Báo laodong điện tử tin tức thời sự cập nhật liên tục

Ém quân
Theo biên chế, thượng tá Nguyễn Viết Nhi - Phó Trưởng phòng CSMT được Ban giám đốc quyết định làm tổ trưởng, hai cán bộ khác được giao làm tổ phó là trung tá Hoàng Nghĩa Việt và thiếu tá Lê Đức Tuệ. Thượng tá Nguyễn Viết Nhi cho biết, "tổ công tác đặc biệt" được Ban giám đốc giao nhiệm vụ kiểm tra, xử lý, đấu tranh với các đối tượng vi phạm các quy định của Luật Khoáng sản, trước mắt chọn địa bàn trọng điểm là huyện Quỳ Hợp. Bởi đây được xác định là một địa bàn trọng điểm, nhức nhối nhất lâu nay về nạn khai thác trái phép, gây thất thoát, lãng phí các loại khoáng sản như thiếc, đá trắng,... làm ô nhiễm môi trường, mất trật tự  an ninh, an toàn toàn lao động nghiêm trọng gây bức xúc trong dư luận.

Ngày đầu tiên, gần 30 cán bộ chiến sĩ, trang bị hành trang gọn nhẹ trong chiếc ba lô ém tạm quân tại Công an huyện Quỳ Hợp. Thượng tá Nhi nói: "Lên đây, anh em mới được cấp phát bổ sung quân trang, giày dép, chăn màn... như đi chiến trường". Không để "phiền" Công an huyện Quỳ Hợp trong sinh hoạt và bất tiện trong công tác, tổ công tác đã nhanh chóng tìm và "mượn" được một địa điểm ém quân khá yên tĩnh và tương đối biệt lập, nằm trong khuôn viên của Công ty kim loại màu Nghệ Tĩnh.

Một ngày đầu tháng 8,  nhiệt độ lên tới gần 38 độ bỏng rát, chúng tôi  cùng các chiến sĩ của tổ công tác lên đường truy quét trong cái nắng "rám quả bòng". Trước khi đi, thượng tá Nguyễn Viết Nhi nói, hầu hết cán bộ, chiến sĩ trong tổ công tác rất mới lạ với công việc. Mới lên chân ướt chân ráo, vừa ổn định tổ chức, nơi ăn chốn ở vừa khẩn trương tìm hiểu nắm bắt tình hình, anh em đều được tập huấn bổ túc thêm hai nội dung cơ bản về Luật Khoáng sản.

Đúng như những điều bức xúc mà người dân phản ánh về vùng mỏ Quỳ Hợp, và tận mắt cho thấy, trên địa bàn huyện này nhiều năm lại nay, người từ khắp các tỉnh miền Bắc như: Tuyên Quang, Thái Nguyên, Thanh Hoá... cùng với người dân bản địa đủ các thành phần, trong đó có số lớn nghiện ma tuý, đầu gấu, tội phạm, gái mại dâm... ồ ạt đến cắm lều dựng trại, có người đến sinh con đẻ cái như người rừng, ngang nhiên khai thác thiếc và đá trắng ở khắp 9 xã và thị trấn. Cả một vùng  thung ngàn  rừng núi bị cày xới tan hoang. Hàng trăm điểm khai thác thiếc, đá trắng lớn nhỏ các xã Châu Hồng, Châu Tiến, Châu Thành, Châu Cường, Liên Hợp, Châu Quang, Châu Lộc, Châu Tiến, Châu Hồng, Châu Quang, Châu Thành, Thọ Hợp và thị trấn Quỳ Hợp; trong số này, nóng nhất vẫn là các xã Châu Tiến, Châu Thành, Châu Hồng và Châu Cường - lúc cao điểm tập trung hàng nghìn người. Do khai thác khoáng sản, nguồn nước thải theo ngóc ngách khe, suối tập trung  đổ vào Nậm Tôn tạo thành những suối bùn đặc quánh tràn ra ruộng, vườn, khu dân cư... gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Nguời dân bản Còn, xã Châu Quang - ông Lô Văn Nam - bức xúc nói: "Bà con đã nhiều lần gửi đơn khiếu nại đến các cấp, các ngành, cao hơn là phản ánh đến Quốc hội về việc ô nhiễm nguồn nước, không giải quyết được tệ nạn này, nước Nậm Tôn ngày một đỏ như máu".

