Báo laodong điện tử tin tức thời sự cập nhật liên tục

Giải pháp, lộ trình chưa rõ

Theo tờ trình số 60/TTr - CP của Chính phủ được trình bày tại QH, Chính phủ đề nghị hợp nhất toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của tỉnh Hà Tây; điều chỉnh toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của huyện Mê Linh, tỉnh Vĩnh Phúc; điều chỉnh toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của 4 xã là Đông Xuân, Tiến Xuân, Yên Bình và Yên Trung thuộc huyện Lương Sơn, tỉnh Hoà Bình vào TP.Hà Nội. 

Ý kiến chung của Uỷ ban Pháp luật và các đại biểu tham dự cuộc họp đều tán thành với chủ trương mở rộng địa giới hành chính Hà Nội nhằm từng bước xây dựng và phát triển thủ đô Hà Nội trở thành trung tâm đầu não chính trị - hành chính quốc gia, trung tâm lớn về văn hoá, khoa học, giáo dục, kinh tế và giao dịch quốc tế của cả nước.

Với tờ trình của Chính phủ, Uỷ ban Pháp luật của QH đánh giá: Tờ trình và các tài liệu kèm theo còn khá sơ sài. Ngoài những nghị quyết của hội đồng nhân dân các địa phương có liên quan là những văn bản mà theo quy định của pháp luật cần phải có, thì chỉ có Báo cáo tóm tắt và Đề án định hướng quy hoạch Hà Nội mở rộng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Các tài liệu này tuy cần thiết, nhưng chưa đủ các luận cứ khoa học, các chỉ số kinh tế - kỹ thuật cần thiết; một số nội dung quan trọng liên quan đến quy hoạch xây dựng TP.Hà Nội sau khi được mở rộng cũng chưa rõ giải pháp cụ thể, lộ trình trong quá trình tổ chức thực hiện, nhất là nguồn kinh phí cho việc thực hiện đề án...

UB Pháp luật đặt vấn đề: Việc xây dựng và phát triển thủ đô tiên tiến, hiện đại vì sao nhất thiết phải phát triển theo hướng mở rộng diện tích? Nếu mở rộng thì nên theo hướng nào? Như đề án được trình hay còn có phương án nào khác? Đây là một căn cứ quan trọng để quyết định mở rộng không gian Hà Nội như thế nào là hợp lý.

UB Pháp luật đưa ra nhận xét về những lập luận của việc mở rộng HN là chưa thuyết phục. Chẳng hạn, việc sáp nhập huyện Mê Linh, tỉnh Vĩnh Phúc vào TP.Hà Nội là vì đã có thời gian huyện Mê Linh thuộc về TP.Hà Nội, đồng thời nhằm khắc phục độ lõm về địa giới hành chính của tỉnh Vĩnh Phúc với đường địa giới hành chính của Hà Nội mới.

Hoặc việc sáp nhập 4 xã thuộc huyện Lương Sơn, tỉnh Hoà Bình là nhằm khắc phục việc tranh chấp giữa tỉnh Hà Tây và tỉnh Hoà Bình đang tồn tại lâu nay tại khu vực này hoặc vùng rau xanh hiện nay chủ yếu phục vụ thủ đô Hà Nội và các đô thị vùng phụ cận..., nay chính quyền Hà Nội trực tiếp quản lý sẽ tạo ra độ an toàn và chất lượng cao hơn cho người dân thủ đô Hà Nội mới v.v...

Năng lực quản lý, tổ chức đời sống dân cư chưa được làm rõ

Chủ nhiệm UB Pháp luật của QH Nguyễn Văn Thuận.

Nhiều ý kiến trong UB Pháp luật cho rằng, nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng yếu kém, bất cập trong công tác quản lý đô thị ở Hà Nội hiện nay thường được cho là do trình độ, năng lực của đội ngũ cán bộ TP.Hà Nội chưa tương xứng với yêu cầu nhiệm vụ.

Sau khi mở rộng địa giới hành chính thủ đô thì dân số tăng gấp 2 lần, diện tích tăng gấp 3,6 lần so với dân số, diện tích của TP.Hà Nội hiện nay và phạm vi quản lý rộng hơn, địa bàn nông thôn, vùng sâu, vùng xa nhiều hơn, khối lượng, quy mô công việc quản lý, điều hành lớn hơn và phức tạp hơn. Hơn nữa, đội ngũ cán bộ, công chức của Hà Nội sẽ được hợp nhất từ các địa phương khác nhau, chắc chắn sẽ đông hơn...

UB Pháp luật nhận xét: Đây là vấn đề không đơn giản, nhưng chưa được Chính phủ làm rõ. Bên cạnh đó, các giải pháp nhằm cơ cấu lại dân cư trên địa bàn Hà Nội sau khi được mở rộng, việc tổ chức đời sống dân cư cho phù hợp với đô thị loại một như thế nào cũng như những tác động kinh tế - xã hội của việc mở rộng địa giới hành chính đối với TP.Hà Nội ra sao cũng chưa được đặt ra, làm rõ.

Một vấn đề nữa là sau khi mở rộng địa giới hành chính TP.Hà Nội sẽ có 29 đơn vị hành chính cấp huyện và là một trong những địa phương có nhiều đơn vị hành chính cấp huyện nhất cả nước.

UB Pháp luật đặt vấn đề: Phương án tổ chức lại các đơn vị hành chính cấp huyện như thế nào, giữ nguyên hiện trạng hay tổ chức lại các đơn vị hành chính đó để bảo đảm công tác quản lý nhà nước có hiệu lực, hiệu quả?

Mặt khác, cần tổ chức lại hai đô thị cấp huyện là TP.Hà Đông và TP.Sơn Tây ra sao cho phù hợp với Hiến pháp, bởi vì theo quy định tại Điều 118 của Hiến pháp thì thành phố trực thuộc trung ương không có đơn vị hành chính cấp huyện là thành phố!

Tránh sự vội vã

Theo dự thảo Nghị quyết về việc mở rộng địa giới hành chính TP.Hà Nội thì nghị quyết này có hiệu lực thi hành từ ngày 1.7.2008. UB Pháp luật cho rằng, đây là một vấn đề cần được cân nhắc, vì với thời gian như vậy, các cơ quan, tổ chức không thể có đủ thời gian, vật chất chuẩn bị, sẽ gặp không ít khó khăn trong hoạt động của các cơ quan, tổ chức.

Bộ trưởng Nội vụ Trần Văn Tuấn đọc tờ trình về việc mở rộng Hà Nội.

Đặc biệt, những vấn đề liên quan đến trách nhiệm, nghĩa vụ giữa các cơ quan, tổ chức và công dân ở những địa phương được sáp nhập đang được giải quyết thì sẽ được tiếp tục xử lý như thế nào? Đối với cơ quan tiến hành tố tụng thì không chỉ đơn giản là việc đổi tên, mà còn phụ thuộc vào thẩm quyền cụ thể trong hoạt động điều tra, truy tố, xét xử v.v...

Việc mở rộng địa giới hành chính TP.Hà Nội có liên quan đến Kế hoạch sử dụng đất 5 năm 2006 - 2010 của cả nước, được Quốc hội (khoá XI) thông qua tại Nghị quyết số 57/2006/QH11, ngày 29.6.2006 trong đó có quy định chỉ tiêu về diện tích đất sử dụng vào các mục đích khác nhau. Do đó, nếu Quốc hội quyết định mở rộng địa giới thì cũng cần phải điều chỉnh lại các chỉ tiêu về diện tích đất trong Nghị quyết số 57/2006/QH11 cho phù hợp.

Cuối cùng, các ý kiến trong UB Pháp luật của QH đồng thuận: Việc chấp hành chủ trương của Đảng trước hết và điều cần phải làm, đó là việc các cơ quan có trách nhiệm của Chính phủ phải nghiên cứu và trình ra Quốc hội một đề án khả thi với những giải pháp, lộ trình rõ ràng, cụ thể, kể cả việc dự kiến nguồn lực về con người và tài chính cho việc thực hiện đề án; để bảo đảm sau khi được Quốc hội quyết định thì có thể thực hiện được ngay nhằm thực hiện có hiệu quả nghị quyết của Đảng, khắc phục tình trạng có những nghị quyết của Đảng không được chấp hành hoặc chấp hành không nghiêm chỉnh.

ĐB Dương Trung Quốc (Đồng Nai): Mở rộng Hà Nội có 3 chi tiết liên quan đến lịch sử đều sai. Tờ trình của Chính phủ về vấn đề mở rộng Hà Nội có 3 chi tiết liên quan đến lịch sử thì đều sai cả. Không ai đi thi ở Văn Miếu cả, Văn Miếu là để thờ. Không bao giờ trong lịch sử mà sông Hồng lại tấp nập tàu bè như ở Châu Âu thế kỷ 16-17 cả, điều đó là không tưởng. Đất nước ta như trong Tuyên ngôn Độc lập Bác Hồ nói có 80 năm đô hộ của giặc Pháp mà chúng ta đôn lên Hà Nội là 100 năm Pháp thuộc. 80 năm là khi Pháp nổ súng ở Đà Nẵng và chiếm các tỉnh miền Đông, miền Tây Nam Bộ, còn nếu ở Hà Nội tính chi li ra thì từ năm 1888 hoặc năm 1885, tức là chỉ có hơn 60 năm thôi, những kiến thức như thế chứng tỏ rằng văn bản chưa được chuẩn bị kỹ càng. Với một thủ đô Hà Nội văn hiến mà những yếu tố xã hội, nhân văn không được đề cập tới và nó cũng thể hiện trình độ của chúng ta về lịch sử, văn hoá. Tôi đề nghị Quốc hội có những giải pháp để tăng cường hơn nữa trách nhiệm trong những quyết định quan trọng này. ĐB Nguyễn Minh Thuyết (Lạng Sơn): Phát huy trách nhiệm cá nhân. Trong kỳ họp này, chúng ta sẽ bàn đến chuyện quan trọng như mở rộng thủ đô Hà Nội. Tôi xin đề nghị các vị đại biểu Quốc hội phát huy tinh thần trách nhiệm của mỗi một cá nhân, tránh tình trạng mình nghĩ rằng có ai đó đang nghĩ hộ mình, có ai đó đang lo hộ mình và mình cứ thế  biểu quyết.