Báo laodong điện tử tin tức thời sự cập nhật liên tục

Đến ngày 15.7, dịch hội chứng rối loạn hô hấp và sinh sản ở lợn, còn gọi bệnh tai xanh, đã bùng phát đến mức khó kiểm soát ở tỉnh Quảng Nam. Ngày 15.7, Bộ trưởng Bộ NNPTNT Cao Đức Phát cùng đại diện các cơ quan chuyên môn đã kiểm tra dịch bệnh và họp bàn biện pháp chống dịch tại Quảng Nam. Tuy nhiên, việc thống nhất phương án để khống chế, dập dịch, và hỗ trợ nông dân thiệt hại vẫn chưa nhất quán.

Lợn chết vứt bừa trên sông, rạch

Dịch xuất hiện ở Quảng Nam chỉ trong nửa tháng qua đã lây lan với tốc độ chóng mặt. Dịch này từng xảy ra ở 5 tỉnh phía bắc hồi tháng 3.2007, nhưng số lượng và quy mô mắc dịch không nhanh chóng phát triển như ở Quảng Nam hiện nay. Đến ngày 15.7, đã có 20 ngàn con lợn chết và mắc dịch ở 40 xã thuộc 6 huyện gồm Thăng Bình, Quế Sơn, Điện Bàn, Duy Xuyên, Tam Kỳ, Hội An. Thiệt hại bước đầu ước tính hàng chục tỉ đồng.

Trong khi đó, tại các xã vùng đông huyện Thăng Bình xuất hiện tình trạng người dân vứt bừa bãi hàng trăm xác lợn chết dịch ra sông Trường Giang và ao hồ, kênh mương, gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Chính quyền các xã phải tổ chức vớt, thu gom đem tiêu huỷ. Đặc biệt, còn có tình trạng đào trộm xác lợn chết dịch đã chôn lấp mang đi tiêu thụ để làm dămbông, nem chả.

Ông Nguyễn Thanh Quang, GĐ Sở NNPTNT cho rằng, dịch đã không được “phát hiện nhanh, tiêu diệt gọn”. Thông tin của ngành thú y đã chậm, việc xác định bệnh lại càng chậm, bởi Trung tâm Thú y vùng 4 (tại Đà Nẵng) không có khả năng và cũng không được giao trách nhiệm xác định dịch bệnh này (?).

Mãi đến khi Bộ trưởng Cao Đức Phát ra lệnh, trong vòng 2 ngày phải xác định dịch bệnh, và yêu cầu Cục Thú y, với sự hỗ trợ của các chuyên gia nước ngoài về Quảng Nam hỗ trợ, đến ngày 11.7 mới có kết quả. UBND tỉnh lập tức công bố dịch chiều tối 12.7, với biện pháp nghiêm cấm giết mổ, vận chuyển, bao vây, tiêu trùng khử độc, dập dịch. Nhưng, thực tế đến nay vẫn vô hiệu.

Ngay sáng 15.7, đoàn công tác vẫn thấy các “bảy đáp” chở rọ đi mua lợn đầy đường vùng dịch Thăng Bình, nhưng không thấy một chốt chặn kiểm soát nào của cơ quan chức năng.

Ông Lê Minh Ánh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, thừa nhận: Do vừa phải đối phó với cúm gia cầm, dịch LMLM trên gia súc, nên dịch tai xanh lần này khiến tình hình càng xấu hơn, việc khống chế, kiểm soát dịch còn thiếu nhất quán, thiếu phương án chủ động. Ông Ánh nói: “Sáng nay, chính tôi cũng “bắt” được lợn chết vứt bừa ra sông Trường Giang. Việc kiểm soát dịch là quá kém. Việc khoanh vùng, dập dịch, hỗ trợ dân chống dịch, cũng như xử lý sai phạm là... chưa có quy định cụ thể, nên yêu cầu các cơ quan chuyên môn tỉnh ngay ngày mai, 16.7 phải tham mưu ngay cho tỉnh”.

Mới có phương án chống dịch cho... 10 ngày tới

Bộ trưởng Bộ NNPTNT Cao Đức Phát kiểm tra tình hình lợn dịch tại nhà bà Võ Thị Bê, thôn 2, xã Bình Giang.

Một số ý kiến của lãnh đạo đại diện các cơ quan chuyên môn: Cục Thú y, Cục Chăn nuôi và ông Võ Văn Cường, Phó GĐ Sở NNPTNT cho rằng, về mặt kỹ thuật, ngoài việc tiêm phòng bổ sung tất cả các loại vaccine mà lợn đang bội nhiễm ở những vùng chưa bị dịch, phương án tốt nhất để dập dịch là tiêu huỷ toàn bộ số lợn đang mắc dịch, sẽ hiệu quả và kinh tế hơn việc điều trị cho đàn lợn dịch, và tránh được hậu hoạ lây lan. Bởi việc điều trị chỉ có tác dụng khi có thể “đông cứng” được số lợn dịch ở khu vực chăn nuôi tập trung.

Việc hỗ trợ thiệt hại cho nông dân có thể bằng lợn giống để tái đàn hoặc bằng tiền theo quy định đối với dịch LMLM (hiện chưa có quy định việc này, nên các địa phương rất lúng túng trong việc vận động dân tự nguyện tiêu huỷ lợn dịch). Tuy nhiên, theo GĐ Sở NNPTNT, ông Nguyễn Thanh Quang: Không ai cãi về mặt chuyên môn nếu có thể tiêu huỷ ngay là biện pháp tốt nhất. Nhưng, không thể nói huỷ là huỷ ngay được, vì liên quan đến nhiều vấn đề.

Ông Cao Đức Phát, Bộ trưởng Bộ NNPTNT cho rằng: Bệnh dịch rất mới, lây lan nhanh, có nguy cơ gây thiệt hại lớn không chỉ cho Quảng Nam và miền Trung, mà còn cả nước. Tuy nhiên, việc tiêu huỷ toàn bộ là không khả thi. Thực tế mới chống dịch có mấy ngày, nên trước hết phải nỗ lực. Trong vòng 10 ngày tới, đề nghị tỉnh yêu cầu cả hệ thống chính trị vào cuộc chống dịch.

Phương án được cân nhắc là trước hết phải tìm mọi cách có thể để “phanh dịch lại”. Bao gồm cả 2 phương án đã đề xuất là: Đối với vùng đã phát dịch, cần “đông cứng” ở quy mô nhỏ nhất (hộ, thôn), điều trị, tiêu trùng khử độc, nếu lợn không chống chọi nổi mới tiêu huỷ, có thể hỗ trợ như với dịch LMLM. Với những vùng vừa phát dịch thì tiêu huỷ lợn bệnh ngay lập tức. Nếu vẫn không khống chế được dịch, sẽ tiêu huỷ toàn bộ (như dịch cúm gia cầm). 

Quảng Trị: Thêm nhiều gia súc bị LMLM Theo Cục Thú y, dịch LMLM tiếp tục xuất hiện thêm tại các huyện Gio Linh và Hướng Hoá (Quảng Trị), nâng tổng số gia súc phải giết huỷ do dịch bệnh cả tỉnh lên 794 con. Chi cục Thú y địa phương đang tăng cường kiểm tra, theo dõi các đàn gia súc sau tiêm phòng, nhằm phát hiện và kịp thời giết huỷ gia súc phát bệnh.  Văn Nguyễn