Khai thác khoáng sản trái phép kéo theo việc gây mất an ninh trật tự do tranh giành, cướp đất mỏ, bọn  bảo kê đầu gấu dao, súng, kiếm hoành hành, hàng năm đều xảy ra các vụ sập hầm làm chết nhiều người, khiến người dân rất bất an. Mỗi ngày, số lượng khoáng sản bị khai thác trái phép ước tính lên đến hàng tỉ đồng, như vậy mỗi tháng Nhà nước  thất thu sẽ lên đến hàng trăm tỉ đồng từ quặng. Được biết,  trước đây có 17 đoàn kiểm tra của huyện, tỉnh, kể cả một số cán bộ ngành chức năng của huyện như ông Nguyễn Quý Hùng - Trưởng phòng Tài nguyên - Môi trường và một số cán bộ khác đã bị kiểm điểm, kỷ luật, nhưng vẫn không giải quyết triệt để được thực trạng này. Việc này có thể thấy rõ nguồn lợi nhuận thu từ các loại khoáng sản trên ngày càng có giá trị cao.

Truy quét

Công an kiểm tra, phát hiện một tổ hợp "thổ phỉ" ở xã Châu Quang.

Sau một tháng liên tục ngày đêm trèo đèo lội suối, ăn lương khô, thậm chí nhiều lần nhịn đói, tổ công tác đã đến được các nơi sâu nhất, hễ nơi ấy còn thấy le lói ánh đèn điện, còn nghe thấy tiếng máy nổ khai thác. Điểm đến xa nhất  ở những  thung sâu, núi cao như đỉnh suối Bắc, suối Mai, ở Châu Cường, Châu Thành phải đi cả ngày đường để truy quét đẩy đuổi. Khi kiểm tra nguồn đầu vào quặng thiếc ở ba công ty TNHH Chính Nghĩa, Hồng Lương, Ngoan Cường, đã phát hiện: Trong 6 tháng đầu năm, ba doanh nghiệp này thu mua trái phép 1.200 tấn quặng thiếc... Đặc biệt ngày 15.7, lực lượng kiểm soát đã phát hiện bắt giữ xe ôtô 20K - 9054 do Đào Mạnh Duy - trú tại TP.Thái Nguyên - điều khiển, trên xe vận chuyển hơn 20 tấn thiếc thỏi, trị giá khoảng 17 tỉ đồng, số thiếc nói trên là của Công ty TNHH Hồng Lương mua khoáng sản thô có nguồn gốc trái phép.

Tổ  công tác còn phát hiện và bắt quả tang 2 tàu cuốc đang hoạt động khai thác vàng sa khoáng trái phép trên sông Hiếu, thuộc  xã Châu Hạnh và Châu Hội, huyện Quỳ Châu. Trong thời gian một tháng, tổ công tác đã thống kê nắm chắc con số khá chính xác về số doanh nghiệp khai thác khoáng sản trái phép lớn hơn số doanh nghiệp khai thác có phép, đó là 140/192 doanh nghiệp, tổ hợp khai thác trái phép, trong đó có 68 doanh nghiệp, tổ hợp khai thác thiếc; phá dỡ hàng trăm lều trại "thổ phỉ", thu giữ  hàng trăm máy móc, phương tiện, hàng chục  tấn thiếc thỏi, quặng thô; xử lý gần 70 trường hợp xe chở quá tải trên quốc lộ 48 do chở đá trắng..., tổng giá  trị  thu  phạt khoảng 20 tỉ đồng. Đội quân tinh nhuệ  thừa nhận suốt thời gian có mặt tại Quỳ Hợp, họ mới chỉ thực hiện được 1/5 công việc. Dù vậy, bước đầu tổ công tác cũng đã lập được một kỳ tích:

Đó mới chỉ là bước đầu lập lại trật tự, đẩy đuổi các đối tượng khai thác thổ phỉ, ổn định tình hình trật tự vùng mỏ và hé lộ một số bất cập trong quá trình cấp phép. Qua đây cũng thấy rõ, nguyên nhân chính dẫn đến khai thác khoáng sản trái phép kéo dài trong thời gian qua ở Quỳ Hợp chủ yếu vẫn là do buông lỏng công tác quản lý của các cấp chính quyền và ngành chức năng; ngành chức năng chưa kiểm tra, thẩm định kỹ hoặc cố tình lập lờ trong quá trình cấp phép khai thác các loại khoáng sản - chủ yếu là giữa đá trắng và đá vật liệu xây dựng; việc chỉ đạo nhân dân các dân tộc ở Quỳ Hợp phát triển kinh tế chưa được quan tâm đầu tư đúng mức, người lao động vẫn thiếu công ăn việc làm và có thu nhập ổn định.

Để thực sự ổn định bền vững cho vùng mỏ và không để thất thoát lãng phí tài nguyên, ngành chức năng cần tiếp tục làm rõ và xử lý nghiêm tổ chức, cá nhân sai phạm trong quá trình cấp phép; tăng cường kiểm tra, kiểm soát các quy trình thủ tục xin cấp phép cấp mỏ và quy trình khai thác khoáng sản cho các doanh nghiệp, tổ hợp. Việc lập lại trật tự cho vùng mỏ và không để thất thoát lãng phí tài nguyên khoáng sản, trách nhiệm chính vẫn thuộc về các cấp chính quyền địa phương.