Báo laodong điện tử tin tức thời sự cập nhật liên tục

Vậy nên khi thấy nhựa trắng trào ra từ vết cậy nhỏ trên thân xù xì đã 300 năm tuổi có dư của cây đa thiêng đang "ốm thập tử nhất sinh", bác Hai bảo: "Cây đa Tân Trào đã có hy vọng rồi!".

Chữa bệnh cho "Hoàng hậu"

Tôi đã từng buồn cười khi nghe anh Nguyễn Anh Kết - Tổng Giám đốc Cty cổ phần Thanh Hà (Hà Nội) - đưa ra so sánh: "Tôi nhận lời với Tuyên Quang cứu cây đa Tân Trào không khác gì ngày xưa nhận lời chữa bệnh cho Hoàng hậu. Nhiều cái khó lắm và có thể còn... nguy". Thế nhưng, khi tiếp cận "hồ sơ" của đa, tôi mới thấy anh Kết nói không có gì là quá.

Ít ai biết rằng cây đa Tân Trào thuộc Khu di tích lịch sử quốc gia ATK (an toàn khu) Tân Trào lại gồm hai cây mà dân địa phương thường gọi là "Đa ông" và "Đa bà". Hai cây này cách nhau khoảng 10 mét. Từ những năm 1990, cây đa Tân Trào đã có biểu hiện suy thoái, rồi "Đa ông" đã bị gãy đổ phần lớn do bão (tỉnh Tuyên Quang đã cho trồng 3 cây khác thay thế quanh gốc). "Đa bà" thì vững chãi hơn, nhưng cũng héo mòn dần.
 

TGĐ Nguyễn Anh Kết đang bắt bệnh cho "Đa bà".

Một nữ nhân viên của khu di tích tâm sự với tôi: "Anh có biết là chuyện chữa chạy cho đa làm chúng em mệt mỏi lắm không? Mệt không phải vì sợ tốn công sức, mà chúng em mệt vì hàng chục đoàn đến rồi mà đa vẫn chết dần. Rồi báo chí nữa chứ, đưa tin toàn những nhà này, nhà kia ở dưới Hà Nội khẳng định là có phương pháp cứu được đa. Nhưng khi mấy anh phóng viên hỏi là tại sao không lên cứu đa thì ai cũng trả lời là có thấy "mời" đâu mà tham gia. Trong khi tỉnh thì như nhà có bệnh đang vái tứ phương".

Tôi được biết, gần đây nhất vào khoảng đầu tháng 3 năm nay, Viện Khoa học lâm nghiệp VN theo lời mời của Tuyên Quang đã khảo sát và đưa ra một báo cáo về "Thực trạng và đề xuất phương án phục hồi cây đa Tân Trào". Theo đánh giá của Viện Khoa học lâm nghiệp VN thì: "Cây "Đa bà" hiện phần lớn đã chết, khô; các thân "mọc thẳng" đã chết hoàn toàn. Đa số các cành tham gia vào tán chính đã chết hoặc bị gãy, chỉ còn lại một số ít cành hướng tây - nam và đông - bắc còn sống, nhưng lá nhỏ, có màu vàng nhạt. Các rễ chính của cây đa hầu hết đã bị hỏng, hiện tại chỉ còn một phần (theo hai hướng trên) có biểu hiện bên ngoài già cỗi; không tìm thấy rễ (khí sinh) mới sinh".

Cùng với đánh giá này, viện đưa ra 8 giải pháp cứu đa, nhưng có đến 7/8 giải pháp được đánh giá là tốn công sức, tiền bạc, thời gian phục hồi và... khó thực hiện. Chỉ có 1/8 giải pháp "dễ thực hiện, ít tốn kém, thời gian phục hồi nhanh" là... thay thế "Đa bà" bằng cây đa mới cùng loài!