Quyền uy của Nhà nước
Thứ Hai, 18.5.2009 | 07:34 (GMT + 7)
Vedan cho rằng: "Muốn đánh giá việc Cty vi phạm bảo vệ môi trường mà dẫn tới bồi thường thiệt hại vẫn phải dựa trên việc xem xét, đánh giá mang tính khoa học, tính khách quan và tính tổng thể, đồng thời phải tuân thủ quy phạm pháp luật của Nhà nước mới có thể đạt được kết luận".
Với thái độ rất khách quan để nhìn nhận, những điều mà Vedan đưa ra không phải là không có lý lẽ. Có nhiều nguyên nhân gây ô nhiễm, chất thải do Vedan VN thải ra chỉ là một. Để định lượng được tỉ lệ phần trăm các loại hóa chất gây ô nhiễm trong nước thải của Vedan là một việc không thể dựa vào cảm tính. Có 77 xí nghiệp và KCN cùng đổ chất thải ra sông, nhưng khi bắt được quả tang Vedan lén đổ chất thải ra sông, tất cả đều tập trung lên án Vedan, mà quên mất còn có nhiều thủ phạm khác âm thầm đổ chất thải ra sông.
Cho nên cũng phải làm rõ có bao nhiêu chất thải của Vedan và bao nhiêu thuộc về các nhà máy khác. Nói như vậy không có nghĩa là sai phạm của Vedan VN bị xí xoá: Lâu nay nông dân đi kiện, nhưng có một chủ thể khác cần phải khởi kiện Vedan và các đơn vị gây ô nhiễm sông Thị Vải, đó chính là cơ quan nhà nước. Đất đai, tài nguyên thuộc sở hữu toàn dân và Nhà nước có trách nhiệm quản lý. Môi trường sông Thị Vải bị ô nhiễm thì thiệt hại không chỉ là nông dân, mà là sự hủy hoại tài nguyên quốc gia. Vậy thì, cơ quan nhà nước quản lý trên địa bàn phải đứng ra khởi kiện, đòi các doanh nghiệp có hành vi vi phạm bồi thường thiệt hại.
Vedan cho rằng "phải tuân thủ quy phạm pháp luật của Nhà nước mới có thể đạt được kết luận" là đúng. Về mặt pháp luật, nếu như nguyên đơn không chứng minh được thiệt hại thì tòa án không thể có căn cứ để thụ lý và xét xử. Việc chứng minh thiệt hại do ô nhiễm môi trường, cần có những phân tích khoa học thì nông dân và các luật sư của họ không thể thực hiện được.
Vì vậy, Nhà nước phải là chủ thể đứng ra khởi kiện, tòa án ra quyết định trưng cầu giám định thiệt hại, thành lập hội đồng gồm các thành viên thuộc các cơ quan chuyên môn để kiểm tra, giám định tất cả các đối tượng và phạm vi gây thiệt hại bằng các phương pháp phân tích khoa học để đưa ra kết luận cụ thể. Lúc đó mới có cơ sở chứng minh thiệt hại, người nông dân được bồi thường, Nhà nước được bồi thường.
Dứt khoát Vedan và tất cả các doanh nghiệp vi phạm pháp luật về môi trường đều phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại. Nhưng việc xử lý vi phạm phải nghiêm minh, chính xác, công bằng mới thể hiện sự văn minh của pháp luật và danh dự, uy quyền của nhà nước pháp quyền.