Báo laodong điện tử tin tức thời sự cập nhật liên tục

Ở nước ta, dự thảo Luật Bảo vệ người tiêu dùng đã được Bộ Công Thương soạn thảo từ tháng 6.2009, dự kiến ban hành năm 2010. Tuy vậy, hiện quyền lợi chính đáng của NTD vẫn chưa thực sự được bảo vệ, mà phần lớn trông cậy vào phát hiện của cơ quan chức năng, đạo đức của nhà kinh doanh và thoả thuận giữa cá nhân NTD với các DN khi sự cố xảy ra.

Theo ông Nguyễn Nam Vinh - Chủ nhiệm Văn phòng phía nam – Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ, quyền lợi NTD Việt Nam - mặc dù hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về bảo vệ quyền lợi NTD ngày càng hoàn thiện hơn với Nghị định 55/2008/NĐ-CP, cùng sự vào cuộc mạnh mẽ của các cơ quan chức năng, cơ quan thông tấn báo chí, sự lên tiếng của dư luận xã hội và trình độ của một số NTD được nâng cao, hiểu được quyền lợi chính đáng và kiên trì đấu tranh để bảo vệ quyền lợi khi bị thiệt hại nhưng trên thực tế, việc bảo vệ quyền lợi NTD vẫn còn bị hạn chế.

“Hệ thống pháp luật về bảo vệ NTD tuy đã hoàn thiện hơn, nhưng nhiều quy định chưa thật cụ thể, rõ ràng - đây chính là kẽ hở để không ít DN lợi dụng lách luật, từ chối giải quyết quyền lợi cho NTD, khiến công tác giải quyết khiếu nại gặp nhiều khó khăn. Bên cạnh đó, nhiều vụ vi phạm nghiêm trọng quyền lợi NTD xảy ra trong năm 2009 đã được dư luận lên án, báo chí vào cuộc như bán hàng qua mạng, hàng hoá tiêu dùng thiết yếu liên tục tăng giá, nhưng việc xử lý chưa thoả đáng.

Đặc biệt, lĩnh vực vệ sinh an toàn thực phẩm là hồi chuông báo động, là nỗi lo chung của người tiêu dùng, đặc biệt đối với NTD nghèo, nhưng năm 2009 tình hình này không chỉ chưa được cải thiện, mà còn có xu hướng phát triển mạnh hơn; từ đó tạo ra tâm lý khiến một bộ phận NTD chưa mặn mà khi đến khiếu nại với hội. Bởi, NTD cho rằng cơ quan quản lý nhà nước có đủ quyền lực trong tay mà chưa bảo vệ được quyền lợi chính đáng cho họ, thì với chức năng hòa giải, Hội khó có thể giải quyết được khiếu nại của NTD” – đó là một trong những khó khăn cũng như vướng mắc trong việc bảo vệ quyền lợi NTD hiện nay được Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ quyền lợi NTD VN ghi nhận.

Theo kết quả khảo sát của T.Ư Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ NTD VN, có tới 62% NTD mua phải hàng giả, hàng kém chất lượng. Tuy nhiên, số người khiếu nại ít hơn nhiều so với thực tế bị thiệt hại, một phần do tâm lý ngại va chạm, sợ phiền hà hoặc mất nhiều thời gian và không biết việc khiếu nại có đem lại kết quả hay không. Vì vậy, hầu hết NTD phải cam chịu thiệt thòi khi quyền lợi bị vi phạm.

Hầu hết các khiếu nại, phản ánh của NTD tập trung vào chất lượng hàng hoá (chiếm 80%) hoặc chất lượng dịch vụ (20%). Tuy nhiên thực tế, NTD rất khó đánh giá được chất lượng hàng hoá, chủ yếu chỉ qua cảm nhận, cảm quan. Như đối với các sản phẩm sữa, nước giải khát, nước tương, rượu, nữ trang xi mạ... chất lượng kém, không an toàn cho sức khỏe NTD bị phát hiện trong thời gian qua, nếu như không nhờ vào các kiểm tra, phát hiện của cơ quan chức năng, NTD không thể nào biết được thành phần, nồng độ các chất trong sản phẩm.

Bên cạnh đó, không ít trường hợp các khiếu nại, phản ánh của NTD được các nhà sản xuất, DN giải quyết như quan hệ giữa cá nhân với DN, chủ yếu tùy thuộc vào sự thoả thuận giữa 2 bên.

Bà Đào Thị Cúc - chuyên viên Văn phòng phía nam – Hội Vinastas - cho biết, năm 2009, số lượng khiếu nại có tăng hơn so với năm 2008 20%. Trong đó, khiếu nại về dịch vụ tăng gấp đôi so với năm 2009.

Trong lĩnh vực dịch vụ, khiếu nại về bưu chính viễn thông chiếm tỉ lệ cao nhất (21%), nhưng việc giải quyết quyền lợi cho NTD chưa thoả đáng, đặc biệt lĩnh vực tính cước điện thoại và Internet.

Về chất lượng hàng hoá, khiếu nại về hàng điện tử, điện gia dụng đứng đầu với tỉ lệ 24,86%, các khiếu nại chủ yếu bán hàng không đảm bảo chất lượng, không rõ xuất xứ hàng hoá, không thực hiện đúng chế độ bảo hành như đã cam kết, kéo dài thời gian bảo hành, sửa chữa nhiều lần nhưng không khắc phục được, không muốn hoàn lại tiền cho NTD khi hàng hoá đã phải đổi nhiều lần nhưng vẫn xảy ra trường hợp hư hỏng tương tự...

Nhóm hàng hoá ôtô, xe máy chiếm hơn 9% tổng số khiếu nại. Khiếu nại tập chung vào việc tiếng kêu của động cơ không bình thường, đối với ôtô thiếu bộ phận điều khiển phanh tự động, hợp đồng là xe nhập khẩu nguyên chiếc, nhưng khi giao hàng lại là xe sản xuất tại VN... Các khiếu nại đều được DN trả lời đã kiểm tra và đạt chất lượng theo tiêu chuẩn công bố áp dụng của nhà sản xuất. Tuy nhiên, một số NTD không hài lòng với giải thích của DN.

Cá biệt là trường hợp ông Nguyễn Tấn Khoa - ở quận Tân Bình, mua xe ôtô 29 chỗ ngồi của Cty MTV Sao Việt với giá tiền 707.000.000 đồng, đã đặt cọc trước 17.000.000 hẹn 5 ngày sau giao xe, nhưng NTD đã phải đi lại tới 4 lần nhưng vẫn không lấy được xe. Khách hàng đòi lại tiền đặt cọc và xin hủy hợp đồng, nhưng Cty đã chiếm đoạt luôn cả tiền đặt cọc và không giao xe cho NTD.

Văn phòng Vinastas điện thoại gặp trực tiếp giám đốc DN đề nghị giải quyết, nhưng họ tỏ ra thách thức, coi thường pháp luật.