoại tỉnh là một hành trình gian nan.
Còn trước đó ở thời bao cấp, người ta giữ hộ khẩu hơn cả giữ... con ngươi vì nó liên quan tới cơm áo gạo tiền, thậm chí cả sinh mệnh chính trị, công ăn việc làm, cùng các giao dịch dân sự khác...
Không chỉ có chuyện hộ khẩu, gần đây một loạt động thái của các cơ quan công quyền "cởi trói" cho người dân về các thủ tục hành chính đã được dư luận đánh giá cao.
Cuối tháng trước, Bộ trưởng TNMT Mai Ái Trực đã làm nhiều người dân vui mừng đến phát "choáng" khi ông tuyên bố sẽ có những thủ tục vô cùng đơn giản để được cấp một cuốn sổ đỏ về nhà đất.
Trước đó, Bộ Công an cũng đã quy định giảm thiểu nhiều thủ tục phiền hà trong đăng ký ôtô, xe máy và sẽ đơn giản các thủ tục cho người dân khi làm hộ chiếu. Rõ ràng dù là những động thái ban đầu nhưng người dân đang tin tưởng rằng, các cơ quan công quyền đang có sự chuyển biến về nhận thức: Nhận việc khó về mình, nhường phần dễ cho dân.
Dĩ nhiên, tiến trình dẫn tới sự thay đổi nhận thức này không hề đơn giản. Vì sao để có được cuốn sổ hộ khẩu, cuốn sổ đỏ ngày xưa lại gian nan vất vả đến như vậy? Thậm chí cả tấm hộ chiếu tuỳ thân cũng gian nan không kém?
Câu trả lời chỉ có thể là: Những tấm giấy vô giác kia chứa đựng quá nhiều những ràng buộc và quyền lợi. Chúng làm chức năng như một thứ giấy định giá vật chất hơn là công cụ quản lý hành chính.
Mà đã như vậy, quá nhiều tiêu cực đã nảy sinh xung quanh những tấm giấy đơn thuần này. Người ta chạy chọt, nhờ vả lo lót để có cuốn sổ đỏ, cuốn hộ khẩu, thậm chí ngay cả tấm giấy thông hành tuỳ thân cũng phải chạy chọt. Quyền lợi giữa người sở hữu và người có quyền cấp những tấm giấy ấy đan xen, chằng chịt.
Bởi thế, việc từ bỏ những giá trị siêu hình ấy không thể xảy ra trong một sớm một chiều. Rất may, sự phát triển nhanh chóng của nền kinh tế và dân trí đã làm thay đổi nhận thức từ cả phía người dân lẫn các cơ quan công quyền.
Song những thay đổi trên mới là bước đầu và cũng chỉ mới biểu hiện ở một vài khâu bức bối nhất. Trong cuộc sống còn vô vàn những thủ tục nhiêu khê đang rất cần phải có sự chuyển biến đồng bộ. Một số bộ ngành, địa phương tuyên bố xoá sạch các "giấy phép mẹ" nhưng đằng sau lại đẻ ra vô số "giấy phép con" (cả thành văn lẫn bất thành văn).
Không ít cơ quan công quyền tuyên bố cơ chế "một cửa" nhưng lại sắm quá nhiều "khoá". Không ít công chức miệng nói cởi mở, vì dân, nhưng khi giải quyết từng việc cụ thể vẫn hành xử theo lối... hành dân! Bởi thế, để thông thoáng một cách đồng bộ, lâu bền trước hết phải thông thoáng từ trong nhận thức